| Nuôi dưỡng tài năng STEM ngay từ tiểu học Sức sáng tạo của học sinh Việt Nam bùng nổ qua 242 dự án nghiên cứu khoa học |
Với 13 dự án khoa học, kỹ thuật, đoàn học sinh các trường học thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo (Sở GDĐT) Hà Nội đã giành thành tích xuất sắc với 11 dự án đạt giải. Trong đó có 3 Giải Nhất, 3 Giải Nhì, 2 Giải Ba và 3 Giải Khuyến khích.
Các địa phương, đơn vị cùng đạt Giải Nhất gồm Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội (3 giải); Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hải Phòng, Hưng Yên, Ninh Bình, Đồng Nai, TP Hồ Chí Minh, Viện Khoa học giáo dục Việt Nam - mỗi địa phương, đơn vị đạt 1 Giải Nhất.
 |
| Thứ trưởng Thường trực Bộ GDĐT Phạm Ngọc Thưởng trao chứng nhận và quà tặng cho 14 đơn vị có dự án đạt Giải Nhất. Ảnh: Nguyễn Hạnh |
Cuộc thi thành công nhờ sự đồng thuận và phối hợp của các sở giáo dục toàn quốc
Báo cáo kết quả cuộc thi, TS. Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ GDĐT), Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo cuộc thi cho biết, sau gần 3 ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc, trách nhiệm, Cuộc thi Nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT năm học 2025-2026 đã thành công tốt đẹp.
Ngay từ giai đoạn đầu, Bộ GDĐT đã thể hiện sự chỉ đạo sát sao, quyết liệt thông qua việc hoàn thiện khung pháp lý bám sát các chỉ đạo để thực hiện kế hoạch tổ chức triển khai cuộc thi. Ban hành những Thông tư, Kế hoạch và thành lập Ban chỉ đạo cuộc thi, triển khai tổ chức thành công.
Cuộc thi STEM được triển khai thống nhất và thành công ở tất cả các tỉnh, thành, theo ông Thái Văn Tài là điểm nhấn, một điểm sáng lớn, quán triệt sâu sắc và bảo đảm tinh thần hành động của Nghị quyết 57-NQ/TW và Nghị quyết 71-NQ/TW tại các cơ sở giáo dục.
Sự phối hợp tổ chức giữa Bộ GDĐT, Sở GDĐT và Đại học Phenikaa đã mang lại một kỳ thi tuyệt đối an toàn, nghiêm túc, chuyên nghiệp. Quy mô cuộc thi năm nay mở rộng đáng kể với 51 đơn vị dự thi; trong đó có 17 đơn vị đến từ các trường đại học, viện nghiên cứu. Ngoài các nội dung chính của cuộc thi, Ban tổ chức còn bố trí các hoạt động như hội thảo, chương trình văn hóa, du lịch Hà Nội và chương trình trải nghiệm khoa học tại Đại học Phenikaa.
 |
| Đoàn dự thi tỉnh Quảng Ngãi có 5/6 đội tham gia thi đạt giải cao, trong đó có 4 Giải Nhì và 1 Giải Tư. Ảnh: Nguyễn Hạnh |
Thí sinh thể hiện tư duy nhạy bén, đổi mới sáng tạo
Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông nhận định, 242 dự án năm nay thể hiện rõ tư duy nhạy bén của học sinh với những vấn đề mang tính thời đại, bám sát chủ trương của Đảng và Nhà nước về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Trong đó, có 34 dự án phần mềm hệ thống, 32 dự án hệ thống nhúng, 16 dự án robot và máy tính thông minh. Học sinh không chỉ lập trình đơn thuần mà đã ứng dụng AI, IoT vào giải quyết các vấn đề bài toán thực tiễn như giám sát an toàn giao thông, trợ lý học tập ảo, chẩn đoán y tế và nông nghiệp thông minh. Điều này chứng minh cho thành công trong đẩy mạnh giáo dục STEM, năng lực số ở giáo dục phổ thông và thực hiện giáo dục hình thành phẩm chất, năng lực cho học sinh theo định hướng Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Lĩnh vực khoa học xã hội và hành vi vươn lên dẫn đầu với 48 dự án. Rất nhiều nghiên cứu trực diện giải quyết các góc khuất của kỷ nguyên số như hiện tượng quá tải trong kỹ thuật số, an toàn mạng, hay nâng cao sức khỏe tâm lý cho học sinh,...
19 dự án khoa học vật liệu và 8 dự án kỹ thuật môi trường được nghiên cứu; nhiều dự án tập trung vào vật liệu phân hủy sinh học từ bã mía, từ vỏ sầu riêng, vỏ hến; xử lý vi nhựa, rác thải, năng lượng xanh,… chứng tỏ học sinh thời đại mới đã ý thức sâu sắc về phát triển bền vững, và xác định rõ trách nhiệm bảo vệ môi trường.
Chất lượng chuyên môn của các dự án cao hơn các năm trước
Báo cáo công tác tổ chức và chấm giải, GS.TS. Phạm Thành Huy, Phó Tổng Giám đốc ĐH Phenikaa, Trưởng Ban Giám khảo cho biết, điểm nổi bật của cuộc thi là số lượng đề tài phong phú, trải rộng trên nhiều lĩnh vực. Năm nay, chất lượng chuyên môn của các dự án được nâng lên rõ rệt, nhiều đề tài thể hiện tư duy nghiên cứu bài bản, có phương pháp, có số liệu và đối sánh cụ thể. Đặc biệt, tinh thần đổi mới sáng tạo và khả năng gắn kết với thực tiễn được thể hiện rõ nét.
Ban Giám khảo đánh giá cao nỗ lực, sự sáng tạo của học sinh, khẳng định giá trị lớn nhất của cuộc thi không chỉ nằm ở kết quả mà còn ở quá trình hình thành tư duy khoa học, nuôi dưỡng đam mê nghiên cứu, góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực khoa học, công nghệ cho tương lai.
Đánh giá cao ý thức gắn nghiên cứu khoa học với phát triển bề vững, Đại học Phenikaa đã chọn ra 3 dự án tiêu biểu để trao giải thưởng Phenikaa ESG Innovation Makers; đồng thời trao 160 suất học bổng cho các học sinh có dự án đạt Giải Nhất - Nhì - Ba.
 |
| Thầy cô và phụ huynh 2 học sinh Trường Hoàng Việt (tỉnh Đắk Lắk) đạt Giải Nhì dự án Thiết kế và chế tạo vật liệu sinh học giả da từ vỏ sầu riêng |
| Đắk Lắk là đơn vị đăng cai Cuộc thi Nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia năm 2026-2027 Tổng kết lại cuộc thi năm nay và phát động cuộc thi cho năm tới, Thứ trưởng Thường trực Bộ GDĐT Phạm Ngọc Thưởng, Trưởng Ban chỉ đạo cuộc thi nhận định, qua 13 lần tổ chức, cuộc thi ngày càng khẳng định hiệu quả trong việc gắn học với hành, lý thuyết với thực tiễn, nhà trường với xã hội; đồng thời góp phần thúc đẩy tinh thần đổi mới sáng tạo theo các nghị quyết của Đảng về phát triển khoa học, công nghệ và giáo dục. Nhấn mạnh ý nghĩa, tầm quan trọng của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trong phát triển đất nước, Thứ trưởng cho rằng, học sinh hôm nay chính là lực lượng sẽ tham gia sáng tạo, làm chủ công nghệ trong tương lai. “Hôm nay các em dám dấn thân, dám theo đuổi đam mê nghiên cứu, các em đều là người chiến thắng”, Thứ trưởng chia sẻ. Ông cho rằng, khoa học không chỉ để thi, điều đáng quý hơn là các em biết nuôi dưỡng ngọn lửa đam mê, phát huy tính tự chủ, sáng tạo, tiến kịp và đi cùng thế giới. Trong khuôn khổ Lễ bế mạc, Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng chính thức phát động Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT năm học 2026-2027. Theo đó, trong năm tới, cuộc thi sẽ do Sở GDĐT tỉnh Đắk Lắk đăng cai tổ chức. |
