Bộ KH và CN thúc đẩy công nghệ chiến lược, tạo đột phá trong chuyển đổi số

Ngày 04/11/2026, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tổ chức họp báo thường kỳ tháng 10/2026 dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Trần Trung Tính. Tham dự có đại diện lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Bộ cùng hơn 40 cơ quan thông tấn, báo chí.

Quang cảnh buổi họp báo. Ảnh: MOST

Hoàn thiện thể chế, tạo hành lang pháp lý cho phát triển KH,CN,ĐMST&CĐS

Trong tháng 10/2026, Bộ KH&CN tiếp tục tập trung nguồn lực cho công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, tạo cơ sở pháp lý thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KH,CN,ĐMST&CĐS), phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Bộ tích cực triển khai các nghị quyết, kết luận của Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV và Nghị quyết số 57-NQ/TW. Đến nay, Bộ đã hoàn thành 504/695 nhiệm vụ được giao, đạt 72,5%, không có nhiệm vụ quá hạn.

Đáng chú ý, Bộ đã chủ trì, phối hợp với các cơ quan của Quốc hội tiếp thu, chỉnh lý và hoàn thiện hồ sơ 3 dự án luật trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2, gồm: Luật Bưu chính (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ.

Ở cấp độ hoạch định chính sách, Bộ đã tham mưu, trình các cấp có thẩm quyền nhiều đề án quan trọng. Trong đó, Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 99-KL/TW ngày 28/9/2026 về khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp phục vụ phát triển đất nước trong tình hình mới. Ngày 19/10/2026, Bộ cũng trình Ban cán sự đảng Chính phủ Đề án đất hiếm.

Cùng với đó, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt hai đề án lớn do Bộ tham mưu, gồm: Đề án phát triển hệ thống tổ chức kỹ thuật tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng quốc gia (Quyết định số 1876/QĐ-TTg) và Đề án tái cấu trúc các chương trình khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo quốc gia giai đoạn 2026-2035 (Quyết định số 1951/QĐ-TTg).

Trong tháng, Bộ đã trình Chính phủ 2 dự thảo nghị định, trình Thủ tướng Chính phủ 4 dự thảo quyết định và ban hành theo thẩm quyền 7 thông tư hướng dẫn chuyên ngành. Việc tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật được kỳ vọng tháo gỡ những vướng mắc trong tổ chức thực hiện, tạo điều kiện để các nguồn lực KH,CN,ĐMST&CĐS được huy động và phát huy hiệu quả.

Công nghệ chiến lược, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ghi nhận nhiều kết quả nổi bật

Trên lĩnh vực khoa học và công nghệ, từ ngày 15/9 đến 14/10/2026, Việt Nam ghi nhận 2.500 công bố quốc tế theo cơ sở dữ liệu Scopus. Tỷ trọng giá trị xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao trong tổng giá trị hàng hóa xuất khẩu duy trì ở mức cao, đạt khoảng 55,23%.

Hoạt động tài trợ, hỗ trợ nghiên cứu khoa học tiếp tục được đẩy mạnh. Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia (NAFOSTED) đã thành lập 276 hội đồng đánh giá, xét chọn tài trợ; tổ chức họp xét duyệt hơn 1.400 nhiệm vụ nghiên cứu; nghiệm thu cấp quốc gia 14 nhiệm vụ và công nhận kết quả 15 nhiệm vụ.

Đối với công nghệ chiến lược, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược phục vụ lĩnh vực quốc phòng, an ninh theo Quyết định số 184/QĐ-TTg.

Tính đến ngày 19/10/2026, Bộ KH&CN đã hoàn thành thẩm định toàn bộ 29 đề xuất nhiệm vụ thuộc đợt 1. Trong đó, 17 nhiệm vụ được các bộ, ngành phê duyệt với tổng kinh phí đề xuất 2.319,6 tỷ đồng; nguồn vốn xã hội hóa và ngoài ngân sách chiếm 34,5%.

Bộ cũng tiếp nhận, xử lý 53 đề xuất mới từ 44 tổ chức, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp; đồng thời rà soát 135 đề xuất bài toán lớn từ 32/34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Những đề xuất này là cơ sở để lựa chọn nhiệm vụ có tính cấp thiết, khả năng ứng dụng cao, gắn nghiên cứu với nhu cầu phát triển thực tiễn.

Trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo, hệ sinh thái Việt Nam tiếp tục cải thiện vị thế quốc tế. Theo Báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) năm 2026 của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO), Việt Nam xếp thứ 43/139 quốc gia và nền kinh tế, tăng một bậc so với năm 2025, đứng thứ 3 ASEAN. Đặc biệt, chỉ số đầu ra đổi mới sáng tạo tăng 2 bậc, lên vị trí thứ 35.

Ngày 04/10/2026, Bộ KH&CN công bố kết quả Chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2026. Năm địa phương dẫn đầu lần lượt là Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Quảng Ninh và Bắc Ninh.

Cùng với đó, Bộ đã phê duyệt Chương trình quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo giai đoạn 2026-2035; cấp 5 giấy chứng nhận đăng ký chuyển giao công nghệ với tổng giá trị hợp đồng đạt 1.274,48 tỷ đồng, nâng tổng số doanh nghiệp KH&CN trên cả nước lên 991 doanh nghiệp.

Ở lĩnh vực chuyển đổi số, Bộ đang triển khai Kế hoạch hành động 100 ngày nhằm xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số. Qua rà soát 79 nền tảng số dùng chung quốc gia, có 37 nền tảng đã vận hành chính thức. Bộ cũng hoàn thành kết nối 7/7 cơ sở dữ liệu chuyên ngành với Trung tâm Dữ liệu quốc gia, ban hành Từ điển dữ liệu dùng chung.

Đáng chú ý, Nền tảng AI hỗ trợ công vụ được triển khai thử nghiệm diện rộng tại 24/24 bộ, cơ quan Trung ương và 34/34 địa phương, với hơn 539.000 tài khoản được cấp. Công tác cải cách thủ tục hành chính (TTHC) ghi nhận kết quả tích cực khi hoàn thành tái cấu trúc 56/56 TTHC cấp bộ theo hướng cắt giảm thành phần hồ sơ dựa trên dữ liệu số. Trong kỳ, có 22.262 hồ sơ được giải quyết, tỷ lệ trả kết quả đúng và trước hạn đạt 99,96%.

Trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số, kim ngạch xuất khẩu phần cứng, điện tử tháng 10/2026 ước đạt 30,681 tỷ USD, tăng 108% so với cùng kỳ năm 2025. Số nộp ngân sách của các doanh nghiệp trong lĩnh vực ước đạt 12.450 tỷ đồng, tăng 102%.

Hạ tầng viễn thông tiếp tục được mở rộng với việc đấu giá thành công 3 khối băng tần 900 MHz, tổng giá trị gần 3.233 tỷ đồng; cấp phép mạng viễn thông dùng riêng cho Công ty TNHH Amazon Kuiper Việt Nam; bàn giao 254 thiết bị và dịch vụ Internet vệ tinh tới 13 tỉnh thuộc vùng lõm sóng. Đến nay, cả nước có 28 triệu thuê bao 5G. Số lượng tên miền quốc gia “.vn” đạt hơn 714.000, tăng 6,1%.

Trong khi đó, lĩnh vực bưu chính ghi nhận sản lượng ước đạt 457 triệu bưu gửi, doanh thu đạt 9.640 tỷ đồng, cùng tăng 30% so với cùng kỳ năm trước.

Các lĩnh vực quản lý chuyên ngành khác cũng đạt nhiều kết quả đáng chú ý. Về sở hữu trí tuệ, Bộ đã xử lý 21.567 đơn yêu cầu bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp, cấp 9.415 văn bằng bảo hộ, trong đó có 812 bằng độc quyền sáng chế và giải pháp hữu ích. Chương trình phối hợp liên ngành về đấu tranh, ngăn chặn và xử lý vi phạm quyền sở hữu trí tuệ giai đoạn 2026-2030 cũng đã được ký kết.

Trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng, Bộ ban hành Kế hoạch triển khai Chiến lược tiêu chuẩn quốc gia giai đoạn 2026-2035; phê duyệt 821 mẫu phương tiện đo, kiểm tra 145 lô xăng dầu và khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) nhập khẩu, bảo đảm chất lượng hàng hóa lưu thông trên thị trường.

Đối với năng lượng nguyên tử và an toàn bức xạ, Bộ đã trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Kế hoạch tổng thể phát triển cơ sở hạ tầng điện hạt nhân; đề xuất gia nhập Nghị định thư sửa đổi Công ước Viên về trách nhiệm dân sự đối với thiệt hại hạt nhân. Đồng thời, cấp 94 giấy phép tiến hành công việc bức xạ và hỗ trợ các địa phương như Đà Nẵng, Thừa Thiên Huế tổ chức diễn tập ứng phó sự cố an toàn bức xạ, hạt nhân.

Ảnh minh họa có sử dụng AI

Tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, triển khai các nhiệm vụ trọng tâm tháng 11/2026

Bước sang tháng 11/2026, Bộ KH&CN xác định tiếp tục ưu tiên hoàn thiện thể chế, đẩy nhanh tiến độ triển khai các nhiệm vụ chiến lược, đồng thời tập trung xử lý những điểm nghẽn trong phát triển KH,CN,ĐMST&CĐS.

Trước hết, Bộ sẽ xây dựng Chương trình hành động thực hiện các nghị quyết của Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV; phối hợp với các cơ quan của Quốc hội tiếp thu, giải trình và hoàn thiện hồ sơ để trình biểu quyết thông qua 3 dự án luật về bưu chính, đo lường và sở hữu trí tuệ. Các đề án trình Bộ Chính trị cùng những dự thảo nghị định, thông tư cũng sẽ được đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện.

Đối với công nghệ chiến lược, Bộ đặt mục tiêu hoàn thành lựa chọn tổ chức chủ trì, giao kinh phí và ký hợp đồng triển khai 2 nhiệm vụ công nghệ chiến lược do Bộ trực tiếp quản lý. Đồng thời, phối hợp với Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh trình Thủ tướng Chính phủ 2 chương trình KH&CN cấp quốc gia đặc biệt, gồm KX.02/26-30 và KX.04/26-30; khẩn trương xây dựng cơ chế phát triển các bài toán công nghệ chiến lược còn lại.

Trong chuyển đổi số, Bộ tiếp tục thực hiện quyết liệt Kế hoạch hành động 100 ngày, tập trung đôn đốc xử lý các điểm lõm sóng viễn thông, đồng bộ hóa và công bố dữ liệu mở, nâng cao cấp độ an toàn thông tin hệ thống. Đặc biệt, Bộ đặt mục tiêu hoàn thành kiểm thử 5 quy trình TTHC trên môi trường điện tử trước ngày 30/11/2026.

Song song với đó, Bộ sẽ triển khai Đề án tái cấu trúc các chương trình KH&CN và đổi mới sáng tạo quốc gia; hoàn thiện cơ chế tài chính quỹ và Đề án Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia. Việc tháo gỡ vướng mắc trong thương mại hóa kết quả nghiên cứu của viện, trường cũng được xác định là nhiệm vụ cần tập trung, nhằm đưa các kết quả nghiên cứu đến gần hơn với hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Bộ đồng thời đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, phối hợp hoàn thiện phương án phân bổ dự toán ngân sách KH,CN,ĐMST&CĐS năm 2027.

Với khối lượng nhiệm vụ lớn trong những tháng cuối năm, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu đã đề ra mà còn phải nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện, tăng cường liên kết giữa Nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp. Đây là điều kiện quan trọng để khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đóng góp thực chất hơn vào tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển đất nước.