Các nguyên tử khi được làm lạnh đến nhiệt độ gần bằng không tuyệt đối sẽ hoạt động như sóng và điều này giúp các nhà nghiên cứu xác định vận tốc của chúng.
aa
Các nguyên tử khi được làm lạnh đến nhiệt độ gần bằng không tuyệt đối sẽ hoạt động như sóng và điều này giúp các nhà nghiên cứu xác định vận tốc của chúng.
Hình ảnh đại diện của la bàn lượng tử.
Các nhà khoa học tại Trung tâm Vật chất Lạnh thuộc Đại học Imperial College London những ngày này đang bận rộn vận chuyển vận chuyển một số thiết bị đặc biệt tới hệ thống tàu điện ngầm Luân Đôn. Trong số các vật phẩm này có một loạt tia laser, nguyên tử rubidium và một buồng chân không. Tất cả các thành phần để chế tạo và thử nghiệm la bàn lượng tử trên hệ thống tàu điện ngầm mang tính biểu tượng này.
Hệ thống Định vị Vệ tinh Toàn cầu (GNSS) hiện nay là một công cụ quan trọng đối với ngành công nghiệp giao thông vận tải. Cho dù đi bằng đường bộ, đường biển hay đường hàng không, các hệ thống định vị giúp xác định vị trí chính xác của phương tiện và tính toán thời gian đến đích, một tính năng quan trọng để duy trì chuỗi cung ứng.
Tuy nhiên, toàn bộ hệ thống định vị này dễ bị đối phương làm nhiễu và cũng dễ bị ảnh hưởng khi thời tiết xấu. Ngay cả khi dịch vụ được cải thiện trong các khu vực đô thị đông đúc bởi các tòa nhà cao tầng và các công trình khác, dịch vụ này cũng chỉ khả dụng cho các phương tiện giao thông dưới lòng đất hoặc hoạt động dưới nước.
Một giải pháp lượng tử
Các nhà nghiên cứu tại Trung tâm Vật chất Lạnh thuộc ICL đang phát triển một la bàn lượng tử sử dụng hành vi của vật chất dưới nguyên tử để xác định chính xác vị trí của một đối tượng, bất kể nó được đặt ở đâu.
Hệ thống này độc lập với hệ thống vệ tinh và có thể hoạt động hiệu quả dưới lòng đất và dưới nước. Điều thú vị là các nhà nghiên cứu không cần phải phát minh ra một thiết bị hoàn toàn mới để đạt được điều này. Thay vào đó, họ đang làm việc với một cảm biến hiện có trong tất cả các điện thoại thông minh ngày nay – gia tốc kế.
Cảm biến có thể tính toán vận tốc của thiết bị đã thay đổi như thế nào theo thời gian. Sử dụng thông tin này cùng với điểm xuất phát của đối tượng, các nhà khoa học có thể xác định vị trí chính xác của nó tại bất kỳ thời điểm nào.
Điểm yếu duy nhất của ý tưởng này là gia tốc kế trong điện thoại thông minh của bạn không chính xác trong thời gian dài, vì vậy nhóm nghiên cứu cần xây dựng một gia tốc kế chính xác hơn bằng cách sử dụng cơ học lượng tử.
Các nhà nghiên cứu ICL làm việc trên một đoàn tàu ngầm được sử dụng để kiểm tra đường ray. Ảnh: ICL
Kiểm tra trên Tàu điện ngầm
Khi các nguyên tử được làm lạnh đến nhiệt độ cực thấp, chúng hoạt động giống như sóng. Sử dụng thông tin về cách chúng di chuyển, các nhà vật lý có thể đo lường những thay đổi về vị trí của thiết bị.
Các nhà nghiên cứu tại ICL đang sử dụng các nguyên tử rubidium trong thiết lập của họ và một loạt tia laser để làm lạnh chúng đến nhiệt độ ngay trên độ không tuyệt đối. Toàn bộ cụm lắp ráp này nằm bên trong một buồng chân không và kết quả đầy hứa hẹn đã thu được khi thử nghiệm trong điều kiện phòng thí nghiệm.
Để thử nó trong thế giới thực, các nhà nghiên cứu đã làm việc trên Tàu điện ngầm Luân Đôn, nơi các thành phần đã được sử dụng để tạo ra một thiết bị độc lập có thể đo chính xác vận tốc của tàu và sử dụng nó để xác định vị trí của tàu.
Các thí nghiệm này đang được thực hiện trên các đoàn tàu thử nghiệm theo dõi của Tàu điện ngầm chứ không phải các dịch vụ đi lại. Tuy nhiên, nếu các thử nghiệm thành công, một ngày nào đó chúng có thể được sử dụng trên dịch vụ để theo dõi 540 đoàn tàu phóng to dưới lòng đất vào giờ cao điểm ở thủ đô.
Thí nghiệm này rất hữu ích vì nó tái tạo một kịch bản trong đời thực về việc sử dụng cảm biến dưới lòng đất. Nó cũng sẽ giúp dịch vụ tránh khỏi sự cố khi làm việc trên hàng trăm dặm cáp hiện đang được lắp đặt để theo dõi các chuyến tàu dưới lòng đất.
Trong môi trường công nghiệp hiện đại, nhiều thiết bị công nghệ vận hành (OT) như PLC, HMI, máy chủ điều khiển và thiết bị mạng vẫn tiếp tục hoạt động dù đã vượt qua vòng đời thiết kế. Mặc dù các hệ thống này vẫn duy trì chức năng vận hành, chúng đồng thời tích lũy nhiều rủi ro tiềm ẩn liên quan đến độ tin cậy, an ninh mạng và tính liên tục của hoạt động sản xuất. Nếu không có cơ chế theo dõi vòng đời tài sản một cách hệ thống, các thiết bị lỗi thời có thể trở thành những điểm yếu nghiêm trọng trong hạ tầng công nghiệp.
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang đi vào lớp học nhanh hơn nhiều dự báo trước đây. Ở đó, nó vừa mở ra khả năng cá nhân hóa, hỗ trợ phản hồi tức thì, vừa đặt ra những câu hỏi chưa từng có về cách dạy, cách học và cách đánh giá. Tuy nhiên, giữa kỳ vọng và thực tế vẫn còn khoảng cách: nếu không được định hướng rõ ràng, AI có thể làm xô lệch mục tiêu giáo dục thay vì thúc đẩy đổi mới.
Trong những ngày đầu Xuân Bính Ngọ 2026, khi đất nước bước vào một chu kỳ phát triển mới với nhiều vận hội và thách thức đan xen, nhìn lại hành trình 50 năm của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) không chỉ là sự chiêm nghiệm quá khứ, mà còn là sự định vị cho tương lai.
Ngày 7/3, Trường Ardingly College Việt Nam (Lào Cai) chính thức hoạt động. Đây là sự kiện đánh dấu sự xuất hiện của mô hình trường nội trú Anh Quốc chính thống tại Việt Nam.
BẮC NINH – Khi những cơn mưa xuân còn vương trên lá non và không khí Tết vẫn còn nồng đượm, người dân làng Quả Cảm (phường Kinh Bắc, TP. Bắc Ninh) lại nô nức mở hội chùa Kim Sơn vào ngày 20 tháng Giêng. Đây không chỉ là dịp để người dân bái Phật, cầu an mà còn là không gian văn hóa đặc sắc, nơi hội tụ của những tâm hồn yêu di sản dân tộc.
Thị trường chứng kiến cú lao dốc mạnh khi VN Index mất hơn 115 điểm chỉ trong một phiên. Làn sóng bán tháo lan rộng khiến hơn 230 cổ phiếu giảm sàn, trong khi toàn bộ rổ VN30 chìm trong sắc đỏ.
Những bí ẩn của khoa học đời sống là "món ăn" tinh thần không thể thiếu trong cuộc sống của con người. Tử vi vòng quay công nghệ xem tử vi 12 con giáp ngày 10/3/2026 cho tất cả các tuổi nhằm dự đoán vận hạn về công danh, tiền bạc, tình duyên, sức khỏe...
Ban Tư vấn của Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2026 là những giảng viên, nhà lãnh đạo cao cấp tại các bộ, ngành, các trường đại học tên tuổi đã chia sẻ với học sinh, giải đáp những thắc mắc của phụ huynh bằng những lời thiết thực “rút ruột gan”, với mong muốn mỗi nguyện vọng của học sinh đưa ra đều có giá trị, có đam mê đúng và định hướng đúng.
Ngày 8/3, Báo Tuổi Trẻ và Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) tổ chức Ngày hội Tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp với khoảng 600 gian hàng tư vấn ở phía Nam và phía Bắc. Tại khuôn viên Đại học Bách khoa Hà Nội có khoảng hơn 320 gian tư vấn đến từ các trường đại học trên địa bàn Hà Nội.
Sau tuần giảm mạnh với áp lực bán gia tăng, nhiều tín hiệu kỹ thuật cho thấy rủi ro điều chỉnh của thị trường chứng khoán vẫn ở mức cao. Các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư thận trọng với vị thế mua mới, đồng thời chủ động hạ tỷ trọng đối với những cổ phiếu đã vi phạm ngưỡng an toàn trong danh mục
