Năm bản lề 2025: Bộ KH&CN tạo nền tảng thể chế và hạ tầng cho giai đoạn mới

Năm 2025 là năm đầu tiên Bộ Khoa học và Công nghệ (Bộ KH&CN) vận hành theo mô hình tổ chức mới, kết nối nguồn lực trí tuệ và công nghệ với hạ tầng số và viễn thông quốc gia. Trong bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước nhiều biến động, bộ đã bám sát phương châm hành động Kỷ cương trách nhiệm; chủ động kịp thời; tinh gọn hiệu quả; tăng tốc bứt phá.

Điểm nhấn lớn nhất trong công tác chỉ đạo điều hành là hoàn thiện thể chế và chính sách. Bộ đã tham mưu Chính phủ trình Quốc hội thông qua 10 dự án luật và nhiều nghị quyết quan trọng.

Toàn cảnh hội nghị

Hệ thống văn bản dưới luật được ban hành đồng bộ. Hành lang pháp lý thông thoáng hơn, tạo chuyển biến trong quản lý nhà nước và khuyến khích địa phương, doanh nghiệp chủ động sáng tạo để phát triển.

Hiệu quả thể hiện qua việc thăng hạng của Việt Nam trên bản đồ đổi mới sáng tạo. Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu xếp hạng 44 trên 139 quốc gia. Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo đứng thứ 55 toàn cầu. Tốc độ băng rộng cố định nằm trong Top 10 thế giới. Tỉ lệ sử dụng IPv6 đứng thứ 2 ASEAN và thứ 7 toàn cầu. Những kết quả này khẳng định năng lực tự chủ công nghệ của Việt Nam.

Năm 2025, doanh thu toàn ngành ước đạt 5.465.819 tỉ đồng, tăng 25% so với năm 2024 và vượt kế hoạch. Giá trị đóng góp vào GDP ước đạt 1.443.769 tỉ đồng, tăng 35% so với cùng kỳ và đạt 139% kế hoạch.

Bộ KH&CN hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao, tạo nền tảng vững chắc về thể chế và hạ tầng cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng, 5 năm qua đã hình thành hệ quy chiếu phát triển mới cho bộ và toàn ngành, nhiệm vụ tiếp theo là biến các khái niệm mới thành năng lực thực tế và kết quả đo đếm được cho đất nước.

"Năm 2025, năm tổng kết giai đoạn này không chỉ là mốc thời gian mà là bước chuyển về chất trong nhận thức và tư duy phát triển. Từ đây nhiệm vụ của chúng ta không chỉ nói đúng khái niệm mà biến các khái niệm đó thành năng lực thực tế, kết quả cụ thể và giá trị đo lường cho đất nước", Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh.

5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm năm 2026

Tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển Khoa học và Công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ đạo thống nhất, xác định phương châm của năm 2026 là "hành động đột phá, lan tỏa kết quả", từ "có làm" sang "làm đến nơi đến chốn" và đưa ra 7 định hướng, quan điểm, đòi hỏi Bộ Khoa học và Công nghệ, các bộ, ngành và địa phương tập trung bắt tay, triển khai ngay.

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng phát biểu chỉ đạo Hội nghịị. Ảnh: Bộ KHCN

Trước bối cảnh đó, Phó thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), các bộ, ngành và địa phương tập trung thực hiện tốt 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, quán triệt sâu sắc ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển KH&CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm năm 2026.

Tiếp tục phát huy vai trò cơ quan Thường trực của Ban Chỉ đạo Chính phủ về phát triển KH&CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số và Đề án 06, tăng cường công tác theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện các nhiệm vụ được giao; tổ chức sơ kết, tổng kết định kỳ để đánh giá kết quả, rút kinh nghiệm; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai.

Khẩn trương rà soát, xây dựng Chương trình công tác của Chính phủ năm 2026 triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, trong đó cập nhật kịp thời đầy đủ các nhiệm vụ mà đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm và Ban Chỉ đạo Trung ương giao; báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trước ngày 10/1/2026.

Thứ hai, khẩn trương đưa thể chế vào cuộc sống; ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành đầy đủ, kịp thời các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành các luật vừa được Quốc hội thông qua, hoàn thành chậm nhất trong quý I/2026.

Đồng thời, tiếp tục rà soát điều chỉnh, bổ sung những cơ chế, chính sách để tháo gỡ điểm nghẽn, hướng đến đưa thể chế trở thành "lợi thế cạnh tranh" và kiến tạo phát triển để phát triển KH&CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Thứ ba, tập trung chỉ đạo những nhiệm vụ trọng tâm, cốt lõi. Theo đó, xác định cụ thể lộ trình những nhiệm vụ trọng tâm, cốt lõi cần tập trung và bố trí nguồn lực thực hiện phù hợp để đầu tư cho hạ tầng, dữ liệu, công nghệ chiến lược và nhân lực chất lượng cao; có cơ chế kiểm soát bảo đảm hiệu quả trong đầu tư thực hiện.

"Năm 2026, Bộ KH&CN cần tiếp tục tái cơ cấu lại các Chương trình KH&CN quốc gia, tập trung nguồn lực (cả ngân sách và xã hội hóa) vào các lĩnh vực cốt lõi mà Việt Nam có tiềm năng bứt phá, đặc biệt là 6 nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược đã được lựa chọn để triển khai ngay; phát huy các chính sách thu hút, đãi ngộ nhân tài, chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước tham gia các chương trình, dự án trọng điểm tại Việt Nam, phục vụ ngành công nghệ chiến lược", Phó thủ tướng lưu ý.

Thứ tư, lấy doanh nghiệp làm trung tâm của hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia. Tiếp tục thực hiện phương châm hỗ trợ, lấy doanh nghiệp là trung tâm. Nhà nước không làm thay, không bao cấp, mà Nhà nước đóng vai trò kiến tạo môi trường, tạo bệ đỡ và chia sẻ rủi ro với doanh nghiệp.

Cùng với đó là triển khai hiệu quả Quỹ Phát triển KH&CN quốc gia, Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia; khuyến khích hình thành các viện nghiên cứu tư nhân, các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) của các doanh nghiệp trong và ngoài nước tại Việt Nam; đẩy mạnh mô hình doanh nghiệp khởi nguồn từ các trường đại học, viện nghiên cứu; tăng cường thúc đẩy hoạt động chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp Việt Nam.

Thứ năm, gắn kết chặt chẽ giữa KH&CN với chuyển đổi số và Đề án 06. Bộ KH&CN cần phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an và các bộ, ngành liên quan để khai thác nguồn tài nguyên dữ liệu; cung cấp các giải pháp bảo mật, an toàn thông tin và các tiêu chuẩn kỹ thuật cho hạ tầng số quốc gia.

Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh: Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đặt trọn niềm tin vào đội ngũ trí thức, các nhà khoa học, thế hệ cán bộ, công chức, viên chức ngành KH&CN trong việc thực hiện sứ mệnh quan trọng của ngành mình đối với tiến trình phát triển của đất nước.

Với truyền thống đoàn kết, trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng cống hiến, ngành KH&CN Việt Nam sẽ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm 2026, tạo nền tảng và động lực cho sự bứt phá của cả giai đoạn 2026-2030, vững bước tiến vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên hùng cường và thịnh vượng.