Điểm chuẩn cao, ngành học ngày càng “nóng”
Kỳ tuyển sinh năm 2026, điểm chuẩn ngành Kỹ thuật điều khiển và Tự động hóa (Kỹ thuật ĐK và TĐH) ở nhiều trường kỹ thuật vụt lên cao nhất trong các ngành tuyển sinh, có nơi xấp xỉ ngưỡng 30 điểm, trở thành ngành có sức cạnh tranh cao tại nhiều trường đại học.
 |
| Top 10 trường có điểm chuẩn ngành Kỹ thuật điều khiển và Tự động hóa cao nhất cả nước năm 2026. Số liệu do Tạp chí Tự động hóa Ngày nay tổng hợp. |
Tại Đại học Bách khoa Hà Nội, ngành Kỹ thuật ĐK và TĐH hàng năm nằm trong Top điểm cao, năm nay còn xấp xỉ 29 điểm. Trường đại học Bách khoa TPHCM mức điểm chuẩn năm nay tăng hơn 3,5 điểm so với năm ngoái.
Đáng chú ý, các trường như Đại học Mỏ - Địa chất, Đại học Giao thông vận tải là những trường có chuyên ngành truyền thống đặc thù nghề nghiệp nhưng ngành Kỹ thuật Kỹ thuật ĐK và TĐH đều vượt lên dẫn đầu toàn trường.
Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP.HCM, Trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng hay Đại học Công nghiệp Hà Nội cũng đều là những nơi có điểm đầu vào ngành này thuộc nhóm cao nhất trường. Riêng tại Đại học Công nghiệp Hà Nội, chương trình Công nghệ kỹ thuật điều khiển và tự động hóa đạt 27,39 điểm, cao nhất toàn Đại học năm 2026.
Từ bảng thống kê trên cho thấy điểm chuẩn năm 2026 tại một số trường đại học, ngành Kỹ thuật Kỹ thuật ĐK và TĐH đang trở thành một trong những lựa chọn nổi bật của thí sinh theo đuổi nhóm ngành kỹ thuật - công nghệ, đặc biệt ở các trường đại học kỹ thuật hàng đầu.
Lý giải về điều này, TS. Quách Đức Cường - Phó Hiệu trưởng Trường Điện - Điện tử, Trưởng khoa Tự động hóa (Đại học Công nghiệp Hà Nội) cho biết: Những năm gần đây, điểm đầu vào chương trình Công nghệ Kỹ thuật ĐK và TĐH có xu hướng tăng. Theo ông, kết quả này phản ánh sự gia tăng nhu cầu nhân lực trong bối cảnh doanh nghiệp đẩy mạnh tự động hóa, số hóa sản xuất và ứng dụng các công nghệ mới.
Tự động hóa là lĩnh vực có tính liên ngành cao, kết nối kiến thức điện - điện tử, điều khiển, công nghệ thông tin, cơ khí, cảm biến và dữ liệu. Nhờ nền tảng đó, sinh viên sau khi tốt nghiệp có thể tham gia nhiều vị trí từ thiết kế, tích hợp, vận hành, bảo trì hệ thống đến nghiên cứu, phát triển và tối ưu dây chuyền sản xuất.
Bên cạnh nhu cầu của thị trường lao động, TS. Quách Đức Cường cho rằng các định hướng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của quốc gia cũng góp phần làm tăng sức hút của lĩnh vực tự động hóa. Đây là một trong những nền tảng công nghệ quan trọng của quá trình hiện đại hóa sản xuất và phát triển công nghiệp.
Đối với Đại học Công nghiệp Hà Nội, TS. Quách Đức Cường nhấn mạnh chương trình Công nghệ Kỹ thuật ĐK và TĐH được xây dựng theo tiếp cận chuẩn đầu ra, chú trọng năng lực thực hành, thiết kế - tích hợp hệ thống, giải quyết vấn đề và cải tiến liên tục. Thành tố 5 chương trình đã được ABET công nhận đạt chuẩn chính là nền tảng quan trọng để nhà trường tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo kỹ thuật.
 |
| TS. Quách Đức Cường - Phó Hiệu trưởng Trường Điện - Điện tử, Trưởng khoa Tự động hóa, Đại học Công nghiệp Hà Nội giới thiệu hệ thống thiết bị phục vụ đào tạo tại Khoa Tự động hóa. Ảnh Đỗ Phương |
Nhận định về sức nóng của ngành học, GS.TSKH. Nguyễn Đình Đức - Đại học Quốc gia Hà Nội nhận định, xu hướng ngành học này có sức nóng những năm gần đây là do tác động từ chính sách học bổng của Chính phủ dành cho một số ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán. Cụ thể, theo Nghị định số 179/2026/NĐ-CP, sinh viên đủ điều kiện thuộc các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược được nhận học bổng 3,7-5,5 triệu đồng/tháng.
GS.TS. Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học thuộc Bộ Giáo dục và Đào ghi nhận và đánh giá cao việc học sinh lựa chọn các ngành thuộc lĩnh vực khoa học công nghệ, khoa học kỹ thuật, bởi đây là những ngành học được đánh giá là khó, đòi hỏi người học có nền tảng kiến thức và năng lực phù hợp. Tuy nhiên, ông Nguyễn Tiến Thảo cũng cho rằng không nên xem việc điểm chuẩn các ngành kỹ thuật, công nghệ tăng là một xu hướng mới xuất hiện trong năm 2026. Việc thí sinh ngày càng quan tâm đến các ngành đào tạo kỹ sư đã diễn ra từ vài năm nay và đang tiếp tục được thể hiện rõ qua kết quả tuyển sinh.
Trang bị gì khi còn là học sinh phổ thông
Tự động hóa là lĩnh vực giúp máy móc và hệ thống có thể tự vận hành, giám sát, điều khiển và tối ưu hóa quá trình sản xuất với sự can thiệp của con người ở mức thấp hơn. Đây là ngành học có tính liên ngành khá rõ, kết hợp kiến thức về điện, điện tử, cơ khí, lập trình, điều khiển, cảm biến, máy tính và ngày càng tích hợp sâu với AI, robot và IoT.
Theo chương trình đào tạo của một số trường, sinh viên có thể được tiếp cận các nội dung như lý thuyết điều khiển, hệ thống điều khiển tự động, PLC, robot công nghiệp, thiết bị đo lường, điều khiển quá trình, hệ thống điện - điện tử và các giải pháp tự động hóa.
Để chuẩn bị hành trang theo đuổi ngành học này, học sinh cần chủ động tích lũy nền tảng ngay từ bậc phổ thông.
 |
| Sinh viên Trường Đại học Giao thông Vận tải thực hành trên thiết bị tại Lab của Khoa Điện - Điện tử. Ảnh Bảo Hà |
TS. Quách Đức Cường cho biết, ngành Công nghệ Kỹ thuật ĐK và TĐH đòi hỏi nền tảng vững vàng về Toán, Vật lý, Tin học cùng năng lực tiếng Anh để khai thác tài liệu và công nghệ chuyên ngành. Ngoài ra, việc rèn luyện tư duy logic, tư duy hệ thống và sớm trải nghiệm các hoạt động STEM, lập trình hay dự án robot nhỏ sẽ giúp học sinh hình dung rõ nét về đặc thù của ngành.
TS. Phạm Việt Phương, Trưởng khoa Tự động hoá - Trường Điện - Điện tử (Đại học Bách khoa Hà Nội) từng nhấn mạnh: yêu thích, giỏi Toán, Vật lý là nền tảng kiến thức ban đầu cần thiết. Bên cạnh đó, học sinh cần phải được tư vấn định hướng từ khi ngồi trên ghế nhà trường để hiểu rõ về ngành học, các vị trí việc làm, cơ hội nghề nghiệp trong tương lai, mức lương trung bình,… để đảm bảo không bỏ học, chuyển ngành khi bước vào năm thứ 2 (tiếp cận môn chuyên ngành).
Để trở thành nhân lực cạnh tranh trong kỷ nguyên số
Kỹ thuật ĐK và TĐH là ngành học có tính tích hợp cao, quy tụ nhiều lĩnh vực công nghệ hiện đại. Để cung ứng nguồn nhân lực chất lượng cho môi trường sản xuất công nghiệp vốn khắt khe và liên tục thay đổi, các cơ sở đào tạo buộc phải cải tiến chương trình học theo hướng tiệm cận thực tế.
Tại Trường Điện - Điện tử (Đại học Công nghiệp Hà Nội), chương trình đào tạo ngành Công nghệ kỹ thuật Kỹ thuật ĐK và TĐH được xây dựng theo tiếp cận chuẩn đầu ra, chú trọng cải tiến liên tục và tham chiếu các tiêu chuẩn kiểm định quốc tế. Độc đáo hơn, chương trình được thiết kế theo định hướng ứng dụng, bảo đảm sự cân bằng giữa nền tảng lý thuyết và năng lực thực hành. Sinh viên không chỉ được rèn luyện các kỹ năng phân tích, thiết kế, lắp đặt, vận hành hay bảo trì hệ thống tự động, mà còn trực tiếp làm chủ các công nghệ cốt lõi như PLC, SCADA, vi điều khiển, robot công nghiệp, IoT, AI và mạng truyền thông công nghiệp. Hệ thống phòng thí nghiệm hiện đại chính là "bệ phóng" giúp người học hiện thực hóa lý thuyết ngay trên giảng đường.
Theo TS. Quách Đức Cường, mục tiêu ở bậc đại học không dừng lại ở việc giúp sinh viên “biết” kiến thức, mà phải hình thành năng lực vận dụng. Người học cần biết phân tích yêu cầu bài toán, lựa chọn giải pháp, thiết kế - tích hợp hệ thống, kiểm thử và cải tiến sản phẩm. Năng lực này đóng vai trò quyết định khi sinh viên bước từ môi trường academic sang môi trường sản xuất thực tế.
“Năng lực vận dụng lý thuyết để giải quyết các bài toán thực tiễn chính là thước đo cốt lõi của chuẩn đầu ra,” TS. Quách Đức Cường nhấn mạnh.
Xuất phát từ triết lý đó, Khoa Tự động hóa liên tục đẩy mạnh các hoạt động nghiên cứu khoa học, đồ án môn học, cuộc thi chuyên môn và dự án kỹ thuật nhằm tạo không gian cho sinh viên cọ xát thực tế. Đáng chú ý, gắn kết doanh nghiệp được xem là chiến lược trọng tâm. Doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở vai trò tuyển dụng, mà còn đồng hành cùng nhà trường trong phát triển chương trình, giảng dạy, hướng dẫn thực hành và đánh giá sản phẩm. Những phản hồi từ thực địa giúp nhà trường rà soát, cập nhật giáo trình liên tục để kiến thức của sinh viên luôn bám sát nhịp thở của nền sản xuất.
Ở chiều ngược lại, sinh viên có cơ hội thực tập và trải nghiệm thực tế tại doanh nghiệp, sớm làm quen với quy trình vận hành, tiêu chuẩn chất lượng và kỷ luật lao động công nghiệp. Đây chính là bước đệm quan trọng giúp người học định hình vị trí việc làm và tự tin chuyển tiếp vào thị trường lao động.
Bên cạnh chuyên môn cứng, chương trình còn trang bị cho sinh viên bộ kỹ năng mềm toàn diện gồm làm việc nhóm, giao tiếp, quản lý thời gian, tác phong chuyên nghiệp và năng lực tự học để chủ động thích ứng trước sự bùng nổ của công nghệ. Nhờ chiến lược đào tạo bài bản, tỷ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp một năm của Khoa Tự động hóa trong 2 năm gần nhất luôn duy trì ở mức ấn tượng trên: 95%.
Từ góc độ của Bộ GD và ĐT, GS.TS. Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học đánh giá cao xu hướng chọn ngành của học sinh và phụ huynh trong bối cảnh hiện nay, đánh giá cao sự nỗ lực của các cơ sở giáo dục đại học trong việc xây dựng chương trình theo các chuẩn đã được ban hành, đồng thời đầu tư, hoàn thiện hệ thống phòng thí nghiệm, trang thiết bị và cơ sở vật chất phục vụ đào tạo, GS.TS. Nguyễn Tiến Thảo cũng cho rằng các trường có thể nâng cấp những phòng thí nghiệm hiện có hoặc đầu tư xây dựng mới để đáp ứng yêu cầu đào tạo những ngành công nghệ mới, đặc biệt là các lĩnh vực đang nổi lên như kỹ thuật bán dẫn, vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và công nghệ dữ liệu; tăng cường liên kết giữa nhà trường với doanh nghiệp để khai thác, sử dụng cơ sở dữ liệu, phòng thí nghiệm, trang thiết bị và điều kiện thực tế tại doanh nghiệp. Đồng thời, các trường đại học cũng được khuyến khích tăng cường liên kết, chia sẻ và sử dụng chung nguồn dữ liệu, cơ sở vật chất nhằm nâng cao hiệu quả đào tạo.
Với sức hút ngày càng lớn, ngành học Kỹ thuật ĐK và TĐH đang mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao đối với người học, các cơ sở đào tạo. Điểm chuẩn có thể quyết định cánh cửa bước vào ngành, nhưng nền tảng kiến thức, kỹ năng thực hành, ngoại ngữ và khả năng thích ứng, tư duy logic là những yếu tố quyết định sinh viên có thể đi xa đến đâu trong lĩnh vực này.
