Lĩnh vực kỹ thuật công nghệ cần tới 35% tổng nhu cầu nhân lực cả nước

Quy mô đào tạo hơn 2,7 triệu sinh viên

Nhu cầu nhân lực lĩnh vực kỹ thuật công nghệ tăng nhanh trong nhiều năm gần đây. Dự tính đến năm 2030 nhu cầu nhân lực chiếm khoảng 35% tổng nhu cầu nhân lực cả nước, dẫn đầu các ngành nghề và cao hơn cả khối ngành kinh tế - dịch vụ - xã hội.

Theo đó, để đáp ứng nhu cầu cung cấp nhân lực cho lĩnh vực kỹ thuật công nghệ, Bộ GDĐT định hướng đến năm 2030 quy mô đào tạo khối ngành kỹ thuật - công nghệ dự kiến đạt hơn 2,7 triệu sinh viên. Các lĩnh vực ưu tiên phát triển bao gồm: kỹ thuật điện, điện tử và viễn thông; kỹ thuật cơ khí, cơ điện tử; điều khiển và tự động hóa; kỹ thuật ô tô.

Khối ngành kỹ thuật - công nghệ đang được nhiều bạn trẻ quan tâm. Hình ảnh trong chương trình tuyển sinh của Đại học Công nghiệp Hà Nội (Ảnh: ĐH CNHN)

Trong số 9 nhóm ngành có nhu cầu nhân lực cao đến năm 2030, lĩnh vực kỹ thuật công nghiệp nằm trong nhóm dẫn đầu. Đặc biệt, ngành công nghiệp cơ điện tử dự kiến cần khoảng 1,2 triệu lao động vào năm 2030.

Chia sẻ trong chương trình tư vấn trực tuyến về cơ hội cho sinh viên ngành kỹ thuật – công nghệ mới đây, GS.TS Nguyễn Trung Kiên, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Công nghệ TP.HCM (HUTECH) cho biết, trong 5 - 10 năm tới, các ngành thuộc lĩnh vực kỹ thuật công nghệ sẽ rất phát triển. Cụ thể, ngành công nghiệp bán dẫn có nhu cầu tới 50.000 nhân lực trong khoảng 10 năm tới. Bên cạnh đó, nhiều ngành kỹ thuật khác như: cơ khí, cơ điện tử, robot và trí tuệ nhân tạo, công nghệ thông tin và khoa học máy tính, xây dựng,… cũng có cơ hội phát triển rất lớn tại Việt Nam.

Cũng trong buổi tư vấn, PGS.TS Nguyễn Trọng Phước, Trưởng khoa Xây dựng Trường ĐH Mở TP.HCM chia sẻ, trong danh mục mã ngành đào tạo cấp IV của Bộ GDĐT, hàng loạt ngành liên quan đến lĩnh vực kỹ thuật công nghệ. Có thể kể đến các nhóm ngành về cơ khí, xây dựng kiến trúc, điện - điện tử và tự động hóa, công nghệ thông tin… Ví dụ, Trường ĐH Mở TP.HCM có nhóm ngành công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, xây dựng và kiến trúc.

TS. Nguyễn Hồng Vi, Điều phối viên học thuật ngành kỹ thuật cơ khí Trường ĐH Việt Đức, thông tin, trong số 11 ngành đào tạo ĐH của đơn vị này có tới 8 ngành kỹ thuật.

Sinh viên ngành Kỹ thuật ô tô - Trường Cao đẳng Ngoại ngữ và Kỹ thuật Hà Nội trong một buổi thực tập hướng nghiệp tại doanh nghiệp (Ảnh: CĐ NNKT)

Những yếu tố cần của sinh viên lĩnh vực kỹ thuật công nghệ

Như vậy, cơ hội cho các sinh viên học ngành kỹ thuật công nghệ rất rộng mở trong tương lai, nhưng người học lĩnh vực khoa học này đòi hỏi phải có những yếu tố cần thiết nhất định.

Tiến sĩ Trương Văn Trương, Trưởng khoa Điện - Điện tử Trường Công nghệ và kỹ thuật (ĐH Duy Tân), khẳng định, yếu tố đầu tiên cần có ở người học kỹ thuật công nghệ là kiến thức nền tảng về toán và khoa học tự nhiên. Tuy nhiên, một kỹ sư cũng cần có kiến thức toàn diện ở nhiều lĩnh vực khác nữa, ví dụ như kinh tế, xã hội, môi trường và thậm chí đạo đức. Ngoài ra ngoại ngữ cũng là điều kiện gần như bắt buộc.

Về vấn đề này, PGS.TS Nguyễn Trọng Phước cũng khẳng định, kiến thức toán và tư duy logic khi theo học khối ngành kỹ thuật là những yếu tố rất quan trọng đối với sinh viên theo học khối ngành kỹ thuật – công nghệ. Theo đó, ngoại ngữ là ưu tiên tiếp theo, bên cạnh kỹ năng giao tiếp tốt, thái độ làm việc tốt. Sinh viên tốt nghiệp ngành này hoàn toàn có thể làm công việc với mức lương 50 triệu/tháng.

Khi công nghệ phát triển càng nhanh thì sự cạnh tranh càng lớn. Yêu cầu tuyển dụng đặt ra với các kỹ sư hoặc cử nhân kỹ thuật là kiến thức chuyên môn, kinh nghiệm, trải nghiệm từ thực tế học tập, tham gia các dự án… Ngoài ra, sự thành thạo các phần mềm kỹ thuật, kỹ năng giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo cũng là những yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả trong công việc...

Trong tương lai, cơ hội cho các sinh viên theo học khối ngành kỹ thuật - công nghệ rất rộng mở. Tuy nhiên, để trở thành những kỹ sư giỏi, thợ tay nghề cao, sinh viên phải có tố chất và tư duy tốt (Ảnh minh họa, iternet)

“Kết quả nghiên cứu tại Mỹ mới đây đã chỉ ra, kỹ năng mềm quyết định tới 50% sự thành công của mỗi người. Vì vậy, ngoài kiến thức chuyên môn, việc học hỏi, phát triển trong môi trường có khả năng phát triển kỹ năng mềm cũng rất cần thiết. Mỗi cá nhân cần có khả năng làm việc độc lập và đội nhóm tốt”, GS.TS Nguyễn Trung Kiên thông tin thêm.

Lãnh đạo các trường đại học hiện đang đào tạo khối ngành kỹ thuật – công nghệ cho hay, mức độ cạnh tranh trong tuyển sinh đầu vào khối ngành kỹ thuật có sự khác nhau tùy ngành. Các ngành công nghệ thông tin và khoa học máy tính có mức độ cạnh tranh cao, thí sinh thường có học lực giỏi mới có cơ hội trúng tuyển. Khối ngành xây dựng có điểm trúng tuyển vừa phải hơn.

Với ngành kỹ thuật, phần lớn các trường đào tạo cấp bằng kỹ sư mới đáp ứng đủ kiến thức chuyên môn trong vận dụng những nguyên lý kỹ thuật giải quyết bài toán phức tạp. Một số ngành kỹ thuật còn liên quan đến chứng chỉ hành nghề cần có bằng kỹ sư như ngành xây dựng có chứng chỉ hành nghề về thiết kế, giám sát…

Trường ĐH Công nghệ TP.HCM hiện đang đào tạo ngành kỹ thuật theo hai chương trình cử nhân kỹ thuật 120 tín chỉ và đào tạo chuyên sâu đặc thù cấp bằng kỹ sư 150 tín chỉ.

Hiện, các ngành đào tạo của Trường Công nghệ và kỹ thuật cũng đào tạo các ngành cấp bằng kỹ sư, với tối thiểu 150 tín chỉ. Trong đó, chương trình mỗi ngành cần đảm bảo 8 tín chỉ thực tập gồm: thực tập nhận thức, thực tập xưởng và thực tập tốt nghiệp, để tạo điều kiện cho sinh viên có điều kiện cọ xát với doanh nghiệp.

Thời gian đào tạo khối ngành kỹ thuật cũng khác nhau, nếu cấp bằng cử nhân thì mất khoảng 3 - 4 năm, cấp bằng kỹ sư 4,5 - 5 năm. Người học có thể chọn chương trình học tùy theo mục tiêu của mình, tuy nhiên chương trình kỹ sư sẽ giúp người học có cơ hội thăng tiến và phát triển lâu dài hơn.