Để văn hóa luôn là nền tảng tinh thần, động lực phát triển bền vững của Thủ đô

Hà Nội phấn đấu xây dựng Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc", lấy con người làm trung tâm, chủ thể và động lực của sự phát triển. Ảnh: VGP/Minh Thư

Hà Nội đang cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam bằng những mục tiêu rõ ràng, nhiệm vụ cụ thể và sản phẩm có thể kiểm đếm. Song song đó, tại Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị về phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới, Hà Nội phấn đấu xây dựng Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc", lấy con người làm trung tâm, chủ thể và động lực của sự phát triển; đặt văn hóa ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển bền vững, với "Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo" là những giá trị cốt lõi định hình bản sắc và sức mạnh phát triển của Thủ đô.

Phát biểu tham luận tại Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm, nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Phạm Tuấn Long cho biết, 100% chỉ tiêu, nhiệm vụ đã và đang được các sở, ngành, địa phương triển khai, nhiều nhiệm vụ đã có sản phẩm cụ thể, bảo đảm tiến độ, được kiểm đếm rõ ràng.

Về thể chế, ngày 15/6/2026, HĐND Thành phố đã ban hành 07 nghị quyết quan trọng trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, tạo hành lang pháp lý về xã hội hóa nguồn lực, quản lý quảng cáo, xử phạt vi phạm, tu bổ di tích, phát triển kinh tế đêm và chi cho văn hóa, nghệ thuật - chuyển các định hướng lớn của Nghị quyết 80 và Chương trình 08, Luật Thủ đô bằng các kết quả cụ thể.

Về xây dựng con người, thành phố Hà Nội đang hoàn thiện Đề án "Hệ giá trị và chuẩn mực ứng xử người Hà Nội thời đại mới" và Bộ tiêu chí "Người Hà Nội thanh lịch, văn minh", làm cơ sở củng cố văn hóa công vụ và nền tảng xây dựng lối sống văn minh, lịch sự.

Về di sản văn hóa, tập trung bảo tồn và phát huy hiệu quả giá trị di sản vật thể và phi vật thể, thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực di sản văn hóa; triển khai lập hồ sơ khoa học 02 di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu (Phở, Múa rối nước) và đề xuất hồ sơ Áo dài Việt Nam đề nghị UNESCO ghi danh; đang tập trung lập hồ sơ Khu di tích Cổ Loa trình UNESCO công nhận di sản thế giới, tiếp tục khẳng định vị thế của Hà Nội trong hệ thống di sản thế giới và Việt Nam.

Về công nghiệp văn hóa, thành phố Hà Nội đang tập trung triển khai thực hiện Nghị quyết 09-NQ/TU ngày 22/02/2022 của Thành ủy Hà Nội về phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; 08 sự kiện văn hóa, thể thao, giải trí tầm quốc tế (Lễ hội thiết kế sáng tạo, Festival Thăng Long - Hà Nội, Liên hoan phim quốc tế Hà Nội, Liên hoan Nhạc Jazz quốc tế...);

Trong năm 2026 tăng cường kết nối các trường đại học và viện nghiên cứu, doanh nghiệp và đội ngũ thiết kế tạo sản phẩm công nghiệp văn hóa mới, không gian sáng tạo gắn với tái thiết chỉnh trang đô thị; vận hành 05 trung tâm công nghiệp văn hóa, trong đó thành phố đã phê duyệt đề án 02 trung tâm (Cửa Nam, Đồng Xuân - Bắc Qua), 03 trung tâm còn lại dự kiến hoàn thành trong quý III/2026. Thành phố cũng tập trung xây dựng sản phẩm du lịch văn hóa trải nghiệm, hoạt động sáng tạo và tiếp tục phát huy vai trò thành viên Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO.

Về công trình trọng điểm, Thành phố đang xác định đầu tư các công trình biểu tượng như Nhà hát cấp Thành phố (khoảng 9.000m2), Trung tâm văn hóa Thành phố (quy mô 20-30ha), Khu liên hợp thể thao tại Đông Anh, Mê Linh bổ sung vào hệ thống thiết chế văn hóa và năng lực tổ chức sự kiện quốc tế của Hà Nội.

Sáu tháng đầu triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW mới chỉ là bước khởi đầu. Điều quan trọng hơn những kết quả trước mắt là Hà Nội đã từng bước hình thành được cách tiếp cận mới trong phát triển văn hóa: không chỉ coi văn hóa là lĩnh vực cần được đầu tư, mà là nguồn lực nội sinh, là sức mạnh mềm, là nền tảng tinh thần và cũng là động lực phát triển bền vững của Thủ đô.

Hà Nội xác định, triển khai Nghị quyết số 80 không đơn thuần là hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ, mà là kiến tạo một hệ sinh thái văn hóa mới, nơi di sản được đánh thức bằng công nghệ, sáng tạo được nuôi dưỡng bằng thể chế, con người được phát triển toàn diện trong môi trường văn hóa lành mạnh và các giá trị văn hóa từng bước được chuyển hóa thành nguồn lực phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân.

Theo đó, thành phố Hà Nội đã tập trung chỉ đạo các xã, phường lựa chọn những việc làm cụ thể, phù hợp với khả năng và thu hút nguồn lực xã hội với sự tham gia của cộng đồng, tạo ra sản phẩm cụ thể thực chất, có trọng tâm, trọng điểm. Thành phố Hà Nội phấn đấu đến năm 2030 kiến tạo hệ sinh thái văn hóa - sáng tạo Thủ đô giàu bản sắc, hiện đại; đến năm 2045 xây dựng Thủ đô trở thành trung tâm văn hóa, nghệ thuật lớn của khu vực và thế giới.

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới, nhất là trong các lĩnh vực có tính liên ngành, liên cấp như công nghiệp văn hóa, văn hóa số, dữ liệu văn hóa, hợp tác công tư, phát triển thiết chế văn hóa cơ sở trong bối cảnh vận hành m