3 doanh nghiệp Việt cùng Qualcomm thúc đẩy phát triển mạng 6G AI-native

Triển lãm Mobile World Congress 2026 (MWC Barcelona 2026) tiếp tục khẳng định vị thế là triển lãm và hội nghị công nghệ di động lớn nhất hành tinh, nơi các tập đoàn như Qualcomm, NVIDIA, AMD, Intel, Ericsson, Huawei,… công bố những xu hướng và sản phẩm mới nhất, từ 5G Advanced, 6G đến kiến trúc mạng AI-Native và các dòng smartphone thế hệ mới.

Không chỉ là “sân khấu” trình diễn thiết bị, MWC còn là diễn đàn quan trọng để các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế thảo luận về tương lai ngành di động, thúc đẩy hợp tác và định hình hạ tầng kết nối toàn cầu.

Ngày 3/3, tại MWC Barcelona 2026, Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) đã công bố chiến lược tăng tốc nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa các sản phẩm công nghệ 6G do tập đoàn làm chủ.

Theo định hướng của Viettel, 6G sẽ được thiết kế như một hệ thống AI-native, tích hợp trí tuệ nhân tạo xuyên suốt từ thiết bị đầu cuối, mạng lưới đến hạ tầng điện toán đám mây. Công nghệ này phát triển dựa trên ba trụ cột chính gồm: kết nối thế hệ mới, cảm biến diện rộng và năng lực tính toán hiệu năng cao.

Viettel cho biết sẽ tham gia sâu vào các hoạt động nghiên cứu kiến trúc 6G, thử nghiệm sớm hệ thống và thiết bị tiền thương mại vào năm 2028, đồng thời đóng góp xây dựng tiêu chuẩn quốc tế, chuẩn bị cho lộ trình triển khai thương mại từ năm 2029.

Đáng chú ý, Viettel xác định “thương mại hóa 6G” không chỉ dừng ở việc cung cấp dịch vụ viễn thông 6G trong tương lai, mà hướng tới kinh doanh các sản phẩm công nghệ do chính mình nghiên cứu, phát triển và sản xuất. Danh mục này bao gồm thiết bị mạng, nền tảng phần mềm lõi và hệ sinh thái thiết bị thông minh tích hợp AI.

Cũng tại sự kiện, Viettel cùng Tập đoàn FPT và VNG tham gia Liên minh chiến lược toàn cầu do Qualcomm Technologies khởi xướng, nhằm thúc đẩy quá trình phát triển và triển khai 6G trên phạm vi toàn cầu từ năm 2029.

Liên minh này quy tụ nhiều tập đoàn công nghệ và viễn thông hàng đầu thế giới, cùng xây dựng lộ trình phát triển theo các cột mốc cụ thể, hướng tới mục tiêu thương mại hóa các mạng 6G AI-native - tức các hệ thống được thiết kế với năng lực AI nội tại, đáng tin cậy vào năm 2029. Đây không chỉ là một thỏa thuận hợp tác thương mại, mà được đánh giá là “tấm vé” để doanh nghiệp Việt bước vào nhóm các quốc gia và tập đoàn đang trực tiếp thiết lập tiêu chuẩn cho kỷ nguyên 6G.

Việc đứng chung hàng ngũ với Qualcomm - đơn vị sở hữu danh mục bằng sáng chế vô tuyến hàng đầu thế giới cho thấy sự thay đổi căn bản về vị thế của doanh nghiệp Việt Nam. Nếu ở các thế hệ 2G, 3G, 4G, doanh nghiệp trong nước chủ yếu đóng vai trò triển khai và ứng dụng công nghệ sẵn có, thì ở 6G, Viettel và FPT tham gia với tư cách đối tác đồng nghiên cứu và phát triển (co-developer).

Ông Akash Palkhiwala, Giám đốc Tài chính kiêm Điều hành của Qualcomm đánh giá cao đội ngũ kỹ sư Việt Nam, nhấn mạnh tốc độ đổi mới và khả năng thực thi ấn tượng trong các dự án hợp tác công nghệ cao.

Theo Qualcomm, liên minh này có tiềm năng tạo ra những đột phá “lần đầu tiên trên thế giới”, đồng thời mở rộng cơ hội để các sản phẩm “Make in Vietnam” tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong khi đó, ông Lê Hồng Minh, Chủ tịch VNG cho rằng bước tiến tiếp theo của trí tuệ nhân tạo không chỉ nằm ở sức mạnh tính toán đơn thuần, mà ở sự kết hợp giữa năng lực xử lý và khả năng kết nối ở tầm cao mới. Theo ông, VNG đang phát triển các tác nhân AI phục vụ hàng trăm triệu người dùng tại Việt Nam và Đông Nam Á, và hạ tầng 6G sẽ là nền tảng then chốt để hiện thực hóa tham vọng này.

Sự hiện diện đồng thời của Viettel với lợi thế hạ tầng viễn thông quy mô lớn cùng Tập đoàn FPT và VNG -những doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực phần mềm và chuyển đổi số bên cạnh Qualcomm Technologies đã tạo nên thế “kiềng ba chân” vững chắc. Trong cấu trúc này, Viettel đảm nhiệm vai trò xây dựng và vận hành hạ tầng 6G, trong khi FPT và VNG tập trung phát triển các nền tảng, ứng dụng và hệ sinh thái số vận hành trên nền tảng kết nối thế hệ mới.

Các bên cho biết mục tiêu không dừng ở thử nghiệm, mà hướng tới sản xuất hàng loạt thiết bị di động cao cấp tích hợp hệ sinh thái AI tiên tiến, phục vụ cả thị trường nội địa lẫn xuất khẩu.

Khác với các thế hệ mạng trước chủ yếu tập trung tăng băng thông, 6G được định nghĩa bằng khái niệm AI-Native, tức trí tuệ nhân tạo được tích hợp xuyên suốt hệ thống.

Trong tầm nhìn của Viettel, VNG và FPT, AI sẽ trở thành “hệ điều hành” của toàn bộ mạng lưới, từ thiết bị đầu cuối, trạm phát sóng đến hạ tầng điện toán đám mây.

Đáng chú ý, hệ sinh thái Agentic AI do Viettel phát triển được kỳ vọng biến smartphone từ công cụ phản hồi thụ động thành “cộng sự” thông minh. Hệ thống này không chỉ hiểu lệnh mà còn có khả năng tự chủ hành động, dự đoán nhu cầu dựa trên dữ liệu thời gian thực, xử lý với độ trễ gần như bằng không.

Về phía FPT, 6G được xem là nền tảng để hiện thực hóa các lĩnh vực chiến lược như giao thông thông minh, sản xuất số và đô thị thông minh. Nhờ độ trễ siêu thấp và độ tin cậy cao, các hệ thống xe tự hành, UAV hay robot cộng tác trong “nhà máy không dấu chân” có thể vận hành chính xác, đồng bộ theo thời gian thực - điều mà 5G hiện nay vẫn còn hạn chế ở một số kịch bản đòi hỏi độ phản hồi tức thì tuyệt đối.

Viettel công bố lộ trình phát triển cụ thể cho tham vọng 6G. Giai đoạn bản lề bắt đầu từ năm 2027 với thương mại hóa 5G-Advanced (5.5G), giúp tối ưu độ trễ từ 10ms xuống khoảng 1ms và nâng độ chính xác định vị lên mức centimet. Công nghệ này cũng được kỳ vọng tiết kiệm 10-30% năng lượng, góp phần phát triển hạ tầng số bền vững.

Năm 2028, các thiết bị tiền thương mại 6G sẽ được thử nghiệm trên mạng thực tế, trước khi mục tiêu thương mại hóa chính thức được đặt ra vào năm 2029.

Khác biệt của giai đoạn này là doanh nghiệp Việt không chỉ cung cấp dịch vụ viễn thông, mà hướng tới kinh doanh các sản phẩm công nghệ lõi do chính mình nghiên cứu: từ chip xử lý vô tuyến, thiết bị thu phát đến nền tảng phần mềm tích hợp AI.

Theo Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch Viettel, “Hành trình làm chủ công nghệ lõi không có chỗ cho sự chần chừ”. Ông nhấn mạnh việc tự chủ 6G không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn có ý nghĩa chiến lược về an ninh quốc gia và an toàn thông tin.

Với sự tham gia của các tập đoàn đầu tàu và định hướng ưu tiên từ cơ quan quản lý, 6G đang được xác định là công nghệ chiến lược trong mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia công nghệ số vào năm 2030.

Hành trình phía trước vẫn còn nhiều thách thức, từ tiêu chuẩn hóa quốc tế đến chi phí triển khai. Tuy nhiên, với nguồn nhân lực công nghệ cao từ FPT, VNG và năng lực sản xuất - vận hành của Viettel, viễn cảnh về một mạng lưới 6G “Make in Vietnam” đang dần hiện rõ.

Khi cánh cửa 6G mở ra, Việt Nam không chỉ sở hữu hạ tầng viễn thông thế hệ mới, mà còn tiến gần hơn tới mục tiêu làm chủ các công nghệ lõi, tham gia cạnh tranh sòng phẳng trong kỷ nguyên số toàn cầu.