Chung tay bảo vệ và phát triển bền vững nghành nước Việt Nam

Bên cạnh đó, ngành nước sạch cần khoảng 38.000 tỷ đồng (tương đương 1,6 tỷ USD) vốn đầu tư đến năm 2030, huy động từ cả khu vực công lẫn tư nhân. Các công cụ tài chính xanh, đặc biệt là trái phiếu xanh, đang được coi là giải pháp bền vững để đáp ứng nhu cầu vốn dài hạn, đồng thời thúc đẩy các dự án hạ tầng nước thân thiện môi trường.

Đáng chú ý, hiệu quả vận hành của ngành nước vẫn duy trì ổn định với rủi ro tài chính thấp: Nhờ cơ chế giá điều tiết và đặc thù độc quyền tự nhiên, các nhà máy nước quy mô lớn tại các trung tâm kinh tế và khu công nghiệp đảm bảo biên lợi nhuận vững chắc, với tỷ lệ nợ/EBITDA trung bình khoảng 2,5 lần trong năm 2023 - phản ánh mức độ an toàn tài chính đáng tin cậy.

Trong bối cảnh đó, “Triển lãm và Hội thảo quốc tế lần thứ 16 về ngành cấp thoát nước, công nghệ lọc nước và xử lý nước thải tại Việt Nam (Vietwater 2025) diễn ra từ ngày 22 - 24/10/2025 tại TP. Hồ Chí Minh không chỉ là một triển lãm mà còn là nền tảng kết nối tri thức, công nghệ và tài chính - nơi các doanh nghiệp, nhà đầu tư và cơ quan quản lý cùng định hình tương lai phát triển bền vững nghành nước tại Việt Nam.

Ông Nguyễn Trọng Hiếu - Phó Cục trưởng Cục Quản lý Tài nguyên nước (Bộ Nông nghiệp & Môi trường) chia sẻ: “Tại Việt Nam, mặc dù có nguồn tài nguyên nước khá dồi dào nhưng do ô nhiễm, biến đổi khí hậu và sử dụng lãng phí đã khiến tình trạng thiếu nước ngày càng trở nên nghiêm trọng. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sức khỏe của người dân cũng như sự phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy, nhận thức đúng về vai trò của nước và có giải pháp bảo vệ nguồn nước là trách nhiệm cấp thiết của các tổ chức và cá nhân trong giai đoạn hiện nay”.

“Mặc dù sở hữu nguồn tài nguyên nước dồi dào với mạng lưới sông suối, kênh rạch dày đặc, nhưng hiện nay Việt Nam đang phải đối mặt với nguy cơ khan hiếm nước sạch trầm trọng. Nguyên nhân chính là do ô nhiễm nguồn nước gia tăng, thiếu quy hoạch khai thác và sử dụng tài nguyên nước hợp lý. Nước thải sinh hoạt, công nghiệp thải trực tiếp ra sông hồ gây ô nhiễm nặng. Nước ngầm bị khai thác quá mức khiến nhiều nơi bị sụt lún, nhiễm mặn. Biến đổi khí hậu cũng gia tăng hạn hán, xâm nhập mặn, làm cạn kiệt nguồn nước. Do đó, bảo vệ tài nguyên nước là trách nhiệm của mỗi cá nhân, tổ chức và toàn xã hội. Chỉ khi mọi người cùng chung tay, chúng ta mới có thể đảm bảo nguồn nước sạch cho các thế hệ tương lai”, ông Nguyễn Trọng Hiếu chia sẻ thêm.

Các sản phẩm tích hợp công nghệ của các doanh nghiệp tại Vietwater 2025 đã biến thách thức thành cơ hội, kiến tạo nên một tương lai nơi an ninh nguồn nước được đảm bảo, môi trường được bảo vệ, và sự phát triển kinh tế song hành cùng sự bền vững. Ảnh: Đạm Lê Quang.

Ngày nay, nước ngọt ngày càng khan hiếm, vai trò của nước ngọt đặc biệt quan trọng đối với đời sống con người. Trong khi đó, nguồn nước ngọt trong tự nhiên bị đe dọa bởi các yếu tố biến đổi tự nhiên của môi trường. Nhu cầu nước ngày càng tăng cộng thêm việc sử dụng lãng phí nước ngọt đã làm cạn kiệt nguồn tài nguyên thiên nhiên này.

GS. TS Nguyễn Văn Phước - Chủ tịch Hội Nước và Môi trường TP. Hồ Chí Minh chia sẻ: “Hiện nay, cách “tiếp cận - khai thác - sử dụng - thải bỏ” truyền thống đã không còn phù hợp. Chúng ta đang đứng trước một nghịch lý nghiệt ngã: Nguồn nước chính thì hữu hạn và ngày càng suy thoái, trong khi nhu cầu cho các mục tiêu chiến lược lại không nghừng tăng cao. Nước - nguồn tài nguyên tưởng chừng như vô hạn, mạch máu của sự sống và phát triển đang bị lạm dụng quá mức”.

“Ngay tại vùng siêu đô thị TP. Hồ Chí Minh, “mạch máu” của hệ thống sông Đồng Nai - Sài Gòn đang phải chịu những áp lực nặng nề từ ô nhiễm nguồn nước ngày càng suy giảm, lưu lượng sụt giảm vào mùa khô, cho đến tình trạng xâm nhập mặn ngày một lấn sâu, đe dọa trực tiếp các điểm lấy nước thô. Trong khi đó, nhu cầu nước cho một siêu đô thị như TP. Hồ Chí Minh, một thủ phủ công nghiệp như Bình Dương, và một trung tâm logistics - năng lượng như Bà Rịa - Vũng Tàu đang trở nên khổng lồ và cấp bách hơn bao giờ hết. Những thách thức đó lại càng trở nên trầm trọng hơn dưới tác động cộng hưởng của biến đổi khí hậu. Những trận mưa cực đoan, những đợt triều cường lịch sử gây ngập úng đô thị, những mùa khô hạn gay gắt kéo dài - đó không còn là dự báo, mà là thực tế chúng ta phải đối mặt”, GS. TS Nguyễn Văn Phước chia sẻ thêm.

“Trước bối cảnh cấp bách đó, chúng ta không thể tiếp tục đi theo lối mòn. Chúng ta cần một cuộc cách mạng trong tư duy và hành động. Và câu trả lời, lời giải bắt buộc cho bài toán này chính là: Kinh tế tuần hoàn trong ngành nước không phải là một khái niệm xa vời. Đó là con đường tất yếu để chúng ta tồn tại và phát triển bền vững. Đó là sự chuyển đổi căn bản trong nhận thức: Xem nước đã qua sử dụng và các thành phần trong đó là nguồn tài nguyên quý giá cần được thu hồi, tái chế và tái sử dụng”, GS. TS Nguyễn Văn Phước nhấn mạnh.

“Đó là một mô hình nơi: Nước thải được biến thành tài nguyên với nước thải công nghiệp của Bình Dương, sau xử lý phải trở thành nguồn cấp cho chính các khu công nghiệp. Nước thải sinh hoạt của TP. Hồ Chí Minh phải là nguồn tưới cho nông nghiệp đô thị, cho công viên cây xanh. Chúng ta thu hồi được năng lượng từ bùn thải để tự chủ về điện năng cho các nhà máy xử lý; thu hồi được dinh dưỡng như phốt pho và nitơ để sản xuất phân bón, trả lại sự màu mỡ cho đất đai; giảm thiểu thất thoát nước bằng những công nghệ quản lý thông minh nhất, bằng trí tuệ nhân tạo để phát hiện sớm từng điểm rò rỉ”, GS. TS Nguyễn Văn Phước chia sẻ.

“Do đó, Vietwater 2025 chính là diễn đàn để cùng nhau tìm ra những giải pháp đột phá, những tham luận sâu sắc về tiềm năng tuần hoàn nước thải đô thị, về những mô hình thành công trong ngành dệt may, về các giải pháp công nghệ không đào rãnh để thu hồi nước thất thoát, và chiến lược hành động từ các doanh nghiệp tiên phong”, GS. TS Nguyễn Văn Phước chia sẻ thêm.

Với trí tuệ và tâm huyết của các chuyên gia, các nhà quản lý và cộng đồng doanh nghiệp, Vietwater 2025 chính là nơi khởi nguồn cho những ý tưởng mới, những kết nối hợp tác hiệu quả và những hành động quyết liệt, cùng nhau biến thách thức thành cơ hội, kiến tạo nên một tương lai nơi an ninh nguồn nước được đảm bảo, môi trường được bảo vệ, và sự phát triển kinh tế song hành cùng sự bền vững.