Biến AI từ "hỗ trợ" sang "tự trị" vào vận hành trong doanh nghiệp

Trong bối cảnh nền kinh tế đối mặt với áp lực biên lợi nhuận mỏng và biến động toàn cầu, Biztech 2026 chọn chủ đề “Kỷ nguyên AI Agentic”. Đây là chủ đề mang tầm nhìn chiến lược, phản ánh đúng xu thế phát triển của thời đại - khi trí tuệ nhân tạo đang từng bước trở thành lực lượng sản xuất mới, đồng thời là hạ tầng nền tảng của nền kinh tế số, tương tự như điện và Internet đã từng làm thay đổi căn bản thế giới. Sự kiện khẳng định và hướng dẫn chuyển dịch từ sử dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) như một công cụ hỏi đáp thụ động sang việc đưa AI tự trị (AI Agentic) vào lõi vận hành, thiết lập nền móng cho những mô hình "doanh nghiệp không ngủ".

Chia sẻ tại hội thảo, ông Nguyễn Văn Khoa, Chủ tịch Vinasa cho biết: Tỷ lệ tiếp cận AI của doanh nghiệp Việt hiện đạt 65%, nhưng phần lớn vẫn mắc kẹt ở những tầng. Chúng ta chi tiền tỷ mua công nghệ nhưng vẫn coi AI là một "phần mềm" hỗ trợ. Thống kê từ Viện Capgemini cho thấy, các tổ chức tích hợp "Lực lượng lao động số" đang tăng tốc độ xử lý công việc lên 300%. Lợi nhuận từ Agentic AI mang lại tỷ suất hoàn vốn (ROI) trung bình lên tới 171%, cao gấp 3 lần các giải pháp cũ. Lực lượng lao động lai (Hybrid Workforce) là chìa khóa để giải phóng con người khỏi sự nhọc nhằn, trả lại cho chúng ta đặc quyền vĩ đại nhất, sự sáng tạo. Đã đến lúc chúng ta phải thay đổi, hãy chính thức đưa AI vào sơ đồ tổ chức của doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Văn Khoa, Chủ tịch Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA) phát biểu tại hội thảo. Ảnh BTC

Theo ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghiệp CNTT-TT, Bộ KHCN: Bộ KHCN định hướng phát triển AI theo tinh thần “Make in Vietnam to Lead" tức là sáng tạo tại Việt Nam, làm ra tại Việt Nam để làm chủ công nghệ lõi AI, phát triển sản phẩm AI tại Việt Nam, giải quyết các bài toán của Việt Nam và từng bước dẫn dắt thị trường trong nước, chinh phục thị trường quốc tế. Để hiện thực hóa định hướng đó, Nhà nước sẽ tiếp tục tập trung vào bốn nhóm giải pháp lớn: Thứ nhất, hoàn thiện thể chế kiến tạo, thứ hai là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thứ ba là phát triển hạ tầng chiến lược, thứ tư là thúc đẩy doanh nghiệp công nghệ số phát triển và vươn ra quốc tế. Từ đây, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tăng cường đầu tư cho nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ; hình thành các sản phẩm, nền tảng AI Make in Viet Nam có năng lực cạnh tranh quốc tế; đồng thời xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp AI toàn diện.

Ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghiệp CNTT-TT, Bộ KHCN tại sự kiện. Ảnh BTC

Từ "hỗ trợ" sang "tự trị": Sự tiến hóa thành doanh nghiệp không ngủ

Kỳ vọng của khách hàng về sự phản hồi tức thì và bài toán chi phí nhân sự đang buộc các doanh nghiệp phải từ bỏ quy trình vận hành tuyến tính. Ví dụ: Một Khách hàng đặt hàng ban đêm, doanh nghiệp không thể đến sáng mới trả lời, khách sẽ đặt hàng ở những công ty khác ngay khi không nhận được phản hồi. Doanh nghiệp không bán được hàng không phải vì hàng không tốt. Thị trường đòi hỏi các hệ thống có khả năng tự suy nghĩ, tự vận hành liên tục 24/7 mà không phụ thuộc hoàn toàn vào sức người.

Vì vậy, bà Nguyễn Ngọc Lệ, Giám đốc Khối Doanh nghiệp vừa (Tập đoàn Misa), nhận định mô hình quản trị đang bắt buộc phải tiến hóa qua 3 nấc thang: Từ Digital Enterprise (Nhìn thấy dữ liệu) sang Intelligent Enterprise (Hiểu dữ liệu) và vươn tới Agentic Enterprise (Tự vận hành có giám sát). Minh chứng bằng giải pháp Misa Agent Work, doanh nghiệp hiện có thể "tuyển dụng" một nhân sự AI bán hàng trực tuyến chốt đơn 24/7 chỉ với 5 phút thiết lập.

Hiệu quả này được củng cố bởi thống kê từ ông Nguyễn Tiến Huy, CEO Pencil Group: Việc tích hợp AI tự trị giúp bộ phận chăm sóc khách hàng tiết kiệm hơn 40 giờ/tháng, tăng tốc độ đối soát tài chính lên 30-50%, và đặc biệt đẩy kích thước phễu bán hàng tăng gấp 2-3 lần.

Diễn giả trình bày tại hội nghị phiên toàn thể. Ảnh BTC

Rào cản chuyển đổi: Lỗ hổng dữ liệu và điểm nghẽn quản trị

Dù tiềm năng của AI Agentic là không thể phủ nhận, phần lớn quá trình tích hợp tại Việt Nam vẫn mắc kẹt ở giai đoạn "thí điểm". Nút thắt lớn nhất không nằm ở mã nguồn hay giới hạn công nghệ, mà nằm ở tư duy quản trị lỗi thời và sự nghèo nàn của hệ thống cơ sở dữ liệu nội bộ.

Ông Nguyễn Tiến Huy, CEO Pencil Group chỉ ra những lỗ hổng chí mạng: 70% nhân sự hiện nay thiếu sự kết hợp giữa kiến thức chuyên môn và kỹ năng AI, trong khi 44% doanh nghiệp chưa có bất kỳ chính sách quản trị dữ liệu nào.

Nhìn sâu vào mảng quản lý tài sản và bất động sản, ông Đỗ Huy Hoàng từ TNTech, đưa ra con số báo động: 70-80% bất động sản Việt Nam không có hồ sơ số hóa hoàn chỉnh và 60% tri thức tài sản đang nằm trong đầu nhân viên thay vì trên hệ thống. Khi khắc phục được điểm nghẽn này, ứng dụng AI dự báo có thể giúp giảm 10-15% chi phí vận hành và kéo dài vòng đời tài sản thêm 25%.

Theo đó các chuyên gia khuyến nghị 4 trụ cột hành động và 3 trục làm chủ AI Agentic:

Cụ thể 4 hành động:

-Chuyển đổi tư duy lãnh đạo: "AI cùng người" thay vì "AI thay người" xây AI roadmap gắn chiến lược định nghĩa ROI trước khi phê duyệt;

-Xây dựng năng lực kép: Domain knowledge + AI/Data skills đào tạo khác nhau cho 3 cấp bậc ưu tiên quản lý cấp trung;

-Kiến thiết khung quản trị nội bộ: Ban hành quy chế sử dụng AI mô hình cộng tác Người- AI tuân thủ Luật AI;

-Ưu tiên nền tảng dữ liệu Kkiểm kê dữ liệu (data audit) làm sạch trước khi mua AI.

3 trục làm chủ AI Agentic:

-Tư duy chiến lược từ "AI thay người" sang "AI cùng người", từ FOMO sang ROI AI;

-Kỹ năng thực hành năng lực kép: Kiến thức ngành + dữ liệu;

-Công cụ & hạ tầng AI.

Agentic AI biến nhân viên từ người thực thi thành người giám sát, từ người chèo thuyền thành người cầm lái.

Biztech 2026 kỳ vọng các doanh nghiệp sẽ hành động ngay vào việc làm sạch "ốc đảo dữ liệu" nội bộ và triển khai các mô hình AI Agentic quy mô nhỏ để tối ưu hóa ROI sớm. Tầm nhìn "1 triệu doanh nghiệp 1 người" và chiến dịch đào tạo "Tổng tư lệnh AI" đã được các cơ quan nhà nước chính thức được khởi động. Trong kỷ nguyên AI, rủi ro lớn nhất không phải là áp dụng công nghệ sai cách, mà là đứng im không hàng động.

Đỗ Phương