Đại dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, nhiều tỉnh thành giãn cách trong thời gian dài dẫn đến việc xuất khẩu gặp khó khăn, nhiều doanh nghiệp bị từ chối hợp tác từ các đối tác nước ngoài.
Bộ Công Thương cho biết, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa tháng 8/2021 ước tính đạt 53,7 tỷ USD, giảm 5,8% so với tháng trước. Dù vậy, nhờ tốc độ tăng trưởng cao trong những tháng trước đó nên tính chung 8 tháng năm 2021, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa ước tính vẫn đạt ở mức cao, đạt 428,81 tỷ USD, tăng 27,2% so với cùng kỳ năm trước, trong đó xuất khẩu đạt 212,55 tỷ USD, tăng 21,2%; nhập khẩu đạt 216,26 tỷ USD, tăng 33,8%.
Số liệu trên cho thấy, dịch Covid-19 lần thứ tư vẫn diễn biến phức tạp khiến nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước phải tiếp tục thực hiện giãn cách, đã ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động xuất, nhập khẩu. Trong bối cảnh khó khăn, Bộ Công Thương xác định những tháng tiếp theo sẽ tổng lực thúc đẩy xuất khẩu, kiềm chế nhập siêu. Tuy nhiên, việc dự liệu kết quả xuất khẩu cả năm vẫn được nhìn nhận khá khó khăn khi dịch đang còn diễn biến phức tạp.
Theo Hiệp hội Da giày – Túi xách Việt Nam (Lefaso), tại các tỉnh phía Nam như TP.HCM, Đồng Nai, Bình Dương, Bình Phước,… là những địa phương tập trung nhiều doanh nghiệp (DN) da giày lớn, đóng góp đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu toàn ngành. Tuy nhiên, việc thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 thời gian qua đã khiến đã số DN phải đóng cửa do không thể thực hiện mô hình “3 tại chỗ”.
Bà Phan Thị Thanh Xuân, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Lefaso cho biết, các DN khu vực phía Bắc dù vẫn hoạt động nhưng với công suất chỉ 50% do thiếu nguyên phụ liệu từ các nhà máy phía Nam. Trong khi đó, việc nhập khẩu từ Trung Quốc cũng không thuận lợi do việc di chuyển gặp khó khăn. Do đó, các đối tác đã dần chuyển đơn hàng sang các nước khác.
Tương tự với ngành da giày, ngành dệt may cũng đưa ra dự báo không mấy khả quan. Ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam đánh giá, với kịch bản khả quan năm nay xuất khẩu mới có thể đạt khoảng 32-33 tỷ USD, trong khi mục tiêu xuất khẩu ban đầu đặt ra năm 2021 là 39-39,5 tỷ USD. Nhưng với tình hình dịch bệnh tiếp tục diễn biến phức tạp như hiện nay, mục tiêu sản xuất và xuất khẩu sẽ rất khó đoán trước.
Thời gian gần đây, việc áp dụng Chỉ thị 16 tại nhiều tỉnh, thành phố phía Nam với những yêu cầu nghiêm ngặt, các DN phải đáp ứng được các điều kiện sản xuất “3 tại chỗ” hoặc “1 cung đường, 2 điểm đến” mới được phép duy trì sản xuất. Nhưng thực tế cho thấy, số lượng DN có khả năng áp dụng các biện pháp kể trên rất ít, số lượng DN phải dừng hoạt động khá đông.
Theo thống kê của Ban Quản lý các khu công nghiệp, khu chế xuất TP.HCM, hiện chỉ có khoảng 600 DN của thành phố tiếp tục hoạt động nhờ áp dụng chế độ này. Đây là con số quá ít ỏi so với hàng chục nghìn DN của TP.HCM và các DN ngừng hoạt động sẽ không đáp ứng được đơn hàng xuất khẩu. Trong khi kinh tế thế giới đang trên đà phục hồi, nhu cầu hàng hóa rất lớn, việc không tham gia được vào chuỗi cung ứng và không đáp ứng được đơn hàng là thiệt thòi, ảnh hưởng nhiều đến DN trong thời gian tới.
Đại diện Bộ Công Thương cho rằng những tháng tiếp theo sẽ tập trung thúc đẩy xuất khẩu, tổ chức khai thác, tận dụng cơ hội từ các FTA, cũng như tìm giải pháp phát triển thị trường và tháo gỡ rào cản để thâm nhập các thị trường mới. Bên cạnh đó, Bộ Công Thương cũng sẽ tiếp tục theo dõi sát sao diễn biến của đại dịch Covid-19 trên thế giới để có các biện pháp ứng phó kịp thời; đa dạng hóa thị trườn xuất nhập khẩu, đa dạng hoá cơ cấu sản phẩm xuất khẩu.
Hà Đăng
