Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN lần thứ 6: Chung tay kiến tạo không gian số an toàn, bao trùm

Hội nghị ADGMIN lần thứ 6 do Việt Nam đăng cai tổ chức, quy tụ các Bộ trưởng phụ trách lĩnh vực công nghệ thông tin, viễn thông và chuyển đổi số của các nước thành viên ASEAN, Tổng Thư ký ASEAN, đại diện các Đối tác Đối thoại, các tổ chức quốc tế cùng đông đảo đại biểu trong và ngoài khu vực.

Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN là cơ chế hợp tác cấp Bộ trưởng quan trọng của ASEAN trong lĩnh vực số, nhằm rà soát tiến độ triển khai các khuôn khổ và sáng kiến hợp tác số của khu vực, đồng thời trao đổi định hướng hợp tác trong giai đoạn tiếp theo.

Hội nghị ADGMIN lần thứ 6 tập trung thảo luận các vấn đề trọng tâm như chuyển đổi số, kinh tế số, kết nối hạ tầng và nền tảng số, quản trị dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, an toàn - an ninh mạng, cũng như tăng cường hợp tác với các Đối tác Đối thoại và tổ chức quốc tế.

Trong khuôn khổ Hội nghị ADGMIN lần thứ 6, Việt Nam tổ chức chuỗi các hội nghị và hoạt động liên quan về hợp tác số của ASEAN trong thời gian từ ngày 12-16/1/2026 tại Hà Nội.

Chuỗi sự kiện bao gồm các Hội nghị Quan chức Cao cấp Số ASEAN (ADGSOM) lần thứ 6, các phiên họp của các nhóm công tác chuyên môn, các phiên họp với các Đối tác Đối thoại, Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN lần thứ 6, cùng một số hoạt động bên lề nhằm tăng cường trao đổi, kết nối và hợp tác giữa các quốc gia thành viên và đối tác.

Các hội nghị tập trung rà soát tiến độ triển khai các khuôn khổ hợp tác số của ASEAN, thảo luận các ưu tiên và định hướng hợp tác trong thời gian tới. Qua đó, góp phần thúc đẩy một không gian số ASEAN an toàn, tin cậy, bao trùm và thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của công nghệ số.

ASEAN tăng cường gắn kết, chủ động thích ứng trước giai đoạn phát triển mới

Phát biểu khai mạc Hội nghị, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Chủ tịch Hội nghị ADGMIN lần thứ 6 nhiệt liệt chào mừng các Bộ trưởng và đại biểu các nước thành viên ASEAN tham dự Hội nghị tại Thủ đô Hà Nội - trung tâm chính trị, văn hóa và đổi mới sáng tạo của Việt Nam.

Bộ trưởng Bộ KHCN Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu khai mạc Hội nghị

Theo Bộ trưởng, Hội nghị năm nay mang ý nghĩa đặc biệt khi Timor-Leste lần đầu tiên tham dự ADGMIN với tư cách thành viên đầy đủ. Sự hiện diện của Timor-Leste không chỉ làm cho bức tranh ASEAN trở nên trọn vẹn hơn mà còn khẳng định một ASEAN đoàn kết, thống nhất và ngày càng lớn mạnh, cùng hướng tới các mục tiêu phát triển chung.

Nhìn lại chặng đường hợp tác, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh, từ cơ chế hợp tác viễn thông trong khuôn khổ TELMIN đến quá trình chuyển đổi sang ADGMIN với phạm vi mở rộng sang lĩnh vực số, hợp tác Bộ trưởng Số luôn là một trụ cột quan trọng, góp phần thúc đẩy và hiện thực hóa các mục tiêu của Cộng đồng Kinh tế ASEAN.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, Kế hoạch Chiến lược Cộng đồng Kinh tế ASEAN 2026 - 2030, được Lãnh đạo ASEAN thông qua tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 46 tháng 5/2025, đã đánh dấu một bước chuyển căn bản trong tư duy phát triển của khu vực.

Theo đó, ASEAN dịch chuyển từ mô hình tăng trưởng ưu tiên tốc độ sang tăng trưởng bền vững và bao trùm, đặt các vấn đề biến đổi khí hậu, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững vào vị trí chiến lược, đồng thời nhấn mạnh nguyên tắc “không để ai bị bỏ lại phía sau”, tăng cường hỗ trợ các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSMEs) cũng như các nhóm dễ bị tổn thương.

Cùng với đó, ASEAN chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu tập trung vào hội nhập nội khối sang vai trò chủ động, linh hoạt và thích ứng hơn trong không gian kinh tế toàn cầu; từ mô hình quản lý theo lĩnh vực riêng lẻ sang cách tiếp cận liên ngành, nhằm ứng phó hiệu quả với các thách thức xuyên lĩnh vực như chuyển đổi số, biến đổi khí hậu và an ninh năng lượng.

Những chuyển dịch này tạo nền tảng để ASEAN hiện thực hóa khát vọng trở thành nền kinh tế lớn thứ tư thế giới vào năm 2045, đồng thời định hướng cho hoạt động của ADGMIN trong giai đoạn tới.

Tập trung triển khai 8 định hướng chuyển đổi trọng tâm

Chủ đề “ASEAN Thích ứng: Từ kết nối hạ tầng sang kết nối trí tuệ”, đã nêu bật một bước chuyển mang tính thời đại trong tư duy phát triển số của ASEAN: từ ưu tiên mở rộng hạ tầng kết nối sang khai thác trí tuệ, dữ liệu và giá trị gia tăng được tạo ra từ chính các kết nối đó.

Chuyển từ “kết nối hạ tầng” sang “kết nối trí tuệ” không chỉ là một lựa chọn, mà là một bước phát triển tất yếu của thời đại số.

Quang cảnh hội nghị

Để hiện thực hóa bước chuyển đổi này một cách thuận lợi và hiệu quả, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng, ASEAN cần cùng nhau tập trung triển khai 8 định hướng chuyển đổi trọng tâm sau:

Thứ nhất, về hạ tầng, trọng tâm chuyển từ hạ tầng viễn thông sang hạ tầng số, kết nối thông minh và hạ tầng mềm, tích hợp điện toán đám mây, IoT, dữ liệu, AI, 5G/6G, vệ tinh và các nền tảng, tiện ích số.

Thứ hai, về chính phủ số, trọng tâm chuyển từ chính phủ điện tử sang chính phủ số thông, ra quyết định dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, gắn với mục tiêu phát triển bền vững và năng lực ứng phó với tình huống bất định và thảm họa.

Thứ ba, về an toàn và tin cậy, chuyển từ cung cấp dịch vụ số tin cậy sang xây dựng hệ sinh thái số tin cậy, hợp tác khu vực về chống lừa đảo trực tuyến, bảo vệ quyền riêng tư, bảo đảm an toàn đám mây và trao đổi dữ liệu xuyên biên giới một cách an toàn.

Thứ tư, về phát triển bao trùm số, trọng tâm chuyển từ mở rộng kết nối số sang nâng cao kỹ năng số, từ mở rộng khả năng tiếp cận kinh tế số sang xây dựng xã hội số trao quyền cho người dân.

Thứ năm, về nguồn nhân lực, định hướng phát triển chuyển từ nhân lực số phổ thông sang nguồn nhân lực số chất lượng cao, đặc biệt là đội ngũ tài năng trong các lĩnh vực về trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, điện toán đám mây và khoa học dữ liệu.

Thứ sáu, về đổi mới sáng tạo, trọng tâm chuyển từ hỗ trợ khởi nghiệp đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động, với cơ chế sandbox và thử nghiệm chính sách, thúc đẩy kinh tế sáng tạo, dữ liệu mở và thương mại hóa kết quả nghiên cứu thông qua các mô hình spin-off và liên doanh.

Thứ bảy, về kinh tế, thương mại và công nghiệp, trọng tâm chuyển từ mở cửa dịch vụ số xuyên biên giới sang vận hành một thị trường số thông suốt, bảo đảm cạnh tranh bình đẳng, thúc đẩy chuyển đổi công nghiệp thông minh và phát triển dịch vụ số hỗ trợ thương mại và logistics xuyên biên giới.

Thứ tám, bổ sung trụ cột chuyển đổi số xanh, với định hướng mở rộng từ tiết kiệm năng lượng sang phát triển trung tâm dữ liệu xanh, kinh tế tuần hoàn trong lĩnh vực ICT, và tích hợp các tiêu chí ESG - Môi trường, Xã hội và Quản trị - vào chính sách số.