Robot học phẫu thuật từ video và thực hiện thành thạo như bác sĩ

Kỹ thuật robot
14/03/2025 04:07
Bằng cách học từ video các ca phẫu thuật thực tế, robot phẫu thuật có thể thực hiện các thao tác y khoa với độ chính xác ngang ngửa bác sĩ. Thành công này đánh dấu bước tiến quan trọng trong lĩnh vực y học, giúp giảm bớt sự phụ thuộc vào lập trình thủ công và mở ra tương lai cho phẫu thuật tự động.
aa
Robot học phẫu thuật từ video và thực hiện thành thạo như bác sĩ
Nguồn: Johns Hopkins University

Lần đầu tiên, một robot được huấn luyện bằng cách xem video các ca phẫu thuật do bác sĩ giàu kinh nghiệm thực hiện. Kết quả, robot này có thể thực hiện các thủ thuật y khoa với độ chính xác ngang ngửa bác sĩ.

Việc ứng dụng thành công học bắt chước (imitation learning) vào đào tạo robot phẫu thuật giúp loại bỏ nhu cầu lập trình từng chuyển động riêng lẻ trong quá trình mổ, đồng thời đưa lĩnh vực phẫu thuật bằng robot tiến gần hơn đến tự động hóa thực sự – nơi robot có thể thực hiện các ca phẫu thuật phức tạp mà không cần sự can thiệp của con người.

“Thật kỳ diệu khi chúng tôi chỉ cần cung cấp đầu vào từ camera, và hệ thống này có thể tự dự đoán các chuyển động cần thiết cho phẫu thuật,” Axel Krieger, tác giả chính của nghiên cứu, chia sẻ và cho biết họ tin đây là một bước tiến lớn trong lĩnh vực robot y tế.

Những phát hiện này do nhóm nghiên cứu của Đại học Johns Hopkins dẫn đầu và đang được trình bày tại Hội nghị Robot Learning ở Munich – một trong những sự kiện hàng đầu về trí tuệ nhân tạo và robot.

Học từ video để phẫu thuật như con người

Nhóm nghiên cứu, bao gồm các nhà khoa học từ Đại học Stanford, đã sử dụng kỹ thuật học bắt chước để huấn luyện robot phẫu thuật da Vinci Surgical System thực hiện các thao tác cơ bản như: điều khiển kim, nâng mô cơ thể, và khâu vết thương.

Mô hình này kết hợp học máy với kiến trúc học máy tương tự như công nghệ đứng sau ChatGPT. Tuy nhiên, thay vì làm việc với ngôn ngữ và văn bản, mô hình này giao tiếp bằng “ngôn ngữ robot” – tức là động học học máy (kinemtics), chuyển đổi các góc chuyển động của robot thành các phép toán.

Nhóm nghiên cứu đã cung cấp cho mô hình hàng trăm video được ghi lại từ camera gắn trên cánh tay của robot da Vinci trong các ca phẫu thuật thực tế. Những video này thường được sử dụng để phân tích sau phẫu thuật và sau đó được lưu trữ. Hiện nay, có gần 7.000 robot da Vinci trên toàn thế giới và hơn 50.000 bác sĩ phẫu thuật đã được đào tạo trên hệ thống này, tạo ra kho dữ liệu khổng lồ để robot có thể học theo.

Mặc dù hệ thống da Vinci được sử dụng rộng rãi, các nhà nghiên cứu cho rằng nó vẫn có nhiều điểm thiếu chính xác. Nhưng nhóm đã tìm ra cách để khắc phục điều này. Chìa khóa nằm ở việc đào tạo mô hình chuyển động tương đối thay vì hành động tuyệt đối, giúp giảm sai sót.

“Tất cả những gì chúng tôi cần chỉ là hình ảnh đầu vào, sau đó hệ thống AI sẽ tự động xác định hành động phù hợp" , tác giả chính của nghiên cứu, nói và cho biết: “Ngay cả khi chỉ huấn luyện trên vài trăm video, mô hình này vẫn có thể học được quy trình và áp dụng vào môi trường hoàn toàn mới mà nó chưa từng gặp trước đây.”

Robot tự động sửa sai, tiến tới phẫu thuật hoàn chỉnh

Nhóm nghiên cứu đã huấn luyện robot thực hiện ba nhiệm vụ chính: điều khiển kim, nâng mô cơ thể và khâu vết thương. Trong mọi thử nghiệm, robot sử dụng mô hình AI đều thực hiện thành công với độ khéo léo tương đương bác sĩ con người.

“Điều tuyệt vời nhất là robot có thể tự học những điều chúng tôi không dạy,” Krieger chia sẻ và cho biết: “Chẳng hạn, nếu nó vô tình làm rơi kim, nó có thể tự động nhặt lên và tiếp tục mà không cần chúng tôi lập trình trước hành động đó.”

Theo các nhà nghiên cứu, mô hình này có thể nhanh chóng huấn luyện robot thực hiện bất kỳ quy trình phẫu thuật nào. Nhóm hiện đang mở rộng ứng dụng học bắt chước để robot không chỉ thực hiện những thao tác nhỏ mà còn có thể thực hiện cả một ca phẫu thuật hoàn chỉnh.

Trước đây, để lập trình một robot thực hiện một thao tác đơn giản trong phẫu thuật, kỹ sư phải mất hàng năm trời để viết mã cho từng bước. “Có khi phải mất cả thập kỷ chỉ để lập trình một thao tác khâu vết thương,” Krieger nói. Và đó mới chỉ là khâu vết thương cho một loại phẫu thuật mà thôi.

“Đây chính là điểm đột phá,” ông nhấn mạnh và khẳng định: “Giờ đây, chúng tôi chỉ cần thu thập video từ các ca phẫu thuật khác nhau, và robot có thể học được trong vài ngày. Điều này không chỉ giúp đẩy nhanh quá trình tự động hóa mà còn giúp giảm lỗi y khoa và nâng cao độ chính xác của phẫu thuật.”

Minh Thành (Theo IEN)

tudonghoangaynay.vn
tan-hoang-minh
Tin bài khác
Tử vi vòng quay công nghệ ngày 23/11/2026: Tuổi Ngọ tài lộc khởi sắc, tuổi Thìn cần thận trọng

Tử vi vòng quay công nghệ ngày 23/11/2026: Tuổi Ngọ tài lộc khởi sắc, tuổi Thìn cần thận trọng

Tử vi 12 con giáp ngày 23/11/2026 dự báo nhiều chuyển biến đáng chú ý trên các phương diện công việc, tài chính và tình cảm. Trong khi một số con giáp có cơ hội đón nhận tin vui, khẳng định năng lực và cải thiện thu nhập, một vài tuổi cần chú ý hơn đến cách ứng xử, quản lý chi tiêu và cân bằng cảm xúc. Cùng khám phá vận trình của 12 con giáp trong ngày thứ Hai!
IEA cảnh báo thế giới có nguy cơ không đạt mục tiêu năng lượng tái tạo năm 2030

IEA cảnh báo thế giới có nguy cơ không đạt mục tiêu năng lượng tái tạo năm 2030

Công suất năng lượng tái tạo toàn cầu dự kiến đạt 9.710 GW vào năm 2030, thấp hơn mục tiêu tăng gấp ba lần so với năm 2022, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo.
Ba xu hướng AI định hình tự động hóa sản xuất năm 2027

Ba xu hướng AI định hình tự động hóa sản xuất năm 2027

Kiểm soát chất lượng tự điều chỉnh, AI không gian và robot tích hợp AI vật lý được dự báo là ba xu hướng nổi bật của ngành sản xuất trong năm 2027, thúc đẩy doanh nghiệp chuyển từ thử nghiệm AI sang ứng dụng trực tiếp trên dây chuyền.
BSR tài trợ 5 tỷ đồng xây dựng nhà đa năng tại Trường THCS Thăng An

BSR tài trợ 5 tỷ đồng xây dựng nhà đa năng tại Trường THCS Thăng An

Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) vừa khánh thành, bàn giao công trình Nhà đa năng tại Trường THCS Thăng An (TP. Đà Nẵng), góp phần hoàn thiện cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng giáo dục và tạo điều kiện phát triển toàn diện cho học sinh.
TP.HCM khai thác 100 xe giường nằm thuần điện đi Đà Lạt và miền Tây

TP.HCM khai thác 100 xe giường nằm thuần điện đi Đà Lạt và miền Tây

Trang bị bộ pin 357 kWh cho tầm hoạt động 450 km mỗi lần sạc, 100 xe giường nằm thuần điện vừa chính thức vận hành trên 3 tuyến liên tỉnh từ TP.HCM.
Path robotics đẩy mạnh phát triển AI vật lý trong sản xuất

Path robotics đẩy mạnh phát triển AI vật lý trong sản xuất

Path Robotics, doanh nghiệp công nghệ có trụ sở tại bang Ohio (Mỹ), vừa huy động thành công 300 triệu USD trong vòng gọi vốn Series E nhằm mở rộng nền tảng trí tuệ nhân tạo vật lý (Physical AI) cho lĩnh vực sản xuất. Nguồn vốn mới sẽ được đầu tư vào phát triển các ứng dụng robot, mở rộng nhiệm vụ tự động hóa và tăng cường đào tạo mô hình AI. Sau vòng gọi vốn, công ty được định giá 2,45 tỷ USD, nâng tổng số vốn huy động từ khi thành lập năm 2018 lên hơn 610 triệu USD.
Hà Nội miễn phí vé tham quan nhiều địa điểm văn hóa dịp 24/11

Hà Nội miễn phí vé tham quan nhiều địa điểm văn hóa dịp 24/11

Nhân Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11 và Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, nhiều địa điểm văn hóa tại Hà Nội triển khai chương trình miễn phí vé tham quan. Đây là cơ hội để người dân khám phá những công trình di sản, bảo tàng nổi tiếng mà không tốn chi phí vào cửa.
Sân bay Gia Bình thúc đẩy kết nối hàng không toàn cầu tại Routes World 2026

Sân bay Gia Bình thúc đẩy kết nối hàng không toàn cầu tại Routes World 2026

Tham gia Routes World 2026 tại Đức, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đã có hơn 30 cuộc gặp với các hãng hàng không và đối tác quốc tế, mở rộng cơ hội hợp tác phát triển mạng đường bay, vận tải hàng hóa và kết nối hàng không khu vực.
Tử vi vòng quay công nghệ ngày 22/11/2026: Tuổi Tỵ đón vận may, tuổi Mùi cần thận trọng

Tử vi vòng quay công nghệ ngày 22/11/2026: Tuổi Tỵ đón vận may, tuổi Mùi cần thận trọng

Tử vi 12 con giáp ngày 22/11/2026 mang đến những dự báo đáng chú ý về công việc, tài chính và tình cảm. Có con giáp gặp nhiều thuận lợi, cơ hội phát triển rộng mở, nhưng cũng có tuổi cần chú ý đến các mối quan hệ và cân nhắc kỹ lưỡng trước những quyết định quan trọng. Cùng khám phá vận trình của 12 con giáp trong ngày Chủ nhật này!
GM lên kế hoạch tăng 20% ứng dụng robot tại các nhà máy Bắc Mỹ

GM lên kế hoạch tăng 20% ứng dụng robot tại các nhà máy Bắc Mỹ

General Motors (GM) đặt mục tiêu tăng 20% mức độ sử dụng robot và các công nghệ tự động hóa tại các nhà máy ở Bắc Mỹ vào năm 2028, trong bối cảnh chi phí lao động và sản xuất trong nước gia tăng.
master