Cần xây dựng Luật về Hội nghề nghiệp để đạt hiệu quả trong các hội, ngành

Nếu chúng ta được phép xây dựng Luật Hội nghề nghiệp thì rất thuận lợi trong việc triển khai các hoạt động, phát huy vai trò, sáng tạo của đội ngũ trí thực khoa học và công nghệ Việt Nam.

Đây là chia sẻ của TS. Nguyễn Quân – Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam (VAA) tại Hội nghị giao ban các Hội Khoa học và Kỹ thuật ngành toàn quốc năm 2024 diễn ra ngày 19/7, tại Hà Nội.

Phát biểu khai mạc hội nghị, TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch VUSTA cho biết, thời gian qua VUSTA đã phối hợp với Ban Tuyên giáo TW, các đơn vị, tổ chức chính trị,… tổ chức nhiều chương trình, hoạt động ý nghĩa thể hiện rõ vai trò, vị trí và những đóng góp to lớn của đội ngũ trí thức KH&CN đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Đồng thời có những kiến nghị, đề xuất cụ thể với lãnh đạo Đảng, Nhà nước để tiếp tục nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sâu sắc hơn nữa và định hướng phát triển VUSTA trong thời gian tới.

Trong 6 tháng đầu năm 2023, VUSTA đã tích cực triển khai công tác xây dựng đảng, bảo vệ chính trị nội bộ; củng cố và phát triển tổ chức; tư vấn, phản biện và giám định xã hội; góp ý chính sách, khoa học, công nghệ và môi trường; truyền thông và phổ biến kiến thức; thi đua khen thưởng, tổ chức các giải thưởng, hội thi, cuộc thi và thúc đẩy phong trào sáng tạo KH&CN; hợp tác quốc tế; các hoạt động kiểm tra, giám sát; các hoạt động phối hợp, hỗ trợ các LHH địa phương, các Hội ngành toàn quốc, các tổ chức KH&CN và đơn vị trực thuộc.

VUSTA tiếp tục thực hiện các Chương trình phối hợp công tác với Bộ KH&CN giai đoạn 2021-2030; với Ủy ban KHCN&MT của Quốc hội giai đoạn 2021-2026; với Hội đồng Dân tộc của Quốc hội giai đoạn 2021-2026 và nhiều Bộ, ngành khác nhằm triển khai thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của VUSTA mà Đảng và Nhà nước đã giao phó.

Các hội ngành toàn quốc luôn có vai trò quan trọng đối với công tác tập hợp, đoàn kết và phát huy sức sáng tạo của đội ngũ trí thức KH&CN Việt Nam. Trong đó, đặc biệt thông qua hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội, hoạt động phổ biến kiến thức để phản ánh khách quan ý kiến của đội ngũ trí thức KH&CN.

Luật về Hội nghề nghiệp là điều cần phải làm

Tại hội nghị, các đại biểu đã nêu ra những khó khăn mà các hội ngành toàn quốc đang gặp phải như về kinh phí được cấp muộn, thiếu nguồn nhân lực,…

Đại diện Hội Tự động hóa Việt Nam, TS. Nguyễn Quân – Chủ tịch Hội cũng đã có những chia sẻ, nhấn mạnh đến những khó khăn, thách thức và phương hướng giải quyết.

Theo TS. Nguyễn Quân, hiện nay vẫn chưa có Luật về hội nghề nghiệp nên hạn chế môi trường hoạt động của các tổ chức hội.

“Trong một số hội nghị trước đây, tôi cũng đã đề xuất với Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam, chúng ta có thể đề xuất với quốc hội, chính phủ cho phép xây dựng Luật về hội nghề nghiệp. Nếu chúng ta được phép xây dựng Luật thì rất thuận lợi cho công việc này. Một số dịch vụ công hiện nay là do nhà nước tự làm, nó không đúng với tinh thần của kinh tế thị trường cũng như xã hội hóa” – TS. Nguyễn Quân nhấn mạnh.

TS. Nguyễn Quân cũng tán đồng ý kiến của một vài đại biểu khi cho rằng sinh viên Việt Nam hiện nay cứ tốt nghiệp đại học ra trở thành kỹ sư là đi làm, hành nghề.

Việc này ở các nước và kinh tế thị trường nó hoàn toàn khác, người ta có thể đi làm một thời gian xong quay trở lại các hội nghề nghiệp để sát hạch về nghề nghiệp sau đó cấp chứng chỉ hành nghề lúc đó mới chính thức được hành nghề. Ở nước ta, có một vài ngành nghề cũng đã làm việc này nhưng đều do cơ quan quản lý nhà nước làm. Điều này không phù hợp.

Lấy ví dụ cho điều này, TS. Nguyễn Quân lấy dẫn chứng ngành Y, Xây dựng đã làm nhưng đều do Bộ Y tế, Bộ Xây dựng cấp chứng chỉ hành nghề.

“Điều này tôi nghĩ là không khách quan vì các Bộ ngành ở cấp nhà nước không nên làm việc đó mà nên giao cho các hội nghề nghiệp, nơi tập hợp các chuyên gia lớn, đầu ngành của tất cả các lĩnh vực để người ta làm việc sát hạch nghề, sau đó cấp chứng chỉ hành nghề hoặc đào tạo bổ túc nâng cao trình độ về nghề nghiệp cho những người làm việc trong lĩnh vực đó sẽ phù hợp hơn” – TS. Nguyễn Quân chia sẻ.

“Nhưng hiện nay các hội không làm được việc này vì chưa có quy định nào mang tính pháp lý giao cho chúng ta làm việc này, cho nên hiện nay một số hội cũng đã làm nhưng làm không chính thức”- TS. Nguyễn Quân cho biết.

Chính vì vậy, Chủ tịch VAA đề nghị nên xây dựng được Luật về hội nghề nghiệp, chính thức quy định trong Luật là các hội nghề nghiệp được đào tạo, sát hạch và cấp chứng chỉ hành nghề thì sẽ có căn cứ pháp lý để các hội triển khai hoạt động này và cũng là để chúng ta hội nhập quốc tế.

Duyên Nguyễn