Từ giảng đường đại học đến hệ sinh thái đổi mới
Việc lồng ghép Nghị quyết 57 vào định hướng phát triển của các trường đại học không chỉ thể hiện sự thích ứng chính sách kịp thời, mà còn là minh chứng cho vai trò trung tâm của đại học trong kiến tạo động lực tăng trưởng mới cho đất nước.
Các trường đại học của Việt Nam không những là các tổ chức khoa học công nghệ, mà còn là nơi đào tạo nguồn nhân lực cho khoa học công nghệ, cho đổi mới sáng tạo và cho chuyển đổi số quốc gia. Các trường đại học cũng là nơi ứng dụng khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong đổi mới quản trị nhà trường, đổi mới cách dạy và học. Các trường đại học còn tham gia với vai trò là trung tâm đào tạo, phát triển năng lực số cho người dân và cho phong trào “Bình dân học vụ số”. Sứ mạng của các trường đại học rất lớn trong triển khai thành công Nghị quyết 57. |
Các trường đại học hiện đang cụ thể hóa Nghị quyết 57 thông qua ba trụ cột chính bao gồm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, đồng thời triển khai mạnh mẽ chuyển đổi số trong quản trị và giảng dạy. Hệ thống giáo dục đại học từng bước chuyển mình sang mô hình đại học số, với việc số hóa học liệu, giảng đường, phương pháp giảng dạy cũng như quản trị nhà trường. Song song, các trường đầu tư xây dựng trung tâm nghiên cứu trọng điểm về trí tuệ nhân tạo, vi mạch, năng lượng sạch và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp - đổi mới sáng tạo gắn với doanh nghiệp. Mối liên kết nhà trường - doanh nghiệp - chính quyền ngày càng được mở rộng, tạo điều kiện cho nghiên cứu hàn lâm đi vào thực tiễn.
Từ góc độ chính sách, Nghị quyết 57 đặt ra những yêu cầu rõ ràng đối với giáo dục đại học, không chỉ dừng lại ở việc đào tạo nguồn nhân lực, mà các trường phải đóng vai trò tiên phong trong sáng tạo công nghệ, sở hữu tri thức mới, làm chủ công nghệ lõi. Đây là cơ hội “vàng” để hệ thống giáo dục đại học Việt Nam tái cấu trúc mô hình phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và tiến gần hơn tới các chuẩn mực khu vực và quốc tế. Việc xây dựng mô hình đại học đổi mới sáng tạo gắn nghiên cứu với chuyển giao công nghệ đang dần trở thành xu thế chủ đạo.
Nhiều chuyên gia đã chỉ rõ, để giáo dục đại học thực sự là động lực tăng trưởng, cần tiếp tục hoàn thiện chính sách tự chủ đại học, đồng thời tăng cường hỗ trợ tài chính và pháp lý cho các hoạt động nghiên cứu - khởi nghiệp - chuyển giao công nghệ trong khu vực học thuật. Bên cạnh đó, nâng cao năng lực đội ngũ, phát triển nhân lực dự bị chất lượng cao và mở rộng hợp tác quốc tế là những yếu tố then chốt để đại học Việt Nam hội nhập và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.
Việc triển khai đồng bộ Nghị quyết 57 còn giúp tăng cường sự kết nối giữa giáo dục đại học và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia. Trong đó, mô hình đồng sáng tạo 4P (Public - Private - People - Partnership) được xem là giải pháp cốt lõi nhằm kết nối chiều sâu giữa nhà nước, doanh nghiệp, xã hội và cơ sở học thuật. Đây không chỉ là công cụ tăng hiệu quả hợp tác, mà còn là nền tảng để tích hợp tri thức học thuật với thực tiễn sản xuất, góp phần giải quyết các bài toán phát triển ở cấp độ quốc gia, địa phương và ngành nghề cụ thể.
|
Một minh chứng điển hình cho sự cộng hưởng giữa chính sách, nhà trường và hệ sinh thái đổi mới là sự ra đời của Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp Đại học, Cao đẳng Việt Nam (VNEI), dưới sự bảo trợ của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC). Với sứ mệnh thúc đẩy kết nối giữa các cơ sở giáo dục, VNEI hoạt động dựa trên ba giá trị cốt lõi: Kết nối - Hợp tác - Đồng sáng tạo. Mạng lưới đã quy tụ 71 trường thành viên trên cả nước kể từ năm 2022, tích cực tham gia đối thoại chính sách, triển khai dự án nghiên cứu, phát triển mô hình đào tạo mới và tổ chức các diễn đàn khoa học nhằm nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo trong toàn hệ thống.
Tóm lại, Nghị quyết 57/NQ-TW đang được hệ thống giáo dục đại học Việt Nam tiếp nhận và triển khai như một định hướng chiến lược dài hạn. Các trường đại học không chỉ là nơi đào tạo mà còn là đầu tàu kết nối tri thức - chính sách - công nghệ, đồng hành cùng quốc gia trong hành trình kiến tạo tương lai dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.
EPU - nguồn trí tuệ của ngành năng lượng
Trường Đại học Điện lực (EPU) không chỉ là một cơ sở giáo dục công lập đa ngành, mà còn là một trung tâm đào tạo và nghiên cứu có bề dày lịch sử, giữ vai trò chiến lược trong việc phát triển nguồn nhân lực và tri thức cho ngành năng lượng quốc gia. Với hành trình phát triển hơn 125 năm, EPU đã và đang khẳng định vị thế của mình như một trường đại học ứng dụng có uy tín, được cộng đồng học thuật trong nước và quốc tế đánh giá cao.
|
Điểm nổi bật trong chiến lược phát triển của EPU là triết lý giáo dục toàn diện, nhấn mạnh vào việc xây dựng nền tảng vững chắc về kiến thức chuyên môn, kỹ năng thực hành và tư duy đổi mới. Triết lý “Giáo dục toàn diện, vững nền tảng, bền tương lai” không chỉ là khẩu hiệu mà đã thấm sâu vào từng chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy và định hướng phát triển sinh viên. EPU không đào tạo những người học chỉ để làm việc, mà hướng đến hình thành những cá nhân có năng lực giải quyết vấn đề, thích ứng với thay đổi và có khả năng dẫn dắt đổi mới sáng tạo.
Hiện nay, trường đào tạo 19 ngành đại học, 10 ngành thạc sĩ và 7 ngành tiến sĩ, trong đó nổi bật là các ngành Công nghệ Kỹ thuật Điện - Điện tử và Công nghệ Thông tin đã được xếp hạng 5 sao và 4 sao PLUS theo hệ thống UPM. Đây là minh chứng rõ ràng cho chất lượng đào tạo và sự hội nhập của EPU với chuẩn mực giáo dục quốc tế.
EPU không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức mà còn là không gian phát triển khoa học - công nghệ tiên phong. Các nghiên cứu trong lĩnh vực công tơ điện tử, lưới điện thông minh, hệ thống điện mặt trời, gió,… đều thể hiện rõ định hướng ứng dụng và khả năng đáp ứng thực tiễn ngày càng cao. Quan hệ hợp tác sâu rộng với các trường đại học, viện nghiên cứu quốc tế và doanh nghiệp đã mở rộng cánh cửa hội nhập cho sinh viên, giúp họ được tiếp cận với môi trường thực tiễn ngay từ trên ghế nhà trường.
Với đội ngũ hơn 600 giảng viên có chuyên môn sâu, gần 50% là tiến sĩ và chuyên gia đầu ngành, cùng hệ thống cơ sở vật chất hiện đại tại hai cơ sở ở Hà Nội, EPU đang vươn mình mạnh mẽ để trở thành điểm tựa phát triển cho ngành năng lượng quốc gia. Những phần thưởng cao quý từ Nhà nước và sự công nhận của xã hội là minh chứng rõ nét cho uy tín và chất lượng của trường.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập toàn cầu, EPU không ngừng đổi mới để dẫn đầu, hướng đến vai trò là đơn vị đào tạo nòng cốt cung cấp kỹ sư, nhà khoa học, nhà quản lý năng lượng chất lượng cao, góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế tri thức Việt Nam.
 |
| Quan hệ hợp tác sâu rộng của EPU với các trường đại học, viện nghiên cứu quốc tế và doanh nghiệp đã mở rộng cánh cửa hội nhập, giúp sinh viên được tiếp cận với môi trường thực tiễn ngay từ trên ghế nhà trường |
Từ truyền thống đến đổi mới sáng tạo
Trong bối cảnh Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển giáo dục và đào tạo trong thời kỳ mới đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong hệ thống giáo dục đại học, Trường Đại học Điện lực đã thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong việc nắm bắt thời cơ, vượt qua thách thức để định hình tương lai của chính mình.
Tổng kết và định hướng phát triển nhà trường đến năm 2030, tầm nhìn 2045, lãnh đạo nhà trường đã thể hiện tinh thần chủ động, khát vọng đổi mới và tầm nhìn dài hạn trong phát triển đại học. PGS.TS Đinh Văn Châu - Hiệu trưởng Trường Đại học Điện lực khẳng định: “Đến năm 2030, Trường Đại học Điện lực đặt mục tiêu trở thành trường đại học đa ngành theo định hướng nghiên cứu ứng dụng và đổi mới sáng tạo, tự chủ và bền vững”. Theo ông, nhà trường phấn đấu đóng vai trò đầu tàu kiến tạo động lực phát triển mới cho ngành Công thương và đất nước, thông qua đào tạo nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học, chuyển giao tri thức và gắn kết cộng đồng.
 |
| Điểm nổi bật trong chiến lược phát triển của EPU là triết lý giáo dục toàn diện, nhấn mạnh vào việc xây dựng nền tảng vững chắc về kiến thức chuyên môn, kỹ năng thực hành và tư duy đổi mới |
Những mục tiêu này không chỉ phản ánh sự phù hợp với các định hướng lớn của quốc gia, mà còn là phản ứng chiến lược trước yêu cầu cấp bách của thời đại. Giáo dục đại học thế kỷ 21 đang trải qua một cuộc chuyển mình sâu rộng, đòi hỏi các cơ sở đào tạo phải đổi mới toàn diện, từ quản trị, chương trình đào tạo, đội ngũ giảng viên đến cách thức kết nối với doanh nghiệp và xã hội.
NGƯT.PGS.TS Vũ Đình Ngọ, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng trường nhấn mạnh, nhà trường đã định hướng những bước đi cụ thể nhằm nâng cao vị thế của Trường Đại học Điện lực, hướng tới trở thành một trong những cơ sở giáo dục đại học hàng đầu trong lĩnh vực năng lượng và kỹ thuật công nghiệp tại Việt Nam; đồng thời, từng bước khẳng định vị thế trong khu vực Đông Nam Á và quốc tế.
Tuy nhiên, để hiện thực hóa khát vọng đó, nhà trường sẽ phải vượt qua hàng loạt thách thức, từ cạnh tranh nguồn nhân lực, năng lực nghiên cứu còn hạn chế, đến yêu cầu ngày càng cao từ thị trường lao động. Trước thực tế đó, Đảng ủy nhà trường đã đề ra nhiều nhiệm vụ trọng tâm như tiếp tục thực hiện cơ chế tự chủ đại học, nâng cao chất lượng đào tạo, tăng cường hợp tác quốc tế, phát triển đội ngũ giảng viên chất lượng cao, hiện đại hóa cơ sở vật chất, và quan trọng nhất là đổi mới tư duy quản trị đại học.
 |
Đặc biệt, định hướng đến năm 2045 của nhà trường là trở thành đại học đổi mới sáng tạo, khẳng định vị thế quốc tế trong khối các đại học ứng dụng có uy tín. Điều này đòi hỏi chiến lược phát triển toàn diện, được cụ thể hóa qua sáu chương trình hành động trọng tâm bao gồm: quản trị và thích ứng thông minh; đào tạo phục vụ chiến lược quốc gia; nghiên cứu khoa học vì tăng trưởng xanh; phát triển danh tiếng và phụng sự cộng đồng; tự chủ tài chính bền vững; xây dựng khuôn viên xanh, hiện đại.
EPU đang ở điểm giao thoa giữa những di sản vốn có với khát vọng tiên phong trong kỷ nguyên số, đứng trước một ngã rẽ lớn, nơi đổi mới không chỉ là nhu cầu mà còn là mệnh lệnh phát triển. Thành công hay không sẽ phụ thuộc vào khả năng hiện thực hóa khát vọng trong một thế giới đầy biến động, nơi chỉ những cơ sở giáo dục đại học thực sự linh hoạt, sáng tạo và gắn kết với xã hội mới có thể trụ vững và dẫn đầu.
Vân Anh
