AI4VN 2026 khơi dậy cảm hứng làm chủ công nghệ cho thế hệ trẻ

Ngày 5/11/2026, tại Hà Nội, Ngày hội Trí tuệ nhân tạo Việt Nam 2026 diễn ra với chủ đề “Agentic AI & The Future of Learning - AI tự chủ và tương lai của việc học”. Sự kiện thu hút đông đảo chuyên gia công nghệ, đại diện doanh nghiệp, nhà nghiên cứu và sinh viên tham dự.

Bộ trưởng Bộ KH-CN Vũ Hải Quân. Ảnh: MOST

Phát biểu tại chương trình, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đánh giá AI4VN đang tạo cơ hội kết nối, trao đổi tri thức và thúc đẩy cộng đồng cùng quan tâm đến sự phát triển của AI. Bộ trưởng kỳ vọng chương trình tiếp tục được đổi mới, mở rộng quy mô trong những năm tới, qua đó truyền cảm hứng để thế hệ trẻ theo đuổi khoa học, công nghệ.

Chia sẻ với sinh viên, Bộ trưởng nhấn mạnh tinh thần học tập suốt đời là yêu cầu quan trọng trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh chóng. Ngay cả những người có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực khoa học máy tính cũng có thể không theo kịp các tiến bộ mới nếu ngừng cập nhật kiến thức. Vì vậy, người trẻ cần chủ động học hỏi, mạnh dạn đặt câu hỏi và tận dụng các cơ hội tham gia nghiên cứu, giải quyết những bài toán công nghệ thực tiễn.

Kết nối hệ sinh thái, thúc đẩy AI đi vào thực tiễn

Nhìn lại chặng đường phát triển của AI4VN, PGS.TS. Bùi Thế Duy, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội, cho biết hơn 8 năm trước, khi chương trình tiền thân AI4Life được tổ chức lần đầu, AI vẫn chủ yếu hiện diện trong các phòng thí nghiệm và hội thảo khoa học. Mục tiêu ban đầu là kết nối nhà nghiên cứu với doanh nghiệp, đưa AI từ môi trường nghiên cứu vào giải quyết những vấn đề của đời sống.

Ông Bùi Thế Duy, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội. Ảnh: MOST

Tốc độ phát triển của công nghệ hiện nay đã vượt xa những dự báo ban đầu. Tại cuộc thi AI Arena, sinh viên có thể sử dụng AI để xây dựng một phần mềm chỉ trong khoảng 20 phút, thay vì mất nhiều tuần như trước đây. Điều này cho thấy AI đang rút ngắn đáng kể khoảng cách từ ý tưởng đến sản phẩm, đồng thời đặt ra yêu cầu mới đối với hoạt động đào tạo và nghiên cứu tại các trường đại học.

Theo PGS.TS. Bùi Thế Duy, AI4VN cần tiếp tục duy trì vai trò là không gian gặp gỡ giữa giới nghiên cứu và doanh nghiệp, giúp giảng viên, sinh viên tiếp cận các bài toán thực tế để tìm kiếm hướng ứng dụng phù hợp.

Cùng quan điểm, bà Bùi Thanh Vân, Thư ký tòa soạn Báo VnExpress, Trưởng ban tổ chức AI4VN, cho rằng sự phối hợp giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp là nền tảng quan trọng để phát triển hệ sinh thái AI. Trong đó, Nhà nước định hướng chiến lược và xây dựng chính sách; các trường đại học đảm nhiệm đào tạo nhân lực, nghiên cứu nền tảng; doanh nghiệp thúc đẩy thương mại hóa công nghệ và đưa các giải pháp AI vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.

AI tự chủ mở rộng không gian ứng dụng

Tại các phiên tham luận, nhiều chuyên gia nhận định AI đang chuyển từ công cụ hỗ trợ cung cấp thông tin sang những hệ thống có khả năng thực hiện các nhiệm vụ phức tạp hơn, từng bước trở thành trợ lý trong công việc và đời sống.

Bà Seher Syed, Quản lý chính sách về AI và Reality Labs khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Meta, cho biết tập đoàn đang hướng tới đưa AI vào các hoạt động thường ngày của người dùng. Với sự hỗ trợ của các tác nhân AI (AI Agent), người dùng có thể giao nhiệm vụ tìm kiếm chuyến bay, khách sạn, phương tiện di chuyển và lựa chọn phương án phù hợp thông qua các ứng dụng được kết nối. Đây là bước chuyển từ việc AI chỉ trả lời câu hỏi sang khả năng hỗ trợ thực hiện công việc theo yêu cầu.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Trịnh Xuân Tuân, Giám đốc Khoa học dữ liệu MoMo, chia sẻ AI đang giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý và khai thác dữ liệu. Với tác nhân phân tích dữ liệu MOAT, nhân viên nghiệp vụ có thể trực tiếp đặt câu hỏi để hệ thống tạo truy vấn và trả kết quả, thay vì phải trải qua nhiều bước trao đổi với chuyên viên phân tích như trước. Thời gian xử lý công việc nhờ đó được rút từ nhiều ngày xuống còn vài phút.

Trong khi đó, ông Nguyễn Quang Minh, Giám đốc Trung tâm Tư vấn và Đổi mới sáng tạo AI, FPT Smart Cloud, lưu ý doanh nghiệp cần xác định rõ phạm vi tự chủ của các tác nhân AI. Việc triển khai nên bắt đầu từ những nhiệm vụ có mức độ rủi ro thấp, sau đó từng bước mở rộng quyền thực hiện dựa trên kết quả thử nghiệm và khả năng kiểm soát của con người.

Những chia sẻ tại sự kiện cho thấy, bên cạnh năng lực công nghệ, việc thiết lập cơ chế giám sát, phân định trách nhiệm và bảo đảm con người giữ vai trò kiểm soát vẫn là điều kiện quan trọng để AI được ứng dụng hiệu quả.

Khơi dậy khát vọng nghiên cứu và phát triển công nghệ

Một trong những điểm nhấn của AI4VN 2026 là chương trình giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm giữa các chuyên gia với sinh viên. Qua những câu chuyện nghề nghiệp và hành trình nghiên cứu, người trẻ có thêm góc nhìn về cơ hội tham gia lĩnh vực AI, robot và các công nghệ tiên tiến.

TS. Nguyễn Hà Phong, nhà nghiên cứu tại Qualcomm AI Research Việt Nam, chia sẻ hành trình đến với AI bắt đầu từ niềm yêu thích robot khi còn là sinh viên ngành cơ điện tử tại Đại học Bách khoa Hà Nội. Từ một đồ án tốt nghiệp liên quan đến robot hàn sáu bậc tự do, ông tiếp tục nghiên cứu các hệ thống điều khiển, thị giác máy tính và tái tạo cảnh 3D, trước khi trở về Việt Nam phát triển các hướng nghiên cứu về mô hình thế giới và học máy cho robot.

Theo TS. Nguyễn Hà Phong, người theo đuổi AI không nhất thiết phải xuất phát từ nền tảng công nghệ thông tin. Tuy nhiên, niềm đam mê, sự kiên trì và kiến thức nền tảng là những yếu tố không thể thiếu. AI có thể giúp lập trình nhanh hơn, thử nghiệm mô hình thuận tiện hơn, nhưng người học vẫn cần hiểu bản chất công nghệ để đánh giá, cải tiến và tạo ra những sản phẩm có giá trị.

Ông Lê Trung Hiếu, Giám đốc Sản phẩm FPT IS, cũng khuyến khích sinh viên lựa chọn những đề tài gắn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và xã hội. Khi AI ngày càng đảm nhiệm nhiều công đoạn, thị trường lao động sẽ cần những nhân lực có khả năng làm chủ toàn bộ quá trình phát triển sản phẩm, kiểm soát kết quả do AI tạo ra và chịu trách nhiệm về chất lượng đầu ra.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức đã trao Giải thưởng Trí tuệ nhân tạo Việt Nam - AI Awards 2026 nhằm tôn vinh các giải pháp, sản phẩm, cá nhân và doanh nghiệp có đóng góp nổi bật trong lĩnh vực AI.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức trao Giải thưởng Trí tuệ nhân tạo Việt Nam - AI Awards 2026, vinh danh ba giải pháp AI xuất sắc, ba sản phẩm AI xuất sắc, năm tài năng AI Việt và năm doanh nghiệp phát triển AI tiêu biểu. Ảnh: MOST

Ở hạng mục Giải pháp AI xuất sắc, ba đơn vị được vinh danh gồm FPT Smart Cloud với nền tảng FPT AI Factory; Elcom với hệ sinh thái giao thông thông minh Elcom ITS; MoMo với giải pháp Xây dựng và bảo vệ niềm tin số bằng AI.

Ba sản phẩm AI xuất sắc gồm Doctranslate.io của ThinkPrompt, hệ điều hành doanh nghiệp AI BrainOS của AIZ và Kyta Platform của FPT IS.

Hạng mục Tài năng AI Việt vinh danh năm cá nhân: Lê Trung Hiếu (FPT IS), Nguyễn Hà Phong (Qualcomm AI Research), Nguyễn Tiến Đồng (CMC OpenAI), Lê Duy Dũng (Đại học VinUni) và Nguyễn Xuân Khánh (Đại học Oulu, Phần Lan). Năm doanh nghiệp AI tiêu biểu được trao giải gồm Elcom, CMC OpenAI, MoMo, Zalo Platforms và Minh Phúc Transformation.