Việt Nam đặt mục tiêu đưa AI vào nhóm dẫn đầu Đông Nam Á

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Việt Nam sẽ đồng thời phát triển hạ tầng tính toán, dữ liệu, nền tảng AI, doanh nghiệp và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo phát biểu tại buổi họp báo thường kỳ ngày 28/8. Ảnh: Bộ KHCN

AI trở thành năng lực cốt lõi của nền kinh tế

Chính phủ vừa ban hành Chiến lược quốc gia về Trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, với định hướng đưa Việt Nam trở thành một trong những trung tâm có năng lực nghiên cứu, phát triển, ứng dụng và đồng kiến tạo giá trị về AI trong ASEAN và châu Á.

Theo ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ, chiến lược đánh dấu bước chuyển từ nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI sang chuyển đổi toàn diện quốc gia bằng AI.

Theo đó, AI không chỉ được xem là một công cụ hỗ trợ mà trở thành năng lực cốt lõi ngay từ khâu xác định bài toán, thiết kế, tổ chức đến vận hành. Nhân lực, hạ tầng và dữ liệu được xác định là nền tảng; trong khi thể chế và quản trị AI là những yếu tố tạo đột phá.

Chiến lược xác định 6 quan điểm xuyên suốt, trong đó nhấn mạnh việc phát triển AI phải bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất, quản lý tập trung, lấy con người làm trung tâm và gắn trách nhiệm của người đứng đầu với kết quả triển khai.

Việt Nam sẽ phát triển nhân lực, phổ cập kỹ năng AI trên toàn dân; đồng thời phát triển đồng bộ hạ tầng, dữ liệu, mô hình và nền tảng AI, bảo đảm an toàn, an ninh và chủ quyền AI.

Doanh nghiệp AI Việt Nam được xác định là lực lượng chủ lực, tập trung phát triển các sản phẩm, dịch vụ “Make in Viet Nam” và doanh nghiệp AI-native. Hợp tác quốc tế sẽ được triển khai song song với việc nâng cao năng lực nội sinh, bảo đảm tự chủ chiến lược và đa dạng hóa đối tác, công nghệ cũng như chuỗi cung ứng.

Đặt mục tiêu kinh tế AI đóng góp 6% GDP

Các mục tiêu của chiến lược được xây dựng theo 4 tầng gồm tác động, kết quả, sản phẩm đầu ra và đầu vào.

Ở tầng tác động kinh tế - xã hội, Việt Nam đặt mục tiêu thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á về nghiên cứu, phát triển AI vào năm 2030. Kinh tế AI được kỳ vọng đóng góp khoảng 6% GDP; năng suất lao động trong các ngành ứng dụng AI tăng từ 10-15%.

Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu sản phẩm, dịch vụ và giải pháp AI được đặt mục tiêu đạt khoảng 5 tỷ USD.

Ở tầng kết quả, chiến lược đặt mục tiêu 60% doanh nghiệp ứng dụng AI có sự cải thiện về hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Trong khu vực công, 100% cán bộ, công chức, viên chức sử dụng AI công vụ hằng tuần; 60% quyết định điều hành được hỗ trợ bởi dữ liệu và AI.

Mức độ hài lòng của người dân đối với dịch vụ công có AI cũng được đặt mục tiêu tăng ít nhất 30%.

Để tạo nền tảng cho các mục tiêu trên, Việt Nam hướng tới việc 100% bộ, ngành, địa phương có kế hoạch triển khai AI; 100% dịch vụ công trực tuyến và hồ sơ thủ tục hành chính được hỗ trợ bởi AI.

Những chỉ tiêu này cho thấy AI đang được đặt trong một bài toán rộng hơn: không chỉ phát triển công nghệ mà còn phải tạo ra năng suất, giá trị kinh tế và thay đổi phương thức vận hành của doanh nghiệp, cơ quan nhà nước.

Ảnh minh họa có sử dụng AI

Xây nền tảng từ hạ tầng, dữ liệu đến nhân lực

Một trong những trọng tâm của chiến lược là hình thành hệ sinh thái hạ tầng và nền tảng AI có khả năng phục vụ quy mô quốc gia.

Đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu hình thành nền tảng điều phối năng lực tính toán AI quốc gia, nền tảng đánh giá các mô hình AI tiếng Việt và ít nhất 5 nền tảng AI dùng chung.

Cùng với đó là mục tiêu hình thành 10 thương hiệu AI Việt Nam và 8 mô hình AI tiếng Việt theo 4 quy mô. Đây được xem là những cấu phần quan trọng để thúc đẩy phát triển các sản phẩm, giải pháp AI do Việt Nam làm chủ và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Nhân lực tiếp tục là một trong những yếu tố quyết định. Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 phát triển 10.000 nhân lực AI trình độ cao và 50.000 nhân lực có trình độ đại học trở lên, có năng lực ứng dụng AI.

Nếu các mục tiêu được triển khai đồng bộ, AI sẽ không chỉ hiện diện trong các phòng nghiên cứu hay các doanh nghiệp công nghệ mà được tích hợp sâu hơn vào sản xuất, quản trị và cung cấp dịch vụ.

Với ngành công nghiệp, đây cũng là tiền đề để AI kết nối với tự động hóa, robot, dữ liệu sản xuất và các hệ thống điều hành thông minh, từng bước hình thành những mô hình sản xuất có khả năng tự giám sát, phân tích và tối ưu hóa.

Thách thức vì vậy không chỉ nằm ở việc tạo ra các mô hình AI mạnh mà còn ở khả năng đưa AI vào các bài toán thực tế, xây dựng hạ tầng tính toán và dữ liệu đủ mạnh, phát triển nhân lực phù hợp và hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp có khả năng biến công nghệ thành sản phẩm, dịch vụ và giá trị kinh tế.