Xây dựng báo chí chuyên nghiệp, phát huy vai trò trí thức, văn nghệ sĩ theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV

Sáng 8/4, tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng dành cho các cơ quan báo chí, xuất bản cùng đội ngũ văn nghệ sĩ, trí thức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.

Dự hội nghị tại điểm cầu Trung ương có các Ủy viên Trung ương Đảng: Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Phạm Tất Thắng; Phó Trưởng Ban Trần Thanh Lâm; Tổng Biên tập Báo Nhân dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh; Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Nguyễn Thanh Lâm. Cùng dự còn có lãnh đạo Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; đại diện các bộ, ngành, hiệp hội, đơn vị trực thuộc; lãnh đạo các cơ quan báo chí, xuất bản tại Hà Nội; đông đảo trí thức, nhà khoa học, văn nghệ sĩ.

Hội nghị được kết nối tới hơn 40 điểm cầu tại các tỉnh, thành phố trên cả nước, với khoảng 7.000 đại biểu tham dự.

Toàn cảnh Hội nghị. Ảnh: Đại biểu Nhân dân

Tại hội nghị, các đại biểu đã nghe giới thiệu 4 chuyên đề trọng tâm, được trình bày ngắn gọn, súc tích, toàn diện. Cụ thể gồm: “Những điểm mới, quan trọng trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng” do GS.TS. Tạ Ngọc Tấn trình bày; “Quan điểm về khoa học và công nghệ trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng” do Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định trình bày; “Quan điểm về xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng” do GS.TS. Phùng Hữu Phú trình bày; và “Quan điểm về báo chí, xuất bản trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng” do ông Lê Quốc Minh trình bày.

Giới thiệu chuyên đề về những điểm mới trong Văn kiện Đại hội XIV, GS.TS. Tạ Ngọc Tấn nhấn mạnh, Đại hội XIV đánh dấu bước chuyển quan trọng trong giai đoạn phát triển của đất nước. Sau 40 năm đổi mới và 50 năm thống nhất, Việt Nam bước sang giai đoạn phát triển đột phá trong kỷ nguyên mới.

Theo đó, tư duy phát triển được chuyển từ quản lý sang kiến tạo; tính chất phát triển từ đáp ứng yêu cầu sang nhanh và bền vững; mô hình phát triển từ chiều rộng sang chiều sâu, dựa trên năng suất và chất lượng cao; hội nhập quốc tế chuyển từ thích ứng sang chủ động, tự cường.

Đại hội XIV không chỉ là sự kế thừa mà còn là bước phát triển mới về chất trong tư duy lý luận và hoạch định chiến lược phát triển đất nước. Văn kiện Đại hội đã xác lập hệ thống định hướng phát triển toàn diện, với cấu trúc rõ ràng, logic chặt chẽ: mô hình tăng trưởng mới giữ vai trò trung tâm; khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực chủ yếu; con người và văn hóa là nền tảng; quốc phòng, an ninh và đối ngoại là điều kiện bảo đảm; xây dựng Đảng là nhân tố quyết định.

Tổng Biên tập Báo Nhân dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Đại biểu Nhân dân

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm nhấn mạnh, Đại hội XIV của Đảng đã thành công tốt đẹp, mở ra giai đoạn phát triển mới với tầm nhìn dài hạn và quyết tâm chính trị cao. Dẫn lời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, ông khẳng định đây là bước chuyển tiếp quan trọng của sự nghiệp cách mạng, thể hiện bản lĩnh và trí tuệ của Đảng trong định hướng tương lai dân tộc.

Để việc triển khai Nghị quyết Đại hội XIV trong các lĩnh vực báo chí, xuất bản, văn hóa đạt hiệu quả thực chất, tránh hình thức, ông Trần Thanh Lâm đề nghị cấp ủy, lãnh đạo các cơ quan báo chí, xuất bản, các liên hiệp hội và hội chuyên ngành xác định việc học tập, quán triệt Nghị quyết không chỉ là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của năm 2026 mà là nhiệm vụ xuyên suốt cả nhiệm kỳ. Việc triển khai không dừng ở xây dựng kế hoạch, chương trình hành động, mà đòi hỏi mỗi cán bộ, lãnh đạo phải thấm nhuần tinh thần đổi mới, mục tiêu chiến lược, nhiệm vụ trọng tâm và các giải pháp đột phá để tổ chức thực hiện quyết liệt, sáng tạo, phù hợp với đặc thù từng lĩnh vực.

Theo đó, Nghị quyết Đại hội XIV đã xác định rõ các nhiệm vụ, yêu cầu trọng tâm đối với các lĩnh vực. Với báo chí, xuất bản, cần xây dựng nền báo chí, xuất bản chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại. Đối với đội ngũ văn nghệ sĩ, Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị khẳng định văn hóa phải được đặt ngang tầm với kinh tế, chính trị; con người là trung tâm, văn hóa là nền tảng. Do đó, cần có cơ chế phù hợp để phát huy vai trò của văn nghệ sĩ trong việc bồi đắp tâm hồn dân tộc, khơi dậy khát vọng phát triển, góp phần thực hiện hai mục tiêu chiến lược 100 năm.

Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Đại biểu Nhân dân

Đối với đội ngũ trí thức, nhà khoa học, Nghị quyết 57-NQ/TW xác định khoa học và công nghệ là động lực chủ yếu của tăng trưởng, trong đó trí thức, nhà khoa học là lực lượng nòng cốt. Vì vậy, cần mạnh dạn tháo gỡ các “nút thắt” về cơ chế quản lý, đầu tư, tự chủ trong nghiên cứu và ứng dụng khoa học - công nghệ; đồng thời xây dựng môi trường thuận lợi để đội ngũ này phát huy năng lực sáng tạo, cống hiến.

Nhấn mạnh yếu tố con người, ông Trần Thanh Lâm cho rằng đây là “khâu đột phá của mọi đột phá”, quyết định sự thành công của việc triển khai các nghị quyết. Các mục tiêu đề ra sẽ khó trở thành hiện thực nếu thiếu đội ngũ cán bộ báo chí, xuất bản, trí thức, văn nghệ sĩ đủ tâm, đủ tầm.

Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cũng lưu ý, các nghị quyết chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi được cụ thể hóa bằng các chương trình, dự án, đề án với lộ trình rõ ràng, có thời hạn hoàn thành và tiêu chí đánh giá cụ thể. Trên cơ sở đó, các cơ quan, đơn vị cần khẩn trương xây dựng kế hoạch triển khai, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá định kỳ. Kết quả thực hiện nghị quyết chính là thước đo năng lực lãnh đạo, điều hành cũng như tinh thần trách nhiệm của mỗi tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên, văn nghệ sĩ, trí thức và người làm báo, xuất bản.

Bên cạnh đó, ông đề nghị các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương trong quá trình triển khai Nghị quyết Đại hội XIV và nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp cần quan tâm xây dựng cơ chế, chính sách phù hợp, tạo điều kiện phát huy tối đa năng lực, trí tuệ và tâm huyết của đội ngũ văn nghệ sĩ, trí thức, những người làm báo chí, xuất bản, góp phần phục vụ hiệu quả sự phát triển của đất nước và từng địa phương, đơn vị.