Dữ liệu cảm biến: “mỏ vàng” chưa được khai thác của nhà máy thông minh

Tự động hóa công nghiệp
01/10/2026 04:07
Các nhà máy hiện đại đang tạo ra lượng dữ liệu cảm biến khổng lồ, nhưng phần lớn nguồn dữ liệu này chưa được chuyển hóa thành quyết định vận hành kịp thời. Khi hàng nghìn cảm biến liên tục ghi nhận nhiệt độ, áp suất, độ rung và chất lượng, bài toán quan trọng của sản xuất thông minh không còn là thu thập thêm dữ liệu, mà là xây dựng hạ tầng để phân tích và hành động theo thời gian thực.
aa
Phát triển công nghiệp vật liệu: Từ lợi thế tài nguyên đến làm chủ công nghệ Hà Nội hỗ trợ lắp điện mặt trời mái nhà: Để chính sách đi vào cuộc sống
Dữ liệu cảm biến: “mỏ vàng” chưa được khai thác của nhà máy thông minh
Lợi thế công nghiệp tiếp theo sẽ thuộc về các công ty và quốc gia xây dựng cơ sở hạ tầng có khả năng phân tích dữ liệu này trong thời gian thực và sử dụng nó để cải thiện hoạt động của nhà máy. Ảnh minh họa có sử dụng AI

Nhà máy đang sở hữu “biển” dữ liệu

Dây chuyền sản xuất ngày nay là một trong những môi trường tạo ra thông tin dày đặc nhất. Mỗi thiết bị có thể liên tục gửi dữ liệu về trạng thái vận hành, chất lượng sản phẩm và hiệu suất máy móc. Theo các ước tính được đề cập trong nguồn, dữ liệu từ thiết bị kết nối và máy móc chiếm tỷ trọng rất lớn trong tổng lượng dữ liệu được tạo ra, vượt xa nhiều nền tảng kỹ thuật số vốn định hình ngành công nghệ trong nhiều thập kỷ.

Tuy nhiên, tỷ lệ dữ liệu công nghiệp thực sự được khai thác vẫn ở mức thấp. Siemens từng ước tính chỉ khoảng 20% dữ liệu ngành được sử dụng, trong khi một số đánh giá khác cho rằng hơn 90%, thậm chí trên 99%, dữ liệu chưa được khai thác hiệu quả. Dù các con số có sự khác biệt, điểm chung là rất nhiều thông tin có giá trị đang bị bỏ lại trong các hệ thống sản xuất.

Khoảng cách nằm ở khả năng ra quyết định

Nhiều vấn đề trên dây chuyền thực tế đã được phản ánh trong dữ liệu trước khi trở thành sự cố. Độ rung bất thường có thể cảnh báo nguy cơ hỏng thiết bị; dữ liệu chất lượng có thể phát hiện xu hướng lỗi; còn dữ liệu vận hành có thể chỉ ra nguyên nhân khiến một ca sản xuất bị gián đoạn.

Theo nguồn, OEE ở mức 85% thường được xem là chuẩn mực đẳng cấp thế giới, trong khi nhiều nhà máy chỉ đạt khoảng 55-67%. Khoảng cách này cho thấy lượng công suất đáng kể có thể đang bị mất đi do thời gian dừng máy, chuyển đổi sản xuất, lỗi chất lượng hoặc các điểm nghẽn chưa được xử lý kịp thời.

Từ Công nghiệp 4.0 đến hạ tầng dữ liệu thời gian thực

Nhiều dự án Công nghiệp 4.0 trong thập kỷ qua vẫn dừng ở giai đoạn thử nghiệm. Nguồn dẫn IDC cho biết chỉ 4 trong 33 bằng chứng về khái niệm AI trong doanh nghiệp đạt tới giai đoạn sản xuất thực tế. Điều này cho thấy thách thức không chỉ nằm ở ý tưởng AI mà còn ở cơ sở hạ tầng dữ liệu, khả năng kết nối và mức độ tin cậy của hệ thống.

Một số nhà máy tại Trung Quốc đang thử nghiệm cách tiếp cận dựa trên kết nối thời gian thực. Nhà máy điều hòa không khí của Gree Electric tại Chu Hải triển khai mạng 5.5G riêng trên 12 dây chuyền, hỗ trợ truyền dữ liệu cảm biến và thị giác máy. Theo nguồn, thời gian chuyển đổi giảm từ 5 giờ xuống 10 phút, đồng thời hiệu suất tăng 86%.

Không cần thêm cảm biến, cần “đọc” tốt hơn dữ liệu

Bước tiến tiếp theo của nhà máy thông minh không nhất thiết là lắp thêm thiết bị đo lường. Giá trị lớn hơn nằm ở việc xây dựng hạ tầng giúp dữ liệu hiện có được truyền tải đáng tin cậy, phân tích theo thời gian thực và kết nối trực tiếp với hành động của máy móc.

Khi hệ thống có thể phát hiện bất thường trước khi xảy ra lỗi, dự báo sự cố trước khi dây chuyền dừng và tự động điều chỉnh trước khi lãng phí phát sinh, dữ liệu sẽ không còn chỉ nằm trên các bảng điều khiển. Nó trở thành một phần của quá trình ra quyết định, tạo nền tảng cho thế hệ nhà máy thông minh có năng suất và khả năng cạnh tranh cao hơn.

Theo automation.com

tudonghoangaynay.vn
Bài liên quan
tan-hoang-minh
Tin bài khác
TP.Hồ Chí Minh tạo “bệ phóng” chính sách, mở không gian mới cho công nghệ và tự động hóa

TP.Hồ Chí Minh tạo “bệ phóng” chính sách, mở không gian mới cho công nghệ và tự động hóa

Hàng loạt cơ chế, chính sách mới được TP.Hồ Chí Minh triển khai đang mở rộng không gian hỗ trợ từ nghiên cứu, phát triển công nghệ đến ươm tạo, thương mại hóa và phát triển hạ tầng đổi mới sáng tạo. Với lĩnh vực tự động hóa, đây là nguồn lực cho các ý tưởng công nghệ và là mà còn cơ hội rút ngắn hành trình từ phòng thí nghiệm đến nhà máy, từ nguyên mẫu đến sản phẩm thương mại.
PCIM Asia Shenzhen - Điểm kết nối của ngành điện tử công suất quan trọng trong năm 2026 tại châu Á

PCIM Asia Shenzhen - Điểm kết nối của ngành điện tử công suất quan trọng trong năm 2026 tại châu Á

PCIM Asia Shenzhen 2026 sau 3 ngày diễn ra (từ ngày 26 đến 28/8) tại Trung tâm Triển lãm & Hội nghị Thế giới Thâm Quyến, Trung Quốc, quy tụ hàng trăm doanh nghiệp, chuyên gia và nhà nghiên cứu trong lĩnh vực điện tử công suất. Sự kiện ghi nhận hơn 25.000 lượt khách tham quan, trong đó lượng khách quốc tế tăng 183%, cho thấy sức hút ngày càng lớn của ngành điện tử công suất tại thị trường châu Á.
Triển lãm Robot Hà Nội 2026: Kết nối công nghệ với nhu cầu thực tiễn

Triển lãm Robot Hà Nội 2026: Kết nối công nghệ với nhu cầu thực tiễn

Triển lãm Robot Hà Nội năm 2026 diễn ra ngày 8/10 tại Trường Đại học Phenikaa, do Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Hà Nội chủ trì, với sự tham gia tổ chức của Trung tâm Chuyển đổi số thành phố Hà Nội, Công ty CP Giải trí và Truyền thông Vicgroup và PHX Smart School.
Ngày Chuyển đổi số quốc gia 2026: Lan tỏa các mô hình, giải pháp tạo giá trị mới từ chuyển đổi số

Ngày Chuyển đổi số quốc gia 2026: Lan tỏa các mô hình, giải pháp tạo giá trị mới từ chuyển đổi số

Với chủ đề "Từ kiến trúc, nền tảng, dữ liệu đến kết quả thực chất, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia", chuỗi sự kiện hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 diễn ra từ ngày 8-10/10 tại Trung tâm Triển lãm Quốc gia (VEC), Hà Nội, với nhiều hoạt động, diễn đàn và triển lãm chuyên sâu về chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và đô thị thông minh.
Nhận định phiên giao dịch ngày 9/10: Thận trọng, chưa quay lại vị thế mua ròng mới

Nhận định phiên giao dịch ngày 9/10: Thận trọng, chưa quay lại vị thế mua ròng mới

VN-Index giảm phiên thứ hai liên tiếp khi áp lực bán lan rộng sang nhiều nhóm ngành, trong đó có các cổ phiếu vốn hóa lớn. Dù thanh khoản cải thiện, dòng tiền vẫn chưa cho thấy tín hiệu đủ mạnh để xác nhận khả năng đảo chiều. Nhà đầu tư được khuyến nghị tiếp tục thận trọng, chưa vội quay lại vị thế mua mới.
LPBank thu về 1.000 tỷ đồng trái phiếu với lãi suất cao nhất từ trước đến nay

LPBank thu về 1.000 tỷ đồng trái phiếu với lãi suất cao nhất từ trước đến nay

Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank, mã: LPB) vừa huy động thành công 1.000 tỷ đồng từ kênh trái phiếu với lãi suất cao nhất từ trước đến nay, nâng tổng giá trị phát hành từ đầu năm đến nay lên hơn 13.000 tỷ đồng.
Masan Group sắp chi khoảng 10.000 tỷ đồng để tăng tỷ lệ sở hữu tại Masan Consumer

Masan Group sắp chi khoảng 10.000 tỷ đồng để tăng tỷ lệ sở hữu tại Masan Consumer

Masan Group có kế hoạch chi khoảng 10.000 tỷ đồng để mua thêm 73 triệu cổ phiếu MCH, qua đó nâng tỷ lệ nắm giữ tại Masan Consumer lên mức gần 75%, đánh dấu bước đi đầu tiên trong chiến lược tập trung vào mảng tiêu dùng.
Thị trường chứng khoán ngày 8/10: Thất bại trước mốc 1.760 điểm, VN Index quay đầu giảm mạnh

Thị trường chứng khoán ngày 8/10: Thất bại trước mốc 1.760 điểm, VN Index quay đầu giảm mạnh

VN Index có thời điểm vượt 1.760 điểm nhưng không duy trì được đà tăng khi áp lực bán gia tăng trên diện rộng. Trong khi ngân hàng, chứng khoán và bất động sản suy yếu, dòng tiền lại tìm đến dầu khí, điện, phân bón và thủy sản.
Tử vi vòng quay công nghệ ngày 9/10/2026: Tuổi Thân đón cơ hội mới, tuổi Tỵ nên thận trọng trong công việc

Tử vi vòng quay công nghệ ngày 9/10/2026: Tuổi Thân đón cơ hội mới, tuổi Tỵ nên thận trọng trong công việc

Những bí ẩn của khoa học đời sống là "món ăn" tinh thần không thể thiếu trong cuộc sống của con người. Tử vi vòng quay công nghệ xem tử vi 12 con giáp ngày 9/10/2026 cho tất cả các tuổi nhằm dự đoán vận hạn về công danh, tiền bạc, tình duyên và sức khỏe.
ArrowLinx: giải pháp truyền dữ liệu một chiều bằng phần cứng cho mạng OT

ArrowLinx: giải pháp truyền dữ liệu một chiều bằng phần cứng cho mạng OT

Nhà máy ngày nay không thể vận hành tách biệt hoàn toàn với bên ngoài. Số liệu sản xuất phải được đưa lên MES và ERP, nhật ký thiết bị phải về trung tâm giám sát an ninh, dữ liệu cảm biến phải lên nền tảng phân tích trên đám mây.
master