Gắn trách nhiệm của người đứng đầu về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Tại phiên họp chiều ngày 30/7, Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã công bố quyết định của Bộ Chính trị về việc kiện toàn Ban Chỉ đạo.

Theo quyết định, Ban Chỉ đạo Trung ương gồm 31 người. Thủ tướng Lê Minh Hưng làm Trưởng Ban Chỉ đạo; Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an làm Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ tin tưởng, Nghị quyết 57 sẽ tạo ra chuyển biến thực chất, đóng góp trực tiếp vào năng suất, năng lực cạnh tranh và sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước. Ảnh CAND

Ban Chỉ đạo đã xác định đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trở thành động lực chính, đóng góp thực chất vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số. Về công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược, đến nay cơ bản đã hình thành đầy đủ các cấu phần nền tảng cho phát triển công nghệ chiến lược.

Về hoạt động của doanh nghiệp khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, cơ bản số lượng doanh nghiệp công nghiệp số chiếm quy mô lớn. Doanh nghiệp nghiên cứu phát triển, khởi nghiệp sáng tạo còn khiêm tốn. Tăng trưởng chủ yếu dựa vào gia công, lắp ráp của khối doanh nghiệp FDI.

Về xác lập quyền sở hữu trí tuệ, từ năm 2025 đến nay, số lượng đơn, văn bằng bảo hộ và chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ có sự tăng trưởng, trong đó có các công nghệ mới như AI, điện toán đám mây, blockchain, an ninh mạng. Tuy nhiên, hoạt động thương mại hóa còn chậm do thiếu các dịch vụ trung gian.

Mạng lưới khu công nghệ cao được mở rộng nhưng hiệu quả chưa đồng đều. Chuyển biến chủ yếu trong triển khai đô thị thông minh ở các địa phương xây dựng đề án, định hướng quy hoạch nhưng vẫn còn hạn chế về dữ liệu, hệ thống phân tán, khả năng liên thông và đầu tư hạ tầng còn chậm.

Về nguồn nhân lực, nền tảng bình dân học vụ số tiếp tục được mở rộng. Các cơ sở đào tạo tiếp tục phát triển chương trình mạng lưới đào tạo ở các nhóm nghiên cứu, tuy nhiên nhân lực chất lượng cao còn chưa đáp ứng yêu cầu, còn thiếu chuyên gia trong các lĩnh vực thiết kế chip, AI, an toàn thông minh. Cán bộ chuyên trách chuyển đổi số còn mỏng, chủ yếu kiêm nhiệm.

Phát biểu tại phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng khẳng định thời gian qua đã có bước chuyển mạnh trong lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tư duy và chỉ đạo của các cấp, các ngành đã có sự chuyển biến rõ nét, đóng góp bước đầu vào mục tiêu tăng năng suất lao động và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Đây là nền tảng quan trọng để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Thủ tướng Chính phủ cho rằng việc chuyển giao nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo gắn với việc tổ chức thực hiện là quyết định phù hợp trong bối cảnh tình hình hiện nay. Vì khối lượng công việc triển khai Nghị quyết số 57 tập trung chủ yếu ở khối các bộ, ngành và chính quyền địa phương. Chính phủ đã chính thức có quyết định ban hành Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số. Đây là văn bản đặc biệt quan trọng, là bản thiết kế tổng thể ở cấp quốc gia, định hướng thống nhất việc xây dựng, kết nối, vận hành và phát triển các hệ thống số, nền tảng số và cơ sở dữ liệu và dịch vụ trong toàn hệ thống chính trị.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu tại phiên họp. Ảnh CAND

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, giai đoạn đầu thực hiện Nghị quyết 57 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, cần sự lãnh đạo, chỉ đạo tập trung cao độ để thống nhất nhận thức, tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, huy động nguồn lực và xác lập các định hướng lớn.

Giai đoạn tiếp theo đòi hỏi phát huy mạnh hơn vai trò tổ chức thực hiện, điều hành và phối hợp nguồn lực của Chính phủ; gắn việc thực hiện Nghị quyết chặt chẽ hơn với công tác chỉ đạo, điều hành phát triển kinh tế - xã hội, phát triển thị trường, doanh nghiệp, nguồn nhân lực và nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền các cấp.

"Chính vì vậy, việc kiện toàn Ban Chỉ đạo theo hướng đồng chí Thủ tướng Chính phủ làm Trưởng ban là để nâng cao hơn nữa hiệu lực, hiệu quả tổ chức thực hiện, gắn với các mục tiêu, nhiệm vụ kinh tế - xã hội cụ thể của đất nước trong giai đoạn tới", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.

Mặc dù không trực tiếp làm Trưởng Ban Chỉ đạo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết trong giai đoạn tới vẫn sẽ cùng Bộ Chính trị, Ban Bí thư thường xuyên theo dõi, giám sát, cho ý kiến chỉ đạo đối với những vấn đề chiến lược, quan trọng trong quá trình tổ chức thực hiện Nghị quyết. Tinh thần là Trung ương sẽ không chỉ dừng lại ở việc ban hành chủ trương mà sẽ theo đến cùng việc thực hiện để Nghị quyết đi vào cuộc sống, tạo ra những chuyển biến thực chất và đo đếm được.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu cùng với việc kiện toàn Ban chỉ đạo Trung ương, các ban, bộ, ngành, địa phương phải khẩn trương kiện toàn Ban chỉ đạo, bảo đảm đồng bộ về chức năng, nhiệm vụ, cơ chế hoạt động và trách nhiệm người đứng đầu. Đồng thời, kiện toàn, củng cố, nâng cao năng lực hoạt động của Cơ quan Thường trực Ban chỉ đạo ở các cấp theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp, đủ thẩm quyền, năng lực tham mưu, đôn đốc, điều phối thực hiện.