Gắn đào tạo với thực tiễn, phát triển nguồn nhân lực văn hóa

Trong bối cảnh chuyển đổi số và công nghiệp văn hóa đặt ra những yêu cầu mới đối với thị trường lao động, tăng cường hợp tác giữa Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp trở thành một trong những hướng đi quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo. Đây là nội dung trọng tâm được trao đổi tại Hội thảo khoa học quốc tế do Trường Đại học Văn hóa Hà Nội tổ chức ngày 26/10, với 187 tham luận, trong đó có 8 bài của học giả quốc tế.

Tăng cường liên kết từ đào tạo đến thực tiễn

Hội thảo khoa học quốc tế “Hợp tác giữa nhà nước – nhà trường – doanh nghiệp trong phát triển nguồn nhân lực văn hóa đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên mới” quy tụ các nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia và đại diện doanh nghiệp trong nước, quốc tế nhằm trao đổi kinh nghiệm, nhận diện những vấn đề đặt ra và đề xuất giải pháp phát triển nguồn nhân lực văn hóa trong giai đoạn mới.

Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS Đinh Công Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, nhấn mạnh: “Tăng cường liên kết giữa đào tạo, nghiên cứu và thực tiễn xã hội là định hướng quan trọng nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực văn hóa”.

Theo Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, hội thảo hướng tới việc thúc đẩy các cơ hội hợp tác cụ thể trong xây dựng chương trình đào tạo, nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao tri thức, tổ chức thực tập, trải nghiệm nghề nghiệp và phát triển các dự án sáng tạo. Qua đó, tăng cường sự gắn kết giữa hoạt động đào tạo với nhu cầu thực tiễn, đồng thời mở rộng mạng lưới chuyên gia và đối tác trong nước, quốc tế.

Với 187 tham luận, trong đó có 8 bài của học giả quốc tế, hội thảo tập trung vào ba nhóm vấn đề chính: cơ chế phối hợp giữa Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp; đổi mới chương trình và phương thức đào tạo gắn với thực tiễn nghề nghiệp; xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nghiên cứu ứng dụng và khởi nghiệp trong lĩnh vực văn hóa.

Các nội dung này đặt ra yêu cầu làm rõ vai trò của từng chủ thể trong quá trình phát triển nguồn nhân lực. Nhà nước cần hoàn thiện cơ chế, chính sách; cơ sở đào tạo phải đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy và nâng cao năng lực nghiên cứu; doanh nghiệp cần tham gia sâu hơn vào quá trình xác định nhu cầu nhân lực, tạo môi trường thực hành và kết nối người học với thị trường lao động.

Chia sẻ về kỳ vọng của Ban tổ chức, TS. Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng phòng Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế, Ủy viên Thường trực Ban tổ chức hội thảo, cho rằng kinh nghiệm của các quốc gia như Canada, Trung Quốc, Hàn Quốc và Ấn Độ có thể mang lại những gợi mở hữu ích cho Việt Nam trong phát triển các ngành công nghiệp văn hóa.

Theo TS. Nguyễn Tiến Dũng, sự kết hợp giữa Nhà nước với vai trò kiến tạo thể chế, nhà trường với hoạt động đào tạo và doanh nghiệp với khả năng thúc đẩy khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo có ý nghĩa quan trọng đối với việc hình thành mô hình hợp tác ba bên. Tuy nhiên, những kinh nghiệm quốc tế cần được vận dụng linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam.

Ban tổ chức kỳ vọng các ý kiến tại hội thảo sẽ góp phần nhận diện những điểm nghẽn trong cơ chế phối hợp, đồng thời đề xuất giải pháp tăng cường sự liên kết giữa thể chế, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp, hướng tới phát triển nguồn nhân lực văn hóa có chất lượng, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới.

Đổi mới đào tạo, phát huy năng lực sáng tạo

Từ góc độ quản lý nhà nước, PGS.TS Đặng Hà Việt, Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, Đào tạo và Hợp tác quốc tế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đánh giá cao việc hội thảo quy tụ các chuyên gia giàu kinh nghiệm từ những trường đại học nổi tiếng trên thế giới cùng đại diện doanh nghiệp. Theo ông, những trao đổi tại hội thảo đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong bối cảnh xã hội biến đổi nhanh chóng, đòi hỏi các cơ sở đào tạo phải đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động.

“Không phải dạy những gì chúng ta có, mà cần đổi mới quyết liệt để đáp ứng nhu cầu xã hội”, PGS.TS Đặng Hà Việt nhấn mạnh.

Ông cũng cho rằng đổi mới sáng tạo là nhiệm vụ cấp bách. Việc hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo tại các trường thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được kỳ vọng góp phần xây dựng hệ sinh thái kết nối Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp, tạo môi trường để học sinh, sinh viên phát huy tài năng, sức sáng tạo và khát vọng cống hiến cho đất nước.

Định hướng này cho thấy yêu cầu đổi mới đào tạo không chỉ nằm ở việc cập nhật kiến thức mà còn ở khả năng tạo điều kiện để người học trải nghiệm, thực hành và phát triển năng lực nghề nghiệp. Trong lĩnh vực văn hóa, nơi các ngành nghề ngày càng gắn với công nghệ, truyền thông và kinh tế sáng tạo, sự phối hợp giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp có vai trò quan trọng trong việc giúp sinh viên thích ứng với những thay đổi của thị trường lao động.

Theo PGS.TS Trương Đại Lượng, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa Hà Nội cho biết, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội mỗi năm có khoảng 60.000–70.000 lượt đăng ký xét tuyển, trong khi chỉ tiêu tuyển sinh khoảng 2.000–2.100 sinh viên. Ông cho biết sinh viên năm thứ ba, năm thứ tư đã có thể tham gia thực tập và làm thêm tại các doanh nghiệp du lịch, lữ hành, thông tin, báo chí và truyền thông.

PGS.TS Trương Đại Lượng cho biết thêm tỷ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp đạt trên 90%, trong đó tỷ lệ làm việc đúng ngành đào tạo khoảng 70–80%. Những thông tin này cho thấy tầm quan trọng của việc duy trì kết nối giữa nhà trường và môi trường nghề nghiệp, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo, bảo đảm năng lực của người học phù hợp hơn với yêu cầu tuyển dụng.

Từ phía sinh viên, Nguyễn Minh Quân, sinh viên Khoa Văn hóa học cho biết việc tham gia chương trình giúp sinh viên hiểu rõ hơn về vai trò của hợp tác giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp, cũng như tiếp cận những vấn đề lý luận và thực tiễn trong phát triển nguồn nhân lực văn hóa.

Trong khi đó, Vũ Ngọc Huy, sinh viên cùng khoa, kỳ vọng mô hình hợp tác ba bên sẽ mở rộng cơ hội thực tập, việc làm và giao lưu quốc tế. Theo Huy, sự phối hợp chặt chẽ giữa các chủ thể sẽ tạo nền tảng để sinh viên nâng cao kiến thức, kỹ năng và khả năng thích ứng với yêu cầu nghề nghiệp.

Chuyển hợp tác thành kết quả thực chất

Trong khuôn khổ hội thảo, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội ký thỏa thuận hợp tác với bốn đơn vị, gồm Tổng Công ty Truyền thông đa phương tiện VTC, Tập đoàn Thịnh Phát – Adamo Hotel, Công ty Cổ phần Du lịch Văn hóa Ngọa Vân Yên Tử và Viện Lãnh đạo ABG.

Việc ký kết góp phần mở rộng mạng lưới đối tác của nhà trường, tạo cơ sở thúc đẩy các hoạt động phối hợp trong đào tạo và kết nối nghề nghiệp. Khi được triển khai bằng những chương trình cụ thể, hợp tác với doanh nghiệp có thể giúp sinh viên tiếp cận môi trường làm việc thực tế, nâng cao kỹ năng chuyên môn và hiểu rõ hơn yêu cầu của từng vị trí việc làm.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và công nghiệp sáng tạo đang làm thay đổi phương thức sản xuất, phân phối và tiếp nhận sản phẩm văn hóa, nguồn nhân lực không chỉ cần kiến thức chuyên môn mà còn phải có năng lực số, tư duy liên ngành, kỹ năng sáng tạo và khả năng thích ứng với môi trường làm việc mới.

Bởi vậy, hiệu quả của mô hình hợp tác Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp không chỉ được thể hiện qua số lượng thỏa thuận được ký kết, mà quan trọng hơn là mức độ tham gia thực chất của các bên trong quá trình đào tạo, nghiên cứu, thực hành nghề nghiệp và sử dụng nhân lực.

Hội thảo khoa học quốc tế tại Trường Đại học Văn hóa Hà Nội mở ra diễn đàn trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất giải pháp nhằm tăng cường liên kết giữa các chủ thể trong phát triển nguồn nhân lực văn hóa. Việc cụ thể hóa những định hướng được thảo luận thành cơ chế phối hợp hiệu quả sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, thúc đẩy công nghiệp văn hóa và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.