Huy động tổng lực phát triển nhân lực chất lượng cao cho công nghiệp bán dẫn

Đào tạo nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn là “đột phá của đột phá” trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn phải đồng bộ với phát triển hệ sinh thái ngành công nghiệp bán dẫn, gắn với đào tạo về khoa học cơ bản, khoa học chuyên sâu, phù hợp với lộ trình, lĩnh vực mà Việt Nam có thế mạnh.

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng từng nhấn mạnh: “Việt Nam phải ưu tiên đầu tư mạnh mẽ cho phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây là bước đi chiến lược nhằm xây dựng vị thế trong chuỗi giá trị của ngành công nghiệp bán dẫn”.

Tại Thông báo số 369/TB-VPCP, ngày 09/8/2024 về Kết luận Hội nghị thường trực Chính phủ về chuyển đổi số với các Bộ trưởng, trưởng ngành, Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Kế hoạch và Đầu tư khẩn trương hoàn thiện, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Đề án "Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2045".

Nhằm hoàn thiện Đề án Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2050 (Đề án) để báo cáo Thường trực Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định phê duyệt, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang lấy ý kiến góp ý và tổng hợp thêm ý kiến của các bộ, cơ quan liên quan.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết dự thảo đưa ra các nhiệm vụ, giải pháp và phân công nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành, cơ quan liên quan, bao gồm những nhiệm vụ thường xuyên và các nhiệm vụ gắn với các báo cáo, chương trình, đề án, chính sách, sản phẩm cụ thể nêu rõ cơ quan đầu mối, cơ quan phối hợp và thời hạn hoàn thành nhằm thực hiện mục tiêu đến năm 2030, nhân lực ngành bán dẫn Việt Nam tham gia vào quy trình thiết kế các vi mạch bán dẫn đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường; tham gia vào các công đoạn đóng gói và kiểm thử vi mạch bán dẫn; tham gia làm việc và từng bước nắm bắt được công nghệ trong công đoạn sản xuất bán dẫn; và Việt Nam đào tạo được ít nhất 50.000 kỹ sư, cử nhân phục vụ ngành công nghiệp bán dẫn trong tất cả các công đoạn của chuỗi giá trị.

Đào tạo nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn là “đột phá của đột phá” trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Ảnh: phutho.gov.vn

Đến năm 2050, Việt Nam trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu với đội ngũ kỹ sư, chuyên gia đủ khả năng đáp ứng được yêu cầu phát triển ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam cả về chất lượng và số lượng.

Để tiếp tục hoàn thiện đề án, Thứ trưởng Bộ KH&ĐT Nguyễn Thị Bích Ngọc yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, các viện, trường và chuyên gia có ý kiến cụ thể trực tiếp vào dự thảo Đề án, đặc biệt là các nội dung theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về kinh phí thực hiện đề án; các phòng thí nghiệm tiêu chuẩn; khuyến khích sự tham gia của khu vực tư nhân; về việc bổ sung phạm vi và đổi tên đề án.

Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Đà Nẵng Hồ Kỳ Minh cho rằng, việc đưa tổng kinh phí dự kiến vào Quyết định phê duyệt chương trình là phù hợp và cần thiết; cơ sở để thực hiện, triển khai các nhiệm vụ, mục tiêu của đề án, đáp ứng nhu cầu cấp thiết của ngành; đồng thời, việc đưa số lượng các phòng thí nghiệm tiêu chuẩn nhằm tạo cơ sở để xây dựng đề xuất chủ trương đầu tư để trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt và thực hiện các thủ tục đầu tư theo quy định của pháp luật.

“Việc khuyến khích sự tham gia của khu vực tư nhân nhằm đa dạng hóa các nguồn lực tham gia vào việc xây dựng và triển khai đề án, đặc biệt là sự tham gia của các doanh nghiệp nhà nước và khu vực tư nhân,” ông Hồ Kỳ Minh cho hay.

Đại diện các trường Đại học Quốc gia Hà Nội, Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Bách Khoa Hà Nội, Giao thông Vận tải… và các trường tư thục như Đại học Đại Nam, Đại học FPT,…cũng đã góp ý và thống nhất cao với các nội dung được nêu; cho rằng việc xây dựng Đề án là rất cần thiết, tận dụng được các cơ hội trong bối cảnh hiện nay.

Trong quá trình triển khai thực hiện cần tiếp tục có sự tham gia tích cực của các bên liên quan, đặc biệt là sự chung tay, đồng lòng của các viện, trường.

Thứ trưởng Nguyễn Thị Ngọc cho biết Bộ Kế hoạch và Đầu tư tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến để hoàn thiện đề án có tính khả thi, hiệu quả. Do vậy, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cần có sự phối hợp, đồng hành của các bên liên quan.

Thực tế, hiện nay, nhiều nhà đầu tư trong lĩnh vực bán dẫn đã và đang có kế hoạch đầu tư lớn vào Việt Nam như Intel, HanaMicron, Amkor, Marvell, Synopsys… Đặc biệt, mới đây, Amkor đã tăng vốn thêm 1,07 tỷ USD để nâng tổng vốn đầu tư tại Việt Nam lên 1,6 tỷ USD, sớm 11 năm so với kế hoạch ban đầu. Tuy vậy, Việt Nam vẫn cần nhanh chân hơn trong thu hút đầu tư của các “ông lớn” công nghệ.

Trước đó, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký Quyết định số 791/QĐ-TTg, ngày 05/8/2024 về việc thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia về phát triển ngành công nghiệp bán dẫn (Ban Chỉ đạo).

Theo Quyết định, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính làm Trưởng Ban Chỉ đạo; Phó Trưởng ban gồm: Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (Phó Trưởng ban thường trực); Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông. Ủy viên Ban Chỉ đạo gồm: Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ; Bộ trưởng các Bộ: Ngoại giao; Giáo dục và Đào tạo; Khoa học và Công nghệ; Công Thương; Tài chính; Tư pháp; Tài nguyên và Môi trường; Giao thông vận tải.

Ban Chỉ đạo là tổ chức phối hợp liên ngành, có chức năng giúp Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nghiên cứu, chỉ đạo, phối hợp giải quyết những công việc quan trọng, liên ngành liên quan đến thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam.

Ban Chỉ đạo có nhiệm vụ nghiên cứu, tư vấn, khuyến nghị, đề xuất phương hướng, giải pháp để thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam; chỉ đạo, phối hợp giữa các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và cơ quan, tổ chức liên quan để thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam.

Ban Chỉ đạo làm việc theo chế độ kiêm nhiệm, đề cao trách nhiệm cá nhân và thực hiện quyền hạn, trách nhiệm theo Quy chế tổ chức và hoạt động của Ban Chỉ đạo. Trưởng ban sử dụng con dấu của Thủ tướng Chính phủ; các Phó Trưởng ban và các Ủy viên Ban Chỉ đạo sử dụng con dấu của bộ chủ quản. Bộ Kế hoạch và Đầu tư là cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo, sử dụng bộ máy hiện có để tổ chức thực hiện nhiệm vụ được Ban Chỉ đạo giao.

Việc Chính phủ quyết tâm xây dựng và hoàn thiện Đề án Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn cho thấy tầm nhìn chiến lược và quyết tâm mạnh mẽ của Việt Nam trong việc phát triển ngành công nghiệp mũi nhọn này. Rõ ràng, nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ là yếu tố then chốt để thu hút đầu tư, thúc đẩy nghiên cứu và phát triển, mà còn là nền tảng để Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ, khẳng định vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu, hướng tới mục tiêu trở thành một trung tâm công nghệ bán dẫn hàng đầu trong khu vực và trên thế giới.