Kiến trúc xanh: Từ khoa học công trình đến thực tế hành nghề

Tại Hội thảo “Kiến trúc xanh - Từ khoa học công trình đến thực tế hành nghề” diễn ra ngày 19/4/2026 vừa qua tại TP. Hồ Chí Minh các diễn giả đã có nhiều tham luận, chia sẻ mang tính thực tiễn về kiến trúc xanh gắn với công trình xây dựng. Hội thảo do Quỹ học bổng Huỳnh Tấn Phát phối hợp cùng VSSE và EEN-Vietnam tổ chức.

Quá trình đô thị hóa, gia tăng dân số và phát triển dẫn tới nhu cầu sử dụng năng lượng và xả thải ra môi trường ngày càng gia tăng. Trước tình hình biến đổi khí hậu diễn ra ngày càng phức tạp thì nhiều chiến lược được nghiên cứu và đưa ra nhằm hướng tới việc phát triển bền vững. Trong đó, có các xu hướng kiến trúc xanh như: Kiến trúc sinh thái; Kiến trúc sinh - khí hậu; Kiến trúc hiệu quả năng lượng; Kiến trúc môi trường. Mỗi một xu hướng có mục tiêu khác nhau nhưng cũng có những điểm tương đồng và liên kết chặt chẽ. Các xu hướng này ngày càng được áp dụng nhiều hơn và trở nên phổ biến trên toàn thế giới.

Các diễn giả chia sẻ thông tin tại Hội thảo. Ảnh: Đạm Lê Quang.

“Dưới tác động của quá trình đô thị hóa, biến đổi khí hậu khiến môi trường ngày càng có chất lượng kém hơn. Tác động của con người đã làm thay đổi tự nhiên và nếu không có những giải pháp kịp thời thì hậu quả về sau sẽ càng nghiêm trọng. Thiết kế các công trình kiến trúc xanh nhằm mục tiêu phát triển bền vũng là điều rất cần thiết trong xây dựng”, ThS. KTS Vương Minh Hiền - Chuyên gia phân tích năng lượng, LEED AP chia sẻ.

“Trong đó, lợi ích đối với môi trường là điều được nhắc đến và được nhiều sự quan tâm nhất, cũng là lợi ích lớn nhất đem lại từ kiến trúc xanh. Các thiết kế này sẽ làm đa dạng hơn hệ sinh thái và nguồn tài nguyên sinh học trong tự nhiên. Đồng thời, với tác động của yếu tố xanh thì chất lượng không khí cũng sẽ được cải thiện, lượng phát sinh chất thải rắn và sử dụng tài nguyên cũng ít hơn”, ThS. KTS Vương Minh Hiền chia sẻ thêm.

Mục tiêu xây dựng của mỗi công trình vẫn là đáp ứng tốt nhu cầu của con người. Vì vậy các thiết kế cần đảm bảo các yếu tố như tiện nghi, thoải mái và dễ dàng sử dụng. Sự tối ưu công năng có thể sẽ làm giảm thiểu đáng kể một phần chi phí quản lý và vận hành. Thiết kế phù hợp với lịch sử và văn hóa trong khu vực, kế thừa và phát huy truyền thống văn hóa, lịch sử của dân tộc là tiêu chí cũng cần được quan tâm sát sao. Cuộc sống hiện đại phát triển nhưng con người cũng cần phải có những điều để gợi nhớ về cội nguồn và phát huy các tinh thần, truyền thống tốt đẹp do cha ông để lại.

“Xu hướng kiến trúc xanh sẽ còn tiếp tục bùng nổ mạnh trong giai đoạn tới khi những thách thức về dịch bệnh, ô nhiễm môi trường đang gia tăng. Những công trình ứng dụng kiến trúc xanh thực sự không chỉ góp phần kiến tạo bộ mặt không gian đô thị mà còn xây dựng nên những mái ấm đáng sống cho mỗi người. Kiến trúc xanh được xem như một giải pháp sống bền vững với khả năng bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe cho con người, tiết kiệm năng lượng một cách tối đa”, ThS. KTS Bùi Hữu Duy Tân - Co-founder Sigma Studio chia sẻ.

“Kiến trúc xanh, công trình xanh được xây dựng nên bởi những vật liệu thân thiện với môi trường, hài hòa, không phá võ cảnh quan xung quanh, gắn bó con người với thiên nhiên, không làm ô nhiễm môi trường sống và tiết kiệm tối đa các nguồn năng lượng. Các thiết kế và phát triển các công trình xây dựng sử dụng năng lượng hiệu quả sẽ, kết hợp cùng việc sử dụng năng lượng ánh sáng hiệu quả sẽ làm giảm thiểu tối đa lượng năng lượng sử dụng trong công trình”, ThS. KTS Trần Xuân Quỳnh - Architect Team Leader tại Archetype Group cho biết.

Công trình xanh đã đóng góp theo nhiều cách cho sự phát triển nhận thức về Mục tiêu phát triển bền vững. Những đóng góp này bao gồm giảm thiểu tiêu thụ, tăng tần suất tái chế, sử dụng và tái sử dụng nguồn nước bền vững, nâng cao chất lượng công trình, giảm thiểu ảnh hưởng của công trình xây dựng tới môi trường tự nhiên. Do đó, tại Hội thảo các diễn giả chia sẻ việc đưa kiến trúc xanh cần trở thành môn học, ngành học bậc đại học ở Việt Nam. Vai trò của KTS tương lai có lẽ không thay đổi ở vị trí nhạc trưởng nhưng đòi hỏi sự xuất hiện và tham gia của nhiều lĩnh vực. Đặc biệt là lĩnh vực công nghệ thông tin - tự động hóa.

Cùng với Hội thảo và các phiên tham luận, hoạt động khu trưng bày vật liệu xanh và các giải pháp bền vững được tổ chức nhằm mang đến trải nghiệm trực quan, giúp người tham dự hiểu rõ hơn và hỗ trợ áp dụng hiệu quả vào thực tế. Qua đó, nhằm kiến tạo một hệ sinh thái tri thức, đồng hành cùng thế hệ kế cận trên con đường hiện thực hóa các mục tiêu phát triển bền vững tại Việt Nam.