Tạp chí Tự động hóa Ngày nay giới thiệu 10 sự kiện GD&ĐT năm 2024 nổi bật theo công bố của Bộ Giáo dục và Đào tạo:
1. Tiếp tục thúc đẩy quyết sách phát triển GD&ĐT
Sau 10 năm thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT theo tinh thần Nghị quyết 29, Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 91 đánh giá quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết, nhận định GD&ĐT nước ta đạt được nhiều thành quả.
Kết luận 91 đồng thời đặt ra 8 nhiệm vụ trọng tâm với yêu cầu các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp đã nêu trong Nghị quyết 29, Nghị quyết Đại hội XIII và các nghị quyết khác của Đảng về GD&ĐT.
Tổng Bí thư Tô Lâm từng nhấn mạnh: “Trong suốt tiến trình cách mạng, Đảng, Nhà nước ta luôn khẳng định GD&ĐT là quốc sách hàng đầu, là tương lai dân tộc; luôn đặc biệt quan tâm chăm lo, có nhiều chủ trương, chính sách đầu tư cho giáo dục, xác định là đầu tư cho phát triển và ưu tiên, đi trước so với các lĩnh vực khác. Lịch sử cách mạng Việt Nam cho thấy, GD&ĐT có vai trò đặc biệt quan trọng đối với những kỳ tích phát triển của dân tộc”.
 |
| Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính trong buổi gặp mặt các nhà giáo tiêu biểu nhân kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam (Ảnh: Bộ GD&ĐT) |
Năm 2024, kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp mặt, động viên, chúc mừng các nhà giáo tiêu biểu; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã gặp mặt đại biểu Quốc hội là nhà giáo, nguyên là nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục…
2. Phong tặng danh hiệu Nhà giáo nhân dân, Nhà giáo ưu tú theo Nghị định 35/2024/NĐ-CP
Năm 2024 là năm đầu tiên thực hiện xét tăng danh hiệu Nhà giáo nhân dân, Nhà giáo ưu tú theo Nghị định mới của Chính phủ. So với nghị định cũ, Nghị định 35/2024 quy định rõ hơn cách tính thời gian, nhóm đối tượng và tiêu chuẩn xét tặng; dành sự quan tâm tới nhóm đối tượng đặc thù; bổ sung tiêu chuẩn mới để đánh giá tài năng sư phạm của nhà giáo; cắt giảm thủ tục hành chính, rút gọn quy trình xét tặng.
Năm 1985, Hội đồng Nhà nước ban hành Pháp lệnh quy định danh hiệu vinh dự Nhà nước để tặng các nghệ sĩ, nhà giáo, thầy thuốc. Từ năm 1986 đến năm 2024, qua 16 lần xét tặng, Chủ tịch nước ký quyết định phong tặng 671 Nhà giáo nhân dân và 10.248 Nhà giáo ưu tú.
Năm 2024, Chủ tịch nước ký quyết định phong tặng 21 Nhà giáo nhân dân, 1.167 Nhà giáo ưu tú.
 |
| Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn trao danh hiệu Nhà giáo nhân dân cho 21 nhà giáo đạt tiêu chuẩn (Ảnh: Bộ GD&ĐT) |
3. Dự thảo Luật Nhà giáo nhận được sự ủng hộ của đại biểu Quốc hội và dư luận xã hội.
Sau gần 20 năm ấp ủ, hơn một năm gấp rút chuẩn bị, dự thảo Luật Nhà giáo trình lần đầu tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV, nhận được sự ủng hộ, đồng thuận cao của đại biểu Quốc hội.
Các ý kiến của đại biểu Quốc hội góp ý dự thảo Luật được Ban soạn thảo tiếp thu, hoàn thiện với tinh thần thực hiện đúng ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm trong phiên thảo luận tại tổ Quốc hội: “Phải làm sao để Luật Nhà giáo ra đời sẽ được các thầy cô chào đón. Phải làm sao để người thầy đón nhận Luật Nhà giáo thực sự phấn khởi, thực sự là tôn vinh, thực sự tạo điều kiện thuận lợi cho người thầy”.
Bộ GD&ĐT đang phối hợp với Ủy ban Văn hoá, Giáo dục của Quốc hội chuẩn bị tài liệu phục vụ các phiên họp của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội và hoàn thiện bộ hồ sơ dự án Luật Nhà giáo phục vụ Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khoá XV. Theo dự kiến, dự thảo Luật Nhà giáo sẽ được xem xét, thông qua tại Kỳ họp này.
4. Áp dụng chương trình phổ thông mới ở cả 3 cấp học
2024 đánh dấu thời điểm hoàn thành chu trình đầu tiên triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới với ba cấp học đồng bộ trên cả nước. Danh mục sách giáo khoa từ lớp 1 đến lớp 12 hoàn thành việc thẩm định và phê duyệt. Việc tăng cường quản lý, bảo đảm sách giáo khoa theo hình thức xã hội hóa là một trong những nhân tố quan trọng góp phần hoàn thành chu trình đầu tiên đổi mới giáo dục phổ thông.
 |
| Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn kiểm tra kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024 (Ảnh: Bộ GD&ĐT) |
Thời điểm hoàn thành chu trình đầu tiên của chương trình giáo dục phổ thông mớ còn ghi dấu bằng kỳ thi tốt nghiệp THPT cuối cùng theo chương trình 2006 được tổ chức thành công và công tác chuẩn bị khẩn trương, tích cực, chất lượng cho kỳ thi đổi mới từ năm 2025.
Bộ GD&ĐT đã công bố phương án thi, cấu trúc định dạng đề thi, đề thi tham khảo kỳ tốt nghiệp THPT từ 2025 theo chương trình mới.
Cùng với quá trình đổi mới thi tốt nghiệp THPT, những chuẩn bị cho đổi mới tuyển sinh phổ thông, tuyển sinh đại học, cao đẳng cũng được triển khai trong năm 2024 thông qua việc sửa đổi, bổ sung các quy chế hiện hành.
5. Năm chuyển đổi số giáo dục hiệu quả
Năm 2024 tiếp tục là năm ngành Giáo dục dành sự quan tâm cho công tác chuyển đổi số và đạt thêm nhiều kết quả quan trọng.
Cụ thể, đã hoàn thành xây dựng 100% các cơ sở dữ liệu của ngành và kết nối thành công với các cơ sở dữ liệu quốc gia. Việc ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ kỳ thi tốt nghiệp THPT và công tác tuyển sinh đại học được triển khai đồng bộ, triệt để từ đăng ký dự thi, đăng ký nguyện vọng xét tuyển, nộp phí xét tuyển và xác nhận nhập học được thực hiện theo hình thức trực tuyến đối với tất cả thí sinh.
Năm qua, ngành Giáo dục triển khai thí điểm học bạ số ở cấp tiểu học, đến nay, bước đầu mang lại hiệu quả tích cực trong quản lý, quản trị trường học làm căn cứ cho việc triển khai đại trà trong thời gian tới.
Để tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong giáo dục đại học và bảo đảm nguồn nhân lực thúc đẩy chuyển đổi số trong các lĩnh vực, Bộ GD&ĐT đã hoàn thiện đề án thí điểm mô hình giáo dục đại học số và đề án đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ công nghệ cao trình Thủ tướng phê duyệt.
Bên cạnh đó, Bộ GD&ĐT sớm ban hành khung năng lực số cho người học từ mầm non đến đại học (bao gồm năng lực ứng dụng AI) nhằm nâng cao năng lực số cho người học, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số quốc gia. Dự kiến các đề án và khung năng lực số nói trên sẽ được triển khai ngay từ năm 2025, ngay sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
6. Gia tăng xếp hạng các trường
Tiếp nối thành tích của những năm trước, năm 2024, xếp hạng các cơ sở giáo dục đại học khu vực châu Á và quốc tế tiếp tục có sự gia tăng ấn tượng.
Theo công bố của Tổ chức xếp hạng QS (Quacquarelli Symonds - Anh) về xếp hạng đại học thế giới "QS World University Rankings: Sustainability 2025" cho 1.751 trường đại học trên toàn thế giới, Việt Nam có 10 trường góp mặt, tăng 2 cơ sở so với năm trước.
Đặc biệt ở lần xếp hạng này, Đại học Quốc gia Hà Nội xếp hạng 325 thế giới (tăng 456 bậc so với vị trí 781 - 790 tại kỳ xếp hạng 2024), xếp 51 ở khu vực châu Á và số 1 Việt Nam.
Trong năm 2024, Việt Nam có 17 trường đại học trong bảng xếp hạng hàng đầu châu Á của QS, trong đó có 4 trường trong top 200; 9 trường đại học trong bảng xếp hạng đại học tốt nhất thế giới của Tổ chức Times Higher Education (THE),13 trường đại học trong Bảng xếp hạng tầm ảnh hưởng của THE.
7. Ghi dấu ấn tại các cuộc thi quốc tế
Việt Nam có 7 đoàn học sinh tham dự Olympic khu vực và quốc tế với 38 lượt học sinh tham gia. Các đoàn học sinh Việt Nam mang về thành tích vượt trội khi tất cả đều đoạt giải, với 12 huy chương vàng, 15 huy chương bạc, 10 huy chương đồng và 1 bằng khen; tăng 4 huy chương vàng, 3 huy chương bạc so với năm 2023.
 |
| Việt Nam đứng thứ 2 tại Olympic Hoá học quốc tế, với 4/4 học sinh có huy chương trong cuộc thi (Ảnh: Bộ GD&ĐT) |
Các đoàn học sinh của Việt Nam dự thi đều đạt thứ hạng cao, giữ vững vị trí top 10 của thế giới; nhiều học sinh Việt Nam đạt điểm số trong top cao nhất, đặc biệt điểm thi thực hành tăng so với các năm trước đó.
Đoàn học sinh Việt Nam tham dự Hội thi khoa học kỹ thuật quốc tế tại Hoa Kỳ cũng giành 1 giải nhì - đây là giải cao nhất kể từ năm 2013 đến nay.
Thành tích xuất sắc của học sinh Việt Nam tại các cuộc thi quốc tế tiếp tục khẳng định chất lượng giáo dục phổ thông; sự cố gắng, nỗ lực trong học tập, rèn luyện của học sinh, giáo viên và các nhà trường. Đồng thời, khẳng định hướng đi đúng trong công tác phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi của Bộ GD&ĐT.
8. Chung tay khắc phục hậu quả thiên tai, bão lũ
Đầu tháng 9/2024, cơn bão số 3 (Yagi) cùng hoàn lưu bão đã gây ra những thiệt hại rất nặng nề cho các tỉnh khu vực Bắc bộ nước ta. Ngành Giáo dục cũng gánh chịu ảnh hưởng, thiệt hại rất lớn.
Theo tổng hợp thiệt hại của ngành Giáo dục (đến ngày 16/9) 52 học sinh, trẻ em bị tử vong, 3 học sinh bị mất tích, 8 học sinh bị thương; 3 giáo viên tử vong, 1 giáo viên mất tích. Tổng thiệt hại về cơ sở vật chất và thiết bị dạy học ước tính là 1.260 tỷ đồng.
Toàn ngành Giáo dục chung tay, nỗ lực khắc phục hậu quả để sớm nhất ổn định việc dạy và học. Ngành Giáo dục cũng đã nhận được nhiều hỗ trợ kịp thời, hiệu quả từ các đơn vị, tổ chức, cá nhân trong cả nước.
Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn gửi thư cảm ơn các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân đã ủng hộ, hỗ trợ, chung tay, tiếp sức cùng ngành Giáo dục khắc phục thiệt hại do bão số 3 gây ra.
Trong thư, Bộ trưởng viết: “Sự chung tay, tiếp sức của các cấp, các ngành và cộng đồng là động lực to lớn, động viên tinh thần, ý chí cho cán bộ, nhà giáo, người lao động và học sinh, sinh viên trong toàn ngành quyết tâm vượt qua thời khắc khó khăn này; sớm ổn định cuộc sống và đưa hoạt động dạy và học trở lại bình thường”.
9. Một năm nhiều sự kiện thể thao học đường
Năm 2024, Việt Nam đăng cai tổ chức thành công Đại hội Thể thao học sinh Đông Nam Á lần thứ 13 với chủ đề “Kết nối cùng toả sáng”. Đại hội quy tụ 1.300 vận động viên học sinh, huấn luyện viên đến từ 10 quốc gia trong khu vực, gồm: Brunei, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan và chủ nhà Việt Nam. Các vận động viên tham gia tranh tài ở 6 bộ môn: Bơi, điền kinh, cầu lông, bóng rổ, pencak silat, vovinam với 107 nội dung thi đấu và 107 bộ huy chương.
 |
| Vận động viên các nước tham dự Đại hội Thể thao học sinh Đông Nam Á (Ảnh: Bộ GD&ĐT)) |
Đại hội Thể thao học sinh Đông Nam Á lần thứ 13 đã thể hiện trọn vẹn thông điệp “Kết nối cùng tỏa sáng. Đại hội không chỉ là nơi tôn vinh tài năng thể thao mà còn đề cao sự kết nối của học sinh các quốc gia trong khu vực, cùng đoàn kết vì một thế hệ trẻ Đông Nam Á hội nhập và phát triển.
Cũng trong năm 2024, Hội khỏe Phù Đổng toàn quốc lần thứ X được tổ chức thành công với hơn 20.000 vận động viên học sinh và cán bộ của 63 tỉnh, thành phố tham gia tranh tài ở 15 môn thể thao.
10. Xây dựng xã hội học tập, học tập suốt đời
Năm 2024, ngành Giáo dục tiếp tục triển khai thực hiện Đề án “Xây dựng xã hội học tập giai đoạn 2021-2030” và phong trào “Cả nước thi đua xây dựng xã hội học tập, đẩy mạnh học tập suốt đời giai đoạn 2023-2030”.
Hội nghị toàn quốc các giám đốc trung tâm giáo dục thường xuyên, năm 2024, được Bộ GD&ĐT tổ chức, thể hiện tinh thần tích cực trong việc thúc đẩy giáo dục thường xuyên, xây dựng xã hội học tập, học tập suốt đời.
Cũng trong năm 2024, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc (UNESCO) công bố danh sách 64 thành phố đến từ 35 quốc gia được công nhận là thành viên "Mạng lưới thành phố học tập toàn cầu", trong đó có hai thành phố của Việt Nam là Thành phố Hồ Chí Minh và thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La. Cho tới nay, Việt Nam có tổng số 5 thành phố được công nhận là thành viên "Mạng lưới các thành phố học tập toàn cầu".
Để tiếp tục thúc đẩy phong trào thi đua xây dựng xã hội học tập, học tập suốt đời, Bộ GD&ĐT đang trong quá trình nghiên cứu, đề xuất xây dựng Luật Học tập suốt đời.
