Hà Nội kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám

Từ ngày 5 đến 15/11, Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám sẽ trở thành không gian diễn ra chuỗi hoạt động văn hóa, khoa học, nghệ thuật và trải nghiệm đặc biệt nhân kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026). Bên cạnh những chương trình trưng bày, triển lãm và hội thảo, sự kiện còn có nhiều hoạt động tương tác dành cho công chúng, nổi bật là hành trình khám phá di sản bằng passport, nghi lễ thắp sáng 950 ngọn đèn Minh Triết và đêm nghệ thuật quy mô lớn.

Điểm nhấn là lễ kỷ niệm cấp quốc gia với chủ đề “Tinh hoa đạo học”

Tâm điểm của chuỗi sự kiện là Lễ kỷ niệm cấp quốc gia “950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam”, diễn ra lúc 19h30 ngày 14/11 tại Sân Thái Học, Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Với chủ đề “Tinh hoa đạo học”, chương trình được xây dựng như một hành trình trở về cội nguồn Quốc học, tôn vinh những giá trị tinh thần đã làm nên sức sống bền bỉ của nền giáo dục Việt Nam qua nhiều thế kỷ. Từ quyết sách thành lập Quốc Tử Giám năm 1076 đến truyền thống đào tạo, bồi dưỡng và trọng dụng hiền tài, chương trình khắc họa vai trò của đạo học trong việc hun đúc nhân cách, bồi đắp trí tuệ và hình thành những thế hệ con người có trách nhiệm với đất nước.

Chương trình gồm phần Lễ và phần Hội, kết hợp nghi thức khai văn với nghệ thuật trình diễn, hòa quyện giữa chất liệu văn hóa truyền thống và ngôn ngữ nghệ thuật đương đại. Tổng đạo diễn Phạm Hoàng Giang cùng ê-kíp sáng tạo đảm nhận việc dàn dựng.

Theo tổng đạo diễn Phạm Hoàng Giang, chương trình sử dụng nhiều loại hình biểu diễn như ca, múa, nhạc, các sáng tác mới, tiết mục mashup và hình ảnh tư liệu. Đáng chú ý, những chất liệu này được kết hợp với công nghệ trình diễn hiện đại như 3D Mapping, ánh sáng laser, thực tế tăng cường (AR), hệ thống LED lưới và pháo hoa nghệ thuật, nhằm tạo nên không gian trình diễn giàu tính biểu tượng, tái hiện chiều sâu lịch sử bằng ngôn ngữ gần gũi với công chúng hôm nay.

Tổng đạo diễn Phạm Hoàng Giang chia sẻ về Lễ kỷ niệm cấp quốc gia “950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam”

Nội dung nghệ thuật được triển khai qua hai chương. Chương I - “Mạch nguồn đạo học” đưa khán giả trở về với thời điểm hình thành Quốc Tử Giám, tái hiện hành trình mở mang giáo dục, đào tạo nhân tài và vun đắp nền tảng đạo lý cho xã hội. Qua những hình tượng nghệ thuật, chương trình tôn vinh tư tưởng giáo dục lấy đạo đức làm gốc, tri thức làm nền tảng, coi việc học tập và rèn luyện nhân cách là con đường trưởng thành, phụng sự đất nước.

Tiếp nối là Chương II - “Hiền tài là nguyên khí quốc gia”, kết nối truyền thống trọng dụng nhân tài với khát vọng phát triển trong thời đại mới. Từ tinh thần học tập, rèn luyện và cống hiến của các thế hệ đi trước, chương trình hướng đến khơi dậy ý chí đổi mới, sáng tạo và trách nhiệm phụng sự Tổ quốc, đặc biệt trong thế hệ trẻ.

Đêm nghệ thuật có sự tham gia của nhiều nghệ sĩ như Trọng Tấn, Phạm Thu Hà, Võ Hạ Trâm, Đông Hùng, Ngô Lan Hương, nhóm OPlus, Hoàng Hồng Ngọc, Quách Mai Thy cùng các tốp ca nam nữ. Các đơn vị biểu diễn gồm Nhà hát Chèo Hà Nội, Đoàn Múa HT, Câu lạc bộ Sao Tuổi Thơ, Câu lạc bộ StarLab và học sinh, sinh viên Thủ đô.

Săn passport, check-in cùng hiền tài và khám phá di sản

Không chỉ có các chương trình nghệ thuật mang tính nghi lễ, chuỗi hoạt động kỷ niệm còn mở ra nhiều hình thức trải nghiệm để công chúng, đặc biệt là người trẻ, tiếp cận lịch sử Quốc Tử Giám theo cách sinh động hơn.

Từ ngày 5 đến 12/11, chương trình trải nghiệm Passport “Hành trình Quốc học - Dấu ấn tri thức” sẽ diễn ra tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Thông qua hệ thống nhiệm vụ và hoạt động tương tác tại các điểm trong di tích, khách tham quan có cơ hội khám phá lịch sử Quốc Tử Giám, tìm hiểu truyền thống giáo dục, tinh thần hiếu học và những giá trị đạo học được các thế hệ gìn giữ, trao truyền.

Tâm điểm của chuỗi sự kiện là Lễ kỷ niệm cấp quốc gia “950 năm Quốc Tử Giám – Quốc học Việt Nam”, diễn ra lúc 19h30 ngày 14/11 tại Sân Thái Học, Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám.

Cùng thời gian này, hoạt động check-in “Gặp gỡ hiền tài” cũng được tổ chức. Những không gian và bối cảnh tái hiện đời sống học tập, khoa cử xưa sẽ tạo điều kiện để khách tham quan tương tác, hóa thân và lưu lại hình ảnh gắn với hình tượng sĩ tử, nhà khoa bảng cùng truyền thống hiếu học của dân tộc.

Một hoạt động đáng chú ý khác là chương trình “Ánh sao Khuê Minh Triết”, diễn ra ngày 13/11 tại Hồ Văn và khu Nội tự, Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Điểm nhấn của chương trình là nghi lễ thắp sáng 950 ngọn đèn Minh Triết, tượng trưng cho hành trình 950 năm hình thành, phát triển và trao truyền những giá trị đạo học Việt Nam.

Bên cạnh đó, chương trình nghệ thuật “950 năm Quốc Tử Giám - Minh triết khai văn, mở trí, hội tụ hiền tài” sẽ diễn ra ngày 8/11 tại Hồ Văn. Thông qua ngôn ngữ nghệ thuật, sự kiện góp phần lan tỏa tinh thần tôn vinh đạo học, khơi dậy niềm tự hào về truyền thống văn hiến và khát vọng phát triển của dân tộc.

Khép lại chuỗi hoạt động vào ngày 15/11 là chương trình nghệ thuật “Thanh xuân viết tiếp mạch nguồn” tại Vườn Giám. Hướng tới học sinh, sinh viên và công chúng trẻ, chương trình mang tinh thần trẻ trung, sáng tạo, kết hợp các giá trị văn hóa truyền thống với nghệ thuật đương đại, công nghệ trình diễn và những hình thức tương tác phù hợp với thế hệ mới.

Nhiều triển lãm và hội thảo nhìn lại hành trình 950 năm Quốc học

Song song với các hoạt động trải nghiệm và biểu diễn, chuỗi kỷ niệm còn có nhiều chương trình trưng bày, triển lãm nhằm giới thiệu những giá trị lịch sử, văn hóa và giáo dục gắn với Quốc Tử Giám.

Tại Văn Miếu Sơn Tây, trưng bày “Quốc Tử Giám Thăng Long và truyền thống khoa bảng Sơn Tây” giới thiệu hình ảnh, hiện vật và tư liệu về lịch sử, giá trị của Quốc Tử Giám Thăng Long, đồng thời làm nổi bật truyền thống khoa bảng của vùng đất Sơn Tây.

Tại Khu Tiền đường, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, triển lãm “Tổ nghề và nhà nho nước Việt” giới thiệu một số nghề thủ công truyền thống cùng sản phẩm mỹ nghệ tiêu biểu của các làng nghề. Nội dung triển lãm làm rõ đóng góp của các nhà nho, nhà khoa bảng, những người truyền nghề và các thế hệ nghệ nhân trong việc gìn giữ, phát triển kỹ nghệ dân tộc.

Trong khi đó, triển lãm “Quốc Tử Giám Thăng Long” tại khu vực đền Bà Kiệu tập trung giới thiệu lịch sử hình thành, quá trình phát triển và những giá trị tiêu biểu của di tích, đồng thời phản ánh nỗ lực bảo tồn, phát huy di sản trong đời sống đương đại.

Tại Khu Bái đường, triển lãm ảnh “Từ di sản đến ngoại giao văn hóa” giới thiệu những hình ảnh tiêu biểu về hoạt động đón tiếp các đoàn khách quốc tế, sự kiện giao lưu và hoạt động đối ngoại văn hóa được tổ chức tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Đáng chú ý, hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “950 năm Quốc Tử Giám: Di sản đạo học, hiền tài và khát vọng phát triển đất nước” sẽ diễn ra ngày 12/11 tại Hội trường Thành ủy Hà Nội. Hội thảo tập trung nghiên cứu vị trí, vai trò và những đóng góp của Quốc Tử Giám đối với lịch sử giáo dục, khoa cử và văn hóa Việt Nam; đồng thời nhận diện những giá trị cốt lõi của di sản đạo học, truyền thống hiếu học và tư tưởng trọng dụng hiền tài.

Ông Phạm Xuân Tài, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội phát biểu

Theo Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Phạm Xuân Tài, trải qua 950 năm, Quốc Tử Giám không chỉ gắn với truyền thống giáo dục, khoa cử và đào tạo nhân tài mà còn trở thành biểu tượng tiêu biểu của đạo học Việt Nam, nơi hội tụ những giá trị về hiếu học, tôn sư trọng đạo, đề cao tri thức, đạo đức và trọng dụng hiền tài.

Việc tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm vì thế không chỉ nhằm nhìn lại một chặng đường lịch sử, tri ân các bậc tiền nhân mà còn hướng đến việc tiếp nối những giá trị ấy trong bối cảnh hiện nay. Truyền thống đạo học được kỳ vọng sẽ tiếp tục được phát huy thông qua khát vọng học tập, tinh thần sáng tạo, trách nhiệm cống hiến và những chính sách phát hiện, đào tạo, trọng dụng nhân tài.

Thông qua các hoạt động văn hóa, khoa học, nghệ thuật và trải nghiệm di sản, Hà Nội mong muốn đưa những giá trị của Quốc Tử Giám đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ; qua đó khẳng định di sản văn hóa không chỉ thuộc về quá khứ mà còn là nguồn lực tinh thần quan trọng, kết nối lịch sử với hiện tại và truyền cảm hứng cho tương lai.