Ngành công nghiệp và năng lượng chung tay giải bài toán chuyển đổi kép

Hội thảo “Chuyển đổi kép trong sản xuất công nghiệp và năng lượng” chia sẻ những giải pháp và bài học thực tiễn trong quá trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh của các doanh nghiệp Việt. Ảnh: Nguyễn Hạnh

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Phó Cục trưởng Công nghiệp, Bộ Công thương Phạm Văn Quân nhấn mạnh, chuyển đổi số đang tạo ra mô hình vận hành mới cho doanh nghiệp công nghiệp, cùng đó, chuyển đổi xanh là yêu cầu không thể trì hoãn để phục vụ mục tiêu phát triển bền vững. Hai tiến trình này có mối quan hệ bổ trợ lẫn nhau, tạo nền tảng quan trọng để nâng cao năng suất, giảm phát thải và tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp trong môi trường kinh tế toàn cầu hóa.

Chuẩn hóa dữ liệu, nâng cao năng lực số thúc đẩy chuyển đổi kép

Chia sẻ kinh nghiệm hiện đại hóa quản lý vận hành hệ thống thông tin và dữ liệu ngành điện lực Việt Nam, ông Nguyễn Hoa Cương, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho rằng, các doanh nghiệp sản xuất muốn duy trì tăng trưởng dài hạn phải đẩy mạnh tự động hóa, chuẩn hóa dữ liệu và phát triển nhà máy thông minh. Những yếu tố này được coi là “kiềng 3 chân” để hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu vận hành, minh bạch quy trình và tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng có yêu cầu cao về chất lượng và truy xuất nguồn gốc.

Ông Nguyễn Hoa Cương chia sẻ giải pháp công nghệ trong tự động hóa vận hành, chuẩn hóa dữ liệu và phát triển nhà máy thông minh. Ảnh: Nguyễn Hạnh

Nhấn mạnh chuyển đổi kép ở góc độ hạ tầng năng lượng, ông Nguyễn Xuân Khải, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển phần mềm, Công ty Viễn thông điện lực và Công nghệ thông tin (EVN-ICT), Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho rằng, doanh nghiệp Việt, đặc biệt doanh nghiệp lĩnh vực năng lượng không thể tách rời chuyển đổi kép trong hành trình phát triển. Cụ thể, từ nhiều năm nay, EVN đã khẳng định được tính bền vững thông qua quá trình chuyển đổi mạnh mẽ từ mô hình vận hành truyền thống sang hệ sinh thái số.

Ông Khải cho biết, tỷ lệ trạm biến áp không người trực của EVN hiện đã đạt 92,68% ở cấp 500kV và 100% ở cấp 110kV. Việc áp dụng UAV (phương tiện bay không người lái) và AI giúp EVN tự động hóa công tác kiểm tra đường dây, giảm thời gian xử lý sự cố và nâng cao an toàn. Trong giai đoạn 2025-2030, EVN đặt mục tiêu hoàn thiện kho dữ liệu dùng chung, chuẩn hóa ngữ nghĩa và triển khai hạ tầng AI hiệu năng cao để tiến tới mô hình “EVN thông minh”.

Theo ông Nguyễn Xuân Khải, tỷ lệ trạm biến áp không người trực của EVN hiện đã đạt 92,68% ở cấp 500kV và 100% ở cấp 110kV. Ảnh: Nguyễn Hạnh

Trong tham luận “Đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh trong ngành hoá chất Việt Nam”, ông Phùng Ngọc Bộ, Trưởng ban Kỹ thuật Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) thông tin, chuyển đổi kép được tập đoàn triển khai đồng bộ từ nhiều năm trước. Vinachem đặt mục tiêu giảm tối thiểu 5% lượng phát thải CO₂ vào năm 2030 và nâng tỷ lệ năng lượng tái tạo lên 5-10%. Những định hướng lớn như áp dụng IoT, Cloud, tự động hóa dây chuyền, tái chế nguyên liệu và đầu tư điện mặt trời áp mái được xem là điều kiện cần để ngành hóa chất chuyển sang mô hình sản xuất sạch hơn và hiệu quả hơn.

Tự động hóa quy trình quản lý, vận hành để tối ưu năng lực sản xuất

Đem đến Hội thảo giải pháp số hóa hệ thống bán lẻ xăng dầu, ông Nguyễn Hoàng Long, Phó Trưởng ban Công nghệ thông tin và Chuyển đổi số Petrolimex chỉ ra rằng, chuyển đổi số không chỉ diễn ra trong sản xuất mà còn lan rộng tới các khâu phân phối.

Sở hữu hệ thống 2.850 cửa hàng bán lẻ, đồng nghĩa với việc Petrolimex đang phục vụ thường xuyên cho hàng chục triệu khách hàng. Để hệ thống bán lẻ thông suốt, đồng thời đem đến cho khách hàng những trải nghiệm tối ưu, Petrolimex phải đưa công nghệ thông minh vào hệ thống vận hành. Hiện, đơn vị này đang triển khai hệ thống thanh toán không tiếp xúc, định vị trạm xăng theo thời gian thực và tích hợp bản đồ thời gian chờ, tăng minh bạch và rút ngắn quy trình vận hành tại trạm.

Ông Nguyễn Hoàng Kiên chia sẻ những giải pháp công nghệ trong chuyển đổi số kép của Rạng Đông. Ảnh: Nguyễn Hạnh

Trong khi đó, thông qua tham luận “Chuyển đổi số và xanh - Chuyển đổi AI” ông Nguyễn Hoàng Kiên, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Bóng đèn Phích nước Rạng Đông đã chia sẻ về bài học thực tiễn trong quá trình chuyển đổi kép của doanh nghiệp để vừa tối ưu năng lượng vừa nâng cao năng suất.

Ông Kiên cho biết, nhờ thực hiện thành công chuyển đổi kép, và tự động hóa 72% dây chuyền sản xuất, mỗi đơn vị doanh thu của Rạng Đông đã giảm tới 70% điện năng tiêu thụ. Quá trình ứng dụng giải pháp công nghệ, doanh nghiệp đã phát triển robot thị giác (VGR) với chi phí chỉ bằng 1/5 so với hệ thống nhập khẩu. Bên cạnh đó, các giải pháp AI như Vision Guided Robotics, Digital Twin hay Edge AI cũng giúp Rạng Đông nâng cao năng lực cạnh tranh ngay trong nước và trên thị trường quốc tế.

Chia sẻ những ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý và giám sát năng lượng cho lĩnh vực sản xuất công nghiệp, ông Phan Ngọc Ánh, Giám đốc Alena Energy, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Năng lượng sạch Việt Nam đã giới thiệu giải pháp giám sát năng lượng thông minh GREENVIEW AI & ESG - một sự kết hợp giữa công nghệ số và mục tiêu phát triển bền vững.

Theo ông Ánh, hệ thống này ứng dụng AI và Big Data để giám sát vận hành theo thời gian thực, tự động phân tích dữ liệu hình ảnh và chuẩn hóa dữ liệu năng lượng, giúp doanh nghiệp tối ưu tiêu thụ và giảm rủi ro trong sản xuất. AI không chỉ hỗ trợ phát hiện sớm các bất thường về an ninh, an toàn mà còn góp phần minh bạch hóa báo cáo ESG và đáp ứng yêu cầu của các chuỗi cung ứng toàn cầu về tín chỉ xanh và giảm phát thải.

Việc kết hợp đầu tư công nghệ, năng lượng tái tạo và mô hình giám sát thông minh sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí vận hành, nâng cao năng lực thích ứng và tiến gần hơn tới mục tiêu trung hòa carbon.

Các chuyên gia, lãnh đạo doanh nghiệp cùng thảo luận, chia sẻ các giải pháp công nghệ, bài học kinh nghiệm trong quá trình chuyển đổi kép trong thảo luận “Thúc đẩy chuyển đổi kép lĩnh vực năng lượng và công nghiệp”. Ảnh: Nguyễn Hạnh

Chuyển đổi kép và bài học thực tiễn của các doanh nghiệp Việt

Cũng trong khuôn khổ Hội thảo, các chuyên gia, lãnh đạo doanh nghiệp đã cùng thảo luận các giải pháp công nghệ nhằm “Thúc đẩy chuyển đổi kép lĩnh vực năng lượng và công nghiệp”, chú trọng các giải pháp hiện đại hóa hạ tầng dữ liệu ngành điện, ứng dụng công nghệ số trong giám sát năng lượng, tự động hóa dây chuyền, đổi mới mô hình sản xuất và nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp,…

Cụ thể, chia sẻ về chính sách chiến lược trong chuyển đổi kép, ông Nguyễn Hoa Cương cho rằng, các doanh nghiệp cần chủ động năng lực về công nghệ. Đối với các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa có năng lực khác nhau, các đơn vị rất cần những giải pháp cụ thể, vừa đủ để thực hiện tốt nhất quá trình số hóa.

Ông Nguyễn Xuân Khải, đại diện EVN cho biết, trong quá trình chuẩn hóa dữ liệu, ứng dụng AI vào quản lý vận hành, doanh nghiệp cũng gặp không ít khó khăn. Tuy nhiên, để thúc đẩy mục tiêu phát triển dài hạn, tập đoàn đã nỗ lực chuyển đổi kép, xây dựng hệ thống dữ liệu số nhằm nắm bắt nhu cầu của hàng chục triệu khách hàng, đem đến cho khách hàng những trải nghiệm tiêu dùng tốt nhất, thông qua những giải pháp công nghệ như ứng dụng cho hệ thống giám sát, dự báo,…

Đại diện Vinachem chia sẻ, hóa chất là một ngành đặc biệt nên khi thực hiện chuyển đổi số, doanh nghiệp phải chú trọng chuyển đổi xanh, không đưa những hóa chất độc hại ra môi trường, tuân thủ nghiêm ngặt những yêu cầu của ESG trong mọi vận hành sản xuất. Đến nay, Vinachem đã số hóa các dây chuyền sản xuất thành công, các đơn vị chế tạo đều vận hành theo hướng hiện đại, xanh, sạch, hiệu quả. Đơn vị đã và đang kiểm soát tốt những vấn đề về rủi ro, về sản xuất và giảm phát thải.

Là mô hình doanh nghiệp được các chuyên gia lĩnh vực khoa học công nghệ trong và ngoài nước đánh giá có nhiều đổi mới sáng tạo trong chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, hiện Rạng Đông đã định vị được thương hiệu khá vững ở thị trường trong nước và quốc tế. Ông Nguyễn Hoàng Kiên, đại diện Rạng Đông chia sẻ, để có thể tồn tại và phát triển, Rạng Đông đã chuyển đổi từ sản xuất sản phẩm sang cung cấp giải pháp chiếu sáng, đưa các giải pháp công nghệ vào quy trình quản lý, vận hành doanh nghiệp.

Lãnh đạo Rạng Đông nhận định, ở Việt Nam, với dây chuyền có hạn, nếu không có cá thể hóa, thông minh hóa để sản xuất hàng loạt thì doanh nghiệp sẽ tụt hậu. Chính vì vậy, Rạng Đông chú trọng đẩy mạnh robot hóa, tự động hóa để tăng năng suất và cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài. Nhờ phát triển IoT và AI, Rạng Đông không đơn thuần là doanh nghiệp cung cấp sản phẩm mà đang thực hiện bán giải pháp, bán phần mềm công nghệ cho các cá nhân, doanh nghiệp.

Các chuyên gia, lãnh đạo doanh nghiệp chụp ảnh lưu niệm sau Hội thảo. Ảnh: Nguyễn Hạnh

Khẳng định vấn đề giải pháp số an toàn, bảo mật mạng rất quan trọng trong bối cảnh chuyển đổi kép, ông Nguyễn Sỹ Bảo, đại diện VNETWORK miền Bắc cho rằng, doanh nghiệp cần một hạ tầng an toàn, năng lực chuyển đổi số tốt để tạo ra lớp bảo vệ an toàn. Đồng thời, tối ưu chi phí, tối ưu vốn kinh doanh, tăng tối đa doanh thu là những giải pháp giúp doanh nghiệp có thể phát triển bền vững. Ông Bảo thông tin, VNETWORK có khả năng cung cấp các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp từ lớn đến vừa và nhỏ với những gói hỗ trợ phù hợp, nếu được doanh nghiệp lựa chọn đồng hành.