Liên hiệp hội Việt Nam phát huy vai trò đội ngũ trí thức, đóng góp ý kiến Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng

Sáng 7/11 tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) tổ chức Hội thảo “Góp ý Dự thảo các Văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng”, dưới sự chỉ đạo của Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) và các đoàn thể Trung ương.

Tham dự hội thảo có đồng chí Huỳnh Thành Đạt, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; đồng chí Nguyễn Thái Học, Phó Bí thư Đảng ủy MTTQ và các đoàn thể Trung ương; ông Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam; cùng đại diện Tổ biên tập Văn kiện Đại hội, các chuyên gia, nhà khoa học, lãnh đạo các hội thành viên trong hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam.

Quang cảnh hội thảo

Phát biểu khai mạc, ông Phan Xuân Dũng nhấn mạnh, việc tổ chức hội thảo góp ý Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng là hoạt động có ý nghĩa chính trị đặc biệt quan trọng, thể hiện tinh thần trách nhiệm, niềm tin và tình cảm của đội ngũ trí thức, hội viên, đảng viên trong toàn hệ thống Liên hiệp Hội đối với Đảng.

“Đây không chỉ là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng mà còn là dịp để phát huy trí tuệ, đóng góp thiết thực nhằm hoàn thiện các Dự thảo Văn kiện - những định hướng chiến lược cho sự phát triển đất nước trong giai đoạn mới”, ông nói.

Theo ông Dũng, Liên hiệp Hội Việt Nam luôn coi trọng việc tập hợp ý kiến, phát huy trí tuệ của đội ngũ trí thức trên mọi lĩnh vực, từ đó đóng góp những đề xuất cụ thể, có cơ sở thực tiễn cho quá trình xây dựng chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Việc tham gia góp ý Dự thảo Văn kiện lần này cũng là dịp để mỗi trí thức, đảng viên thể hiện trách nhiệm công dân, đồng thời tăng cường sự đồng thuận, thống nhất trong toàn hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam.

Ông Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phát biểu tại hội thảo.

Phát biểu chỉ đạo hội thảo, đồng chí Huỳnh Thành Đạt đánh giá cao sáng kiến của Liên hiệp Hội Việt Nam trong việc tổ chức một sự kiện “vừa có ý nghĩa chính trị, vừa có giá trị khoa học và thực tiễn sâu sắc”. Ông khẳng định, hội thảo là minh chứng cho tinh thần “Đảng lắng nghe Nhân dân, lắng nghe đội ngũ trí thức” - một truyền thống quý báu trong quá trình hoạch định đường lối phát triển đất nước.

Đồng chí Huỳnh Thành Đạt nhấn mạnh, sau gần 40 năm đổi mới, đất nước đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trên tất cả các lĩnh vực. Các chủ trương về đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học -công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, phát triển văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc đã tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển mới, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.

Theo đồng chí, Dự thảo các Văn kiện trình Đại hội XIV thể hiện nhiều đổi mới về tư duy và tầm nhìn phát triển, xác định rõ định hướng chiến lược, mục tiêu trọng tâm và giải pháp đột phá để đất nước phát triển nhanh, bền vững và toàn diện hơn. Ông đề nghị các đại biểu tập trung góp ý vào ba nhóm nội dung chính:

Một là, phân tích sâu, thẳng thắn, khách quan những thành tựu, hạn chế, nguyên nhân trong việc phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục - đào tạo, y tế, môi trường, thể thao và các lĩnh vực khoa giáo khác, đặc biệt là vai trò của trí thức trong quá trình đó.

Hai là, đề xuất các giải pháp lớn, có tính khả thi cao nhằm phát huy hơn nữa trí tuệ, tiềm năng sáng tạo của đội ngũ trí thức Việt Nam; tạo điều kiện thuận lợi để trí thức tham gia đóng góp ý kiến cho Đảng, cho sự nghiệp phát triển đất nước.

Ba là, góp ý trực tiếp cho các dự thảo Văn kiện Đại hội XIV, nhất là những nội dung liên quan đến đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển nguồn nhân lực, ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tri thức và bảo vệ môi trường sinh thái.

Ông Huỳnh Thành Đạt, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương.

Định hướng thảo luận, ông Nguyễn Thái Học, Phó Bí thư Đảng ủy MTTQ và các đoàn thể Trung ương, gợi mở một số vấn đề trọng tâm, trong đó nhấn mạnh mong muốn lắng nghe ý kiến từ các nhà khoa học về quá trình đổi mới tư duy của Đảng trong xây dựng Văn kiện Đại hội XIV.

Theo ông, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhiều lần khẳng định việc xây dựng Văn kiện trình Đại hội XIV là quá trình thể hiện sự đổi mới mạnh mẽ trong tư duy của Đảng, điều này thể hiện rõ trong kết cấu, bố cục và nội dung của Dự thảo.

“Chúng tôi mong được nghe các nhà khoa học nhìn nhận, phân tích, đánh giá sâu sắc hơn về quá trình đổi mới tư duy ấy, đặc biệt từ góc độ khoa học và công nghệ,” ông Học nhấn mạnh.

Ông cũng đề nghị các đại biểu tập trung góp ý về cách Dự thảo Văn kiện đánh giá vai trò của khoa học - công nghệ, Liên hiệp Hội Việt Nam và đội ngũ trí thức, cũng như nội dung mới xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính của phát triển.

“Cần xem xét liệu cách thể hiện trong Dự thảo đã đủ rõ, đủ sâu, đủ tầm hay chưa, và còn những điểm nào cần được bổ sung, điều chỉnh để làm nổi bật hơn vai trò của các trụ cột này,” ông gợi mở.

Ông Nguyễn Thái Học, Phó Bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, gợi mở một số nội dung trọng tâm.

Đóng góp tâm huyết, kiến nghị cụ thể từ đội ngũ trí thức

Tại hội thảo, nhiều ý kiến tâm huyết, sâu sắc của các đại biểu đã góp phần làm rõ thêm những định hướng lớn trong Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV của Đảng. Các đại biểu tập trung phân tích thành tựu, hạn chế và nguyên nhân trong phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục - đào tạo, y tế, môi trường, thể thao và các lĩnh vực khoa giáo khác, đồng thời làm rõ vai trò của đội ngũ trí thức trong quá trình đó, từ đó đề xuất nhiều giải pháp cụ thể, thiết thực.

PGS.TS. Đặng Văn Thanh, nguyên Chủ tịch Hiệp hội Kế toán và Kiểm toán Việt Nam, cho rằng Dự thảo cần xác định rõ các động lực tăng trưởng mới, trong đó lấy khoa học và công nghệ làm trọng tâm. Ông đề nghị có chính sách đầu tư phù hợp, hiệu quả cho phát triển khoa học - công nghệ, thúc đẩy thị trường công nghệ trong nước.

Về cơ cấu kinh tế, ông Thanh cho rằng cần tiến hành cơ cấu lại toàn bộ nền kinh tế, bao gồm ngành, vùng và sản phẩm, đồng thời dành nguồn lực tài chính thỏa đáng cho đầu tư phát triển, ban hành và thực thi các chính sách thu hút vốn từ mọi thành phần kinh tế, trong và ngoài nước.

Theo TS. Nguyễn Minh Phong, chuyên gia kinh tế, Dự thảo nên bổ sung các định hướng liên quan đến phát triển đồng bộ các thị trường và chuỗi cung ứng, phát triển kinh tế đối ngoại gắn với tăng cường tính tự chủ và an ninh kinh tế, đồng thời đảm bảo tuân thủ đầy đủ các quy luật kinh tế thị trường và các cam kết quốc tế.

Ông cũng đề nghị xác định rõ hơn các ngành công nghệ chiến lược, như bán dẫn, tự động hóa, vật liệu tiên tiến, công nghệ sinh học, gắn với phát triển doanh nghiệp, chuỗi giá trị và thương hiệu quốc gia. Dự thảo cần làm rõ cơ chế đột phá để chuyển đổi từ “nền kinh tế tăng trưởng” sang “nền kinh tế chất lượng, xanh, số hóa và sáng tạo”.

Bên cạnh đó, ông đề xuất phát triển nhanh thị trường tín chỉ carbon, xác lập chỉ tiêu về phát thải khí nhà kính, năng lượng sạch và năng suất năng lượng, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tăng trưởng nhanh nhưng không đánh đổi môi trường, không làm mất công bằng xã hội.

TS. Nguyễn Minh Phong đề nghị xác định rõ hơn các ngành công nghệ chiến lược, như bán dẫn, tự động hóa, vật liệu tiên tiến, công nghệ sinh học, gắn với phát triển doanh nghiệp, chuỗi giá trị và thương hiệu quốc gia

PGS.TS. Bùi Thị An, Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển Cộng đồng (Liên hiệp Hội Việt Nam) đánh giá Dự thảo Báo cáo chính trị thể hiện tư duy đổi mới, tầm nhìn dài hạn và khát vọng phát triển đất nước đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Bà nhận định Dự thảo đã nhìn thẳng vào sự thật, chỉ ra những hạn chế trong cơ chế, chính sách, đầu tư cho khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, coi đây là yếu tố then chốt để nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Bà Bùi Thị An đề xuất làm rõ hơn vai trò trụ cột của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong mô hình phát triển kinh tế - xã hội. Theo bà, cần xác định cấu trúc hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, trong đó doanh nghiệp là trung tâm, Nhà nước kiến tạo thể chế, viện - trường là nền tảng nghiên cứu, xã hội là môi trường khuyến khích sáng tạo. Bà kiến nghị tăng đầu tư cho nghiên cứu - phát triển (R&D), hình thành quỹ đầu tư mạo hiểm công - tư, trao quyền tự chủ cao hơn cho các tổ chức nghiên cứu công lập, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp đầu tư mạnh vào khoa học - công nghệ.

Một nội dung quan trọng khác được bà nhấn mạnh là phát triển nguồn nhân lực khoa học - công nghệ chất lượng cao và trọng dụng đội ngũ trí thức, đặc biệt là nữ trí thức trẻ. Bà đề xuất xây dựng cơ chế quốc gia về trí thức đồng hành cùng đất nước, thành lập Hội đồng tư vấn trí thức quốc gia hoặc mạng lưới chuyên gia Việt Nam toàn cầu hoạt động linh hoạt theo đặt hàng chiến lược.

Ngoài ra, cần có cơ chế để các chuyên gia cao tuổi tham gia tư vấn cho bộ, ngành, địa phương; hình thành quỹ hỗ trợ phản biện và tư vấn chính sách độc lập, phát huy trí tuệ xã hội trong hoạch định chính sách.

Bà cũng đề nghị Văn kiện cần nhấn mạnh hơn vai trò của bình đẳng giới và phát triển bao trùm, coi đây không chỉ là mục tiêu công bằng xã hội, mà còn là động lực quan trọng của đổi mới sáng tạo. Theo bà, cần tăng tỷ lệ nữ tham gia lãnh đạo, nghiên cứu, hoạch định chính sách khoa học - công nghệ, khuyến khích khởi nghiệp nữ và tạo điều kiện để phụ nữ cân bằng giữa công việc và cuộc sống.

PGS. TS. Bùi Thị An đánh giá Dự thảo Báo cáo chính trị thể hiện tư duy đổi mới, tầm nhìn dài hạn khát vọng phát triển đất nước đến năm 2045

Hội thảo diễn ra trong thời điểm toàn Đảng, toàn dân và toàn quân đang tích cực chuẩn bị cho Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng - sự kiện chính trị trọng đại của đất nước. Những ý kiến đóng góp tâm huyết, trách nhiệm và trí tuệ của đội ngũ trí thức tại hội thảo sẽ góp phần hoàn thiện các Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV, bổ sung cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc hoạch định đường lối, chiến lược phát triển đất nước trong giai đoạn mới, hướng tới mục tiêu xây dựng Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc.

Bài và ảnh: Bích Ngọc