Bắc Ninh đề xuất bảo tồn tại chỗ thuyền cổ độc đáo, duy nhất

Văn hoá giải trí
05/05/2025 04:07
Sau đợt khai quật khẩn cấp, di tích thuyền cổ tại khu Công Hà, phường Hà Mãn, thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh đã xuất lộ toàn bộ dấu tích, được các chuyên gia đánh giá có niên đại từ thời Lý đến thời Trần. Chiếc thuyền hai lòng độc đáo và duy nhất được phát hiện tại Việt Nam đến thời điểm này được được ngành văn hóa, thể thao và du lịch tỉnh Bắc Ninh đề xuất bảo tồn tại chỗ.
aa
Bắc Ninh đề xuất bảo tồn tại chỗ thuyền cổ độc đáo, duy nhất
Toàn cảnh hai chiếc thuyển cổ sau khi được khai quật khẩn cấp tại phường Hà Mãn, thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh.

Kết cấu, quy mô, cấu trúc độc đáo và duy nhất

Từ đường Tô Quyền rẽ phải, men theo đoạn kênh của khu phố Công Hà chưa đầy 400m là tới khu vực khảo cổ đang là tâm điểm chú ý của giới chuyên môn và dư luận thời gian qua. Dù nằm sâu dưới lòng đất, trong phạm vi khai quật 300m2, hai con thuyền cổ nằm cách nhau khoảng 2m đang giữ được hình dạng khá nguyên vẹn.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Văn Đáp cho biết: Thuyền cổ được phát hiện gồm 2 thuyền có kích thước tương đồng, dài hơn 16m, rộng khoảng 2m, lòng sâu nhất 2,15m, nằm trên lòng sông Dâu (đến nay trải qua thời gian dòng sông này đã không còn nữa).

Bắc Ninh đề xuất bảo tồn tại chỗ thuyền cổ độc đáo, duy nhất
Chiếc thuyền cổ được khai quật cẩn trọng, khoa học.

Từ kết quả khai quật khẩn cấp tại hiện trường, ý kiến các chuyên gia, nhà khoa học cho thấy đây là loại hình thuyền hai thân, dấu tích phát lộ trên hiện trường chính là hai phần thân còn lại chìm hoàn toàn dưới nước, có chức năng như là hai phao đỡ toàn bộ kết cấu bên trên.

Với tính độc đáo, duy nhất khi thuyền được đóng hoàn toàn bằng gỗ, không sử dụng kim loại trong các bộ phận kết cấu và liên kết thuyền, căn cứ trên các nguồn tài liệu về thuyền cổ Việt Nam và trên thế giới, các nhà khoa học đánh giá, đây là di tích thuyền có quy mô, cấu trúc và kỹ thuật phức tạp nhất, là duy nhất phát hiện được cho đến nay không chỉ ở Việt Nam mà còn trên bình diện quốc tế.

Nổi bật, đáy thuyền có kết cấu độc mộc, đường kính rộng nhất là 0,95m. Thân thuyền được nối từ đáy lên đến mép trên của mạn thuyền bằng các tấm ván.

Về tổng thể, toàn bộ 2 thân thuyền được chế tác cùng kỹ thuật đục thân cây độc mộc, ghép các dải ván bằng mộng, sau đó các mộng được chốt lại bằng đinh gỗ. “Kỹ thuật phức tạp nhất thể hiện ở phần đầu và đuôi thuyền, đó là vị trí nối giữa phần đáy độc mộc và ván bưng được khóa chặt với nhau, cố định bằng 4 trụ gỗ có kích thước tương tự nhau 5cm x 5cm. Đây là kỹ thuật lần đầu tiên thấy được trong kỹ thuật đóng tàu thuyền cổ ở Việt Nam và thế giới”, ông Nguyễn Văn Đáp nhấn mạnh.

Bắc Ninh đề xuất bảo tồn tại chỗ thuyền cổ độc đáo, duy nhất
Hội thảo đầu bờ về công tác khai quật thuyền đã thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học.

Về niên đại, căn cứ vào kỹ thuật đóng thuyền, các tư liệu nghiên cứu trong nước và quốc tế, nên dẫu chưa có kết quả phân tích niên đại C14, nhưng các ý kiến nghiêng về khẳng định sự có mặt của loại hình thuyền này trong lịch sử Việt Nam, từ thời Lý đến thời Trần, cụ thể là thời Lý.

Tiến sĩ Phạm Văn Triệu, Phó Trưởng phòng Khảo cổ học, Viện Khảo cổ học, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Trưởng đoàn khai quật trao đổi: Khi tiếp cận hiện trường, đoàn khảo sát thật sự bất ngờ khi hai chiếc thuyền cổ có quy mô quá lớn. Đặc biệt, cấu liên kết kiên cố bởi một thanh gỗ dài ở đầu thuyền rất độc đáo, lần đầu tiên phát hiện ở Việt Nam, nên chiếc thuyền càng trở nên thú vị, thu hút sự quan tâm của các nhà khoa học, nhà thuyền học trong cả nước.

Bảo tồn tại chỗ gắn kết phát triển du lịch

Làm thế nào để bảo tồn khẩn cấp tiến tới bảo vệ lâu dài và phát huy giá trị của di tích thuyền cổ độc đáo và duy nhất là vấn đề được các nhà khoa học và người dân địa phương đặc biệt quan tâm.

Anh Nguyễn Văn Chiến ở khu phố Công Hà, phường Hà Mãn, thị xã Thuận Thành, người đầu tiên phát hiện hai con thuyền cổ chia sẻ: “Là người yêu thích cổ vật, nên ngay khi phát hiện ra hai chiếc thuyền cổ dưới đáy ao, tôi báo cáo cho phường và cán bộ văn hóa huyện. Gia đình rất ủng hộ công tác khai quật và trường hợp các cơ quan chức năng quyết định phương án bảo quản thuyền tại chỗ, gia đình cũng tán thành”.

Bắc Ninh đề xuất bảo tồn tại chỗ thuyền cổ độc đáo, duy nhất
Kỹ thuật phức tạp nhất thể hiện ở phần đầu và đuôi thuyền, lần đầu tiên được phát hiện đến thời điểm hiện tại.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Văn Đáp cho biết: Trên cơ sở thực trạng xuất lộ di tích, hiện trường khai quật, kiến nghị của Viện Khảo cổ học, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh kiến nghị Ủy ban nhân dân tỉnh cho phép thực hiện phương án bảo vệ nguyên trạng tại chỗ di tích thuyền cổ tại hiện trường. Đây là giải pháp tối ưu nhất để bảo vệ và phát huy giá trị của di tích bởi di dời nguyên trạng di tích là bất khả kháng trong điều kiện quy mô của di tích rất lớn (khoảng 100m2).

Theo đó, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh chủ trì, phối hợp với Viện Khảo cổ học và các cơ quan, đơn vị liên quan thực hiện bảo tồn khẩn cấp di tích theo phương án tạm thời lấp cát để bảo vệ nguyên trạng di tích sau khi kết thúc công tác nghiên cứu và tư liệu hóa di tích tại hiện trường. Phương án này được thực hiện một cách khoa học theo 5 bước tương tự như đã thực hiện đối với các di sản khảo cổ khác đã được thực hiện, tiêu biểu nhất là Khu di sản thế giới Hoàng thành Thăng Long.

Đáng chú ý, tỉnh sẽ ứng dụng công nghệ tiên tiến, sử dụng các phương pháp bảo quản hiện đại để chống lại sự phân hủy của vật liệu gỗ, như xử lý hóa chất bảo quản, kiểm soát độ ẩm, nhiệt độ…

Bắc Ninh đề xuất bảo tồn tại chỗ thuyền cổ độc đáo, duy nhất
Thuyền được đóng hoàn toàn bằng gỗ, không sử dụng kim loại trong các bộ phận kết cấu và liên kết thuyền.

Theo đại diện Sở Xây dựng, khu vực phát hiện thuyền cổ là phạm vi đất được quy hoạch để xây dựng công viên, vườn hoa. Do vậy, nếu thực hiện giữ nguyên tại chỗ sẽ không ảnh hưởng đến không gian quy hoạch chung của địa phương đã được Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt. Đây là một thuận lợi để tỉnh thiết lập hàng rào bảo vệ, biển báo về khu vực di tích, cấm các hoạt động xây dựng, khai thác tài nguyên trái phép trong phạm vi bảo vệ.

Về lâu dài, để phát huy giá trị di tích, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh cho biết sẽ thiết kế tour du lịch văn hóa kết hợp tham quan thuyền cổ với các di tích lịch sử, văn hóa khác trong khu vực thành cổ Luy Lâu, thị xã Thuận Thành.

Tổ chức các lễ hội, tái hiện các hoạt động giao thương đường thủy xưa, xây dựng các sản phẩm lưu niệm mang đậm dấu ấn của thuyền cổ Công Hà và Hà Mãn,thực hiện việc trưng bày, giới thiệu và diễn giải tại chỗ di tích thuyền cổ bằng hình ảnh và công nghệ 3D, hoặc có thể phục dựng nguyên bản, thu nhỏ tỷ lệ di tích phục vụ trưng bày, tạo cảm giác trực quan đối với khách tham quan.

Bên cạnh đó, Bắc Ninh cũng khuyến khích sự tham gia của cộng đồng, người dân địa phương vào công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích.

nhandan.vn
tan-hoang-minh
Tin bài khác
Thị trường chứng khoán ngày 17/11: VN Index giảm hơn 10 điểm, dòng tiền tìm đến nhóm thực phẩm và cổ phiếu điện

Thị trường chứng khoán ngày 17/11: VN Index giảm hơn 10 điểm, dòng tiền tìm đến nhóm thực phẩm và cổ phiếu điện

VN Index giảm hơn 10 điểm khi áp lực bán gia tăng tại nhóm ngân hàng, dầu khí và công nghệ. Thanh khoản khớp lệnh ở mức thấp, trong khi khối ngoại tiếp tục bán ròng. Ở chiều ngược lại, nhóm thực phẩm, đồ uống và điện vẫn duy trì diễn biến tích cực.
Tự động hóa kho vận thúc đẩy nhu cầu robot công nghiệp

Tự động hóa kho vận thúc đẩy nhu cầu robot công nghiệp

Nhu cầu robot đang phục hồi mạnh trên toàn cầu, trong đó các ứng dụng vận chuyển và xử lý hàng hóa tại kho bãi, trung tâm logistics đóng vai trò quan trọng.
Tử vi vòng quay công nghệ ngày 18/11/2026: Tuổi Mùi vận trình khởi sắc, tuổi Tý cần thận trọng

Tử vi vòng quay công nghệ ngày 18/11/2026: Tuổi Mùi vận trình khởi sắc, tuổi Tý cần thận trọng

Những bí ẩn của khoa học đời sống luôn mang đến nhiều điều thú vị và là chủ đề thu hút sự quan tâm của đông đảo độc giả. Tử vi vòng quay công nghệ ngày 18/11/2026 sẽ cùng khám phá vận trình của 12 con giáp trên các phương diện công danh, tiền bạc, tình duyên và sức khỏe, qua đó mang đến những góc nhìn tham khảo về cơ hội cũng như thử thách trong ngày mới.
Nhận định phiên giao dịch ngày 17/11: Kiểm soát margin và duy trì sức mua

Nhận định phiên giao dịch ngày 17/11: Kiểm soát margin và duy trì sức mua

Sau nhịp điều chỉnh, định giá tại một số nhóm ngành đã trở nên hấp dẫn hơn, tạo cơ hội tích lũy cho dòng tiền trung hạn. Tuy nhiên, thị trường chưa có đủ tín hiệu xác nhận xu hướng tăng mạnh. Nhà đầu tư được khuyến nghị duy trì tỷ trọng cổ phiếu hợp lý, kiểm soát margin và giữ sức mua dự phòng để chủ động trước những biến động bất ngờ.
Epson ra mắt robot cộng tác AX6 dành cho môi trường phòng sạch tại Đông Nam Á

Epson ra mắt robot cộng tác AX6 dành cho môi trường phòng sạch tại Đông Nam Á

Epson vừa giới thiệu robot cộng tác AX6 tại thị trường Đông Nam Á, hướng tới nhu cầu tự động hóa linh hoạt, tiết kiệm năng lượng và bảo đảm an toàn trong môi trường phòng sạch.
Rockwell Automation: Ứng dụng AI tăng nhanh, khai thác dữ liệu vẫn hạn chế

Rockwell Automation: Ứng dụng AI tăng nhanh, khai thác dữ liệu vẫn hạn chế

Gần 90% doanh nghiệp sản xuất thực phẩm và đồ uống đã sử dụng hoặc có kế hoạch sớm triển khai trí tuệ nhân tạo (AI) và học máy, nhưng chỉ khoảng 45% dữ liệu thu thập được khai thác hiệu quả.
25 trường đại học được đầu tư phòng thí nghiệm bán dẫn

25 trường đại học được đầu tư phòng thí nghiệm bán dẫn

Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt 25 cơ sở đào tạo với 53 chương trình thuộc lĩnh vực vi mạch bán dẫn tham gia Chương trình phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn. Các trường được hỗ trợ đầu tư thiết bị, phần mềm và nâng cấp phòng thí nghiệm phục vụ đào tạo, nghiên cứu.
Thị trường chứng khoán ngày 16/11: VIC giữ sắc xanh cho VN Index, dù 220 cổ phiếu chìm trong sắc đỏ

Thị trường chứng khoán ngày 16/11: VIC giữ sắc xanh cho VN Index, dù 220 cổ phiếu chìm trong sắc đỏ

VN Index vẫn giữ được sắc xanh, nhưng bức tranh trên bảng điện tử lại hoàn toàn trái ngược khi có tới 220 cổ phiếu giảm giá. Trong khi thanh khoản lao dốc, việc chỉ số tránh được một phiên điều chỉnh đến chủ yếu từ việc cổ phiếu VIC tăng giá và đóng góp hơn 8 điểm.
On Stage 2026: Khi kịch nghệ truyền thống được kể lại bằng ngôn ngữ GENZ

On Stage 2026: Khi kịch nghệ truyền thống được kể lại bằng ngôn ngữ GENZ

On Stage là chương trình nghệ thuật đặc sắc, tổ chức thường niên do Câu lạc bộ Kịch nghệ Life’s So Drama - CLB về kịch nghệ do học sinh trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam thành lập và duy trì.
BSR nghiên cứu công nghệ thu hồi, lưu trữ CO₂, hướng tới phát thải ròng bằng 0

BSR nghiên cứu công nghệ thu hồi, lưu trữ CO₂, hướng tới phát thải ròng bằng 0

BSR đẩy mạnh hợp tác nghiên cứu công nghệ thu hồi và lưu trữ CO₂, tìm kiếm giải pháp phù hợp để giảm phát thải trong hoạt động của Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
master