Pin tái chế: Những thách thức và giải pháp bền vững

Công nghiệp - Năng lượng
28/02/2025 05:15
Pin là nhân tố then chốt trong sự phát triển của năng lượng tái tạo và quá trình điện khí hóa giao thông vận tải - hai lĩnh vực trọng yếu được nhấn mạnh tại COP 28. Khi nhu cầu về pin tăng cao trong ngành năng lượng và giao thông, các ngành này đang được hưởng lợi rõ rệt. Tuy nhiên, thiếu hụt nguyên liệu thô và đặc biệt là sự phát triển của các công nghệ tái chế pin chuyên dụng đang đặt ra những thách thức cần phải giải quyết.
aa
Lần đầu tiên truyền thành công điện mặt trời từ vũ trụ về Trái đất Pin cho xe điện luôn là áp lực cho các nhóm thiết kế

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), hiện nay ngành năng lượng chiếm hơn 90% tổng nhu cầu pin toàn cầu. Năm 2023, việc lắp đặt pin trong ngành này đã tăng hơn 130% so với năm trước, đạt tổng công suất lên tới 42 gigawatt (GW) cho các hệ thống điện trên toàn thế giới. Đối với ngành giao thông, pin đã mở đường cho sự phát triển của các loại xe điện. Tính đến tháng 12/2023, theo Eurostat, số lượng xe điện trên toàn cầu đã đạt 28 triệu chiếc, trong đó 57% ở Trung Quốc, 24% ở châu Âu và 12,5% ở Hoa Kỳ.

Mặc dù sự gia tăng sản xuất pin góp phần thúc đẩy năng lượng tái tạo, nhưng nó cũng mang lại một thách thức lớn, đặc biệt là do sự phụ thuộc của một số ngành công nghiệp vào các nguyên liệu thô chính như lithium, cobalt, đồng, nickel, mangan và than chì, vốn đang ngày càng trở nên khan hiếm. Hiện tại, Trung Quốc đang thống trị cả sản xuất pin lẫn nguồn cung nguyên liệu thô khi kiểm soát các mỏ lớn ở châu Phi, Úc và Nam Mỹ. Mặc dù châu Âu có trữ lượng nguyên liệu riêng, song phần lớn vẫn chưa được khai thác do quá trình phát triển cần nhiều năm để hoàn thiện, gây hạn chế khả năng đáp ứng nhanh nhu cầu sản xuất mới.

Pin tái chế: Những thách thức và giải pháp bền vững
Ảnh minh họa

Thách thức kỹ thuật trong tái chế pin

Về mặt kỹ thuật, việc thiếu chuẩn hóa trong hóa học và quy trình sản xuất pin đã gây ra nhiều khó khăn. Để có cái nhìn rõ ràng về thành phần của các loại pin đang lưu hành, các nhà máy tái chế đã xây dựng các cơ sở dữ liệu mở rộng. Tuy nhiên, những thay đổi không thể đảo ngược về hóa học và cấu trúc cùng với sự thay đổi của các nhà cung cấp nguyên liệu thô trong suốt vòng đời của pin lại tạo ra sự khác biệt về thành phần, khiến việc xác định chính xác một số mẫu pin trở nên phức tạp.

Hơn nữa, quá trình thu hồi, phục hồi và tái chế pin hoàn toàn phụ thuộc vào chất lượng. Ví dụ, lithium phải đạt độ tinh khiết 100% mới có thể tái sử dụng được. Một thách thức khác là nếu pin được trả lại với tình trạng kém hoặc từ một xe bị hư hỏng, các thành phần then chốt có thể đã xuống cấp và khiến pin không thể tái chế. Việc xác định những hư hỏng này đôi khi không dễ nhận biết, đòi hỏi các quy trình kiểm tra và ra quyết định tốn thời gian.

Hiện tại, việc trộn lẫn các loại pin khác nhau chưa khả thi, do đó các nhà máy tái chế phải đảm bảo có đủ số lượng pin cùng loại trước khi bắt đầu quy trình. Một khi đã mở pin ra, quá trình tháo rời trở nên vô cùng phức tạp và chủ yếu dựa vào lao động thủ công. Trong quá trình kỹ thuật đảo ngược - tháo rời và phân tích sản phẩm hoàn thiện, các linh kiện điện tử và hóa chất phải được tách riêng, một công việc không chỉ tốn công sức mà còn nguy hiểm, có thể gây ra các cú sốc điện nghiêm trọng.

Quy định mới và hướng đi trong tương lai

Để đối phó với những thách thức này, châu Âu đã có những bước đi quyết liệt. Quy định về chất thải pin của Liên minh Châu Âu (EU) được thông qua vào ngày 12/7/2023 đã đánh dấu một bước tiến quan trọng trong nền kinh tế tuần hoàn. Ngoài việc đặt ra các mục tiêu hiệu quả tái chế, quy định này còn đưa ra một số yêu cầu thiết thực:

  • Các sản phẩm điện tử trong xe phải được thiết kế để có thể tháo rời, giúp kéo dài tuổi thọ pin và tạo điều kiện cho việc tái chế dễ dàng hơn.
  • Mỗi pin công nghiệp có công suất trên 2 kWh được bán tại EU phải đi kèm với “hộ chiếu pin” dưới dạng mã QR, giúp minh bạch thành phần cấu tạo của pin và loại bỏ những bất định.

Tuy nhiên, những sáng kiến này sẽ mất thời gian để được triển khai đầy đủ. Hộ chiếu pin số đầu tiên dự kiến sẽ xuất hiện vào năm 2035. Do tuổi thọ trung bình của pin khoảng 15 năm, các loại pin không có hộ chiếu vẫn có thể được sử dụng đến năm 2040. Trong thời gian này, cần phải có những tiến bộ nhanh chóng trong các kỹ thuật kiểm tra và đo lường.

Tự động hóa - Giải pháp cho quy trình tái chế pin

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa

Ngày nay, tự động hóa công nghiệp là một trong những giải pháp hiệu quả nhất để phân loại và tháo rời pin một cách an toàn và tự động. Các công nghệ nhận diện và phát hiện dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI) có thể xác định các loại pin, robot có thể thực hiện các công việc nguy hiểm trong quy trình tái chế và các quy trình số hóa hỗ trợ hoạt động quy mô lớn. Tuy nhiên, việc tích hợp các giải pháp này đòi hỏi sự đầu tư từ các nhà sản xuất và đặc biệt cần phải thiết kế lại toàn bộ quy trình sản xuất.

Châu Âu vẫn phụ thuộc vào nguồn cung từ thị trường quốc tế, không thể tự túc đáp ứng đủ nhu cầu pin chỉ dựa trên nguồn lực nội địa. Tình trạng này ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển của ngành năng lượng và xe điện, cũng như nguồn cung nguyên liệu thô quan trọng. Mặc dù các chính sách quy định đang đi đúng hướng nhưng tác động của chúng sẽ cần thời gian để thể hiện. Cho đến khi đó, phương pháp tái chế pin cần được cải tiến không ngừng. Để đạt được điều này, tự động hóa trong phân loại và tháo rời pin sẽ là yếu tố cốt lõi, không chỉ để xây dựng nền kinh tế tuần hoàn bền vững mà còn để đảm bảo sự phát triển lâu dài của công nghệ dựa trên pin.

(Theo DirectIndustry)

tudonghoangaynay.vn
tan-hoang-minh
Tin bài khác
Đầu tư tác động: Tháo điểm nghẽn cho doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng

Đầu tư tác động: Tháo điểm nghẽn cho doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng

Tính đến tháng 11/2026, Dự án IIRV đã hỗ trợ khoảng 250 doanh nghiệp Việt Nam, trong đó có 77 doanh nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh thuộc các lĩnh vực nông nghiệp, công nghệ, công nghiệp nhẹ, giáo dục, y tế, du lịch và môi trường.
Công nghệ vật liệu mới mở đường cho sản xuất xanh

Công nghệ vật liệu mới mở đường cho sản xuất xanh

Từ bê tông không xi măng sử dụng phế thải công nghiệp đến phụ gia nâng cao hiệu quả sử dụng nhiên liệu, nhiều giải pháp công nghệ đang được nghiên cứu, ứng dụng nhằm tiết kiệm tài nguyên, năng lượng và giảm phát thải trong sản xuất. Tuy nhiên, đưa các kết quả nghiên cứu vào quy mô công nghiệp vẫn là bài toán cần tháo gỡ.
Nhận định phiên giao dịch ngày 19/11: Tránh bán tháo

Nhận định phiên giao dịch ngày 19/11: Tránh bán tháo

Sau phiên giảm mạnh ngày 18/11, VN-Index có thể tiếp tục giằng co trong vùng 1.680-1.720 điểm. Trong bối cảnh áp lực bán gia tăng và thị trường bước vào phiên đáo hạn phái sinh, nhà đầu tư được khuyến nghị kiên nhẫn, tránh bán tháo và duy trì tỷ trọng cổ phiếu hợp lý.
HYPEMAX ra mắt xe máy điện dùng kiến trúc 400V và pin bán rắn chuẩn ô tô

HYPEMAX ra mắt xe máy điện dùng kiến trúc 400V và pin bán rắn chuẩn ô tô

HYPEMAX vừa trình làng thế hệ xe máy điện ứng dụng nền tảng 400V và pin bán rắn chuẩn ô tô, cho khả năng nạp nhanh 20 phút đi được 320 km.
ABB Robotics ra mắt giải pháp AI vật lý cho logistics ngành thời trang

ABB Robotics ra mắt giải pháp AI vật lý cho logistics ngành thời trang

ABB Robotics vừa giới thiệu giải pháp AI vật lý (Physical AI) cấp công nghiệp đầu tiên của hãng dựa trên công nghệ thị giác, tích hợp AI Robot Trainer vào hệ thống Fashion Inductor.
Tử vi vòng quay công nghệ ngày 19/11/2026: Tuổi Thìn vận trình khởi sắc, tuổi Mùi cần thận trọng

Tử vi vòng quay công nghệ ngày 19/11/2026: Tuổi Thìn vận trình khởi sắc, tuổi Mùi cần thận trọng

Những bí ẩn của khoa học đời sống luôn mang đến nhiều điều thú vị và là chủ đề thu hút sự quan tâm của đông đảo độc giả. Tử vi vòng quay công nghệ ngày 19/11/2026 sẽ cùng khám phá vận trình của 12 con giáp trên các phương diện công danh, tiền bạc, tình duyên và sức khỏe, qua đó mang đến những góc nhìn tham khảo về cơ hội cũng như thử thách trong ngày mới.
Giải thưởng Sáng kiến Chuyển đổi kép 2026: đi từ nhận thức chung đến xây dựng kế hoạch hành động

Giải thưởng Sáng kiến Chuyển đổi kép 2026: đi từ nhận thức chung đến xây dựng kế hoạch hành động

chiều 17/11, Vòng chung kết Giải thưởng Sáng kiến Chuyển đổi kép Việt Nam 2026 (Twin Transition Challenge 2026) diễn ra với sự tham gia của 6 doanh nghiệp xuất sắc được lựa chọn qua các vòng đánh giá. Các doanh nghiệp hoạt động trong ba lĩnh vực: chế biến nông sản, chế biến gỗ và giấy, dệt may và da giày.
Phương Linh Group đầu tư dây chuyền tự động hóa thông minh để đồng bộ hóa nhà máy gia công tấm

Phương Linh Group đầu tư dây chuyền tự động hóa thông minh để đồng bộ hóa nhà máy gia công tấm

Phương Linh Group vừa chính thức lựa chọn dây chuyền tự động hóa thông minh (Yawei) của Weldcom nhằm đồng bộ hóa, nâng cao chất lượng, sản lượng cho một trong ba nhà máy của doanh nghiệp này.
Tối ưu hóa quy trình sản xuất clo-kiềm: vai trò then chốt của công nghệ phân tích và giám sát thông minh

Tối ưu hóa quy trình sản xuất clo-kiềm: vai trò then chốt của công nghệ phân tích và giám sát thông minh

Ngành công nghiệp clo-kiềm giữ vai trò nền tảng trong chuỗi cung ứng hóa chất toàn cầu, cung cấp ba sản phẩm thiết yếu gồm clo (Cl₂), xút ăn da (NaOH) và hydro (H₂).
Tôn vinh tài năng trẻ, thúc đẩy khát vọng làm chủ công nghệ

Tôn vinh tài năng trẻ, thúc đẩy khát vọng làm chủ công nghệ

Chiều 17/11, tại Trường Đại học VinUni, Trung ương Đoàn phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Lễ trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả cầu vàng và Giải thưởng Nữ sinh khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026. Sự kiện nhằm tôn vinh những tài năng trẻ có thành tích nổi bật trong nghiên cứu, sáng tạo, đồng thời khơi dậy khát vọng làm chủ khoa học, công nghệ, đóng góp vào sự phát triển của đất nước.
master