TP. Hồ Chí Minh đề xuất hợp tác với Ấn Độ về AI, bán dẫn và nhân lực công nghệ cao

Diễn đàn diễn ra trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 (AEF 2026), do Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư tại TP. Hồ Chí Minh (HCMC C4IR) phối hợp với Tổng Lãnh sự quán Ấn Độ tại TP. Hồ Chí Minh tổ chức. Tham dự có ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh; Ngài Tshering Wangchuk Sherpa - Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam; cùng đại diện các cơ quan Chính phủ, tổ chức, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp hai nước.

Chuyển hợp tác công nghệ thành năng lực phát triển thực chất

Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh: “Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, hạ tầng số và tự động hóa đang tái định hình phương thức sản xuất, quản trị và kết nối thị trường, lợi thế cạnh tranh không còn chỉ nằm ở khả năng tiếp cận công nghệ mà quan trọng hơn là năng lực nghiên cứu, tiếp thu, làm chủ và ứng dụng công nghệ để giải quyết những bài toán phát triển cụ thể”.

Ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: Đạm Lê Quang.

Theo đại diện lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh, không một quốc gia, thành phố hay doanh nghiệp nào có thể tự phát triển toàn diện mọi năng lực công nghệ. Vì vậy, hợp tác quốc tế có vai trò quan trọng trong việc kết nối tri thức, nguồn lực và thị trường, giúp các bên cùng xây dựng năng lực công nghệ và tạo ra những giá trị phát triển mới.

Đối với TP. Hồ Chí Minh, yêu cầu đặt ra không dừng ở tiếp nhận công nghệ mà phải chuyển hóa tri thức và nguồn lực hợp tác thành năng lực nội sinh, nâng cao năng suất, chất lượng nguồn nhân lực và vị thế của doanh nghiệp trong chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu.

Ngài Tshering Wangchuk Sherpa - Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: Đạm Lê Quang.

“Sau khi hợp nhất với tỉnh Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP. Hồ Chí Minh có không gian phát triển hơn 6.772km², dân số trên 14 triệu người, đóng góp khoảng 23,5% GDP cả nước. Sự kết nối giữa trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ với các trung tâm công nghiệp, công nghệ cao, hệ thống cảng biển và logistics tạo nền tảng để thành phố phát triển theo mô hình đa trung tâm, đồng thời mở rộng cơ hội hợp tác nghiên cứu, đầu tư và thử nghiệm công nghệ với các đối tác quốc tế”, ông Nguyễn Mạnh Cường cho biết.

Trên nền tảng đó, TP. Hồ Chí Minh đang định hướng phát triển hệ sinh thái công nghệ chiến lược, tập trung vào AI, bán dẫn - vi mạch, hạ tầng dữ liệu và điện toán, công nghệ số phục vụ quản trị đô thị; đồng thời thu hút các trung tâm nghiên cứu - phát triển, phát triển nhân lực công nghệ cao và hình thành những không gian thử nghiệm công nghệ mới.

TP. Hồ Chí Minh đề xuất ba định hướng hợp tác trọng tâm với Ấn Độ

Tại diễn đàn, đại diện thành phố đề xuất ba định hướng hợp tác nhằm phát huy thế mạnh của các đối tác Ấn Độ, gắn với nhu cầu phát triển thực tiễn của TP. Hồ Chí Minh.

Trọng tâm đầu tiên là phát triển nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao. Thành phố mong muốn tăng cường liên kết giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp hai nước trong đào tạo chuyên gia công nghệ, phát triển kỹ năng số, trao đổi học thuật và triển khai các chương trình đào tạo gắn với dự án thực tiễn.

Định hướng thứ hai là thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ, lấy nhu cầu phát triển của thành phố làm điểm xuất phát. Các lĩnh vực được ưu tiên gồm AI, hạ tầng số công cộng, bán dẫn, sản xuất thông minh và những ứng dụng phục vụ quản trị đô thị, logistics, môi trường.

Định hướng thứ ba là kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và thúc đẩy thương mại hóa công nghệ. TP. Hồ Chí Minh mong muốn phát huy vai trò của cơ quan quản lý, doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu, trường đại học, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp và nhà đầu tư để đưa các ý tưởng công nghệ thành sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh, đóng góp trực tiếp vào năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và sự hình thành các ngành công nghiệp mới.

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, một sáng kiến công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi có đơn vị tiếp nhận, nguồn nhân lực phù hợp và điều kiện mở rộng quy mô. Vì vậy, hợp tác cần gắn với khả năng triển khai thực tế, đồng thời nâng cao năng lực làm chủ công nghệ của các đối tác Việt Nam.

Mở rộng hợp tác từ AI, bán dẫn đến công nghệ đô thị thông minh

Trong phiên thảo luận với chủ đề chuyển định hướng chiến lược thành hợp tác phát triển, các chuyên gia Việt Nam và Ấn Độ tập trung vào những cơ hội kết nối nghiên cứu, đào tạo, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ.

Tham gia phiên thảo luận có GS. TS. Amit Prashant - Viện Công nghệ Ấn Độ Gandhinagar; TS. Anirban Roy - Chuyên gia tư vấn thuộc chương trình ADB và EY; PGS. TS. Nguyễn Anh Thi - Tổng Giám đốc Citares, chuyên gia HCMC C4IR; GS. TS. Nguyễn Đức Trung - Hiệu trưởng Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh. Phiên thảo luận do TS. Tony Tran - Trưởng bộ phận Chính sách TOTM Labs, chuyên gia Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư tại TP. Hồ Chí Minh điều phối.

Theo định hướng chương trình, một trong những sáng kiến được đề xuất là xây dựng mạng lưới hợp tác công nghệ và nhân tài, kết nối các cơ sở giáo dục, viện nghiên cứu, tổ chức ươm tạo và doanh nghiệp hai nước. Trước mắt, các bên nghiên cứu mô hình đào tạo 20-30 học viên mỗi năm, kéo dài 6-9 tháng, kết hợp cố vấn chuyên môn, thực hiện dự án và tạo cơ hội tiếp cận thị trường quốc tế.

Trong lĩnh vực bán dẫn và sản xuất thông minh, chương trình đề xuất phát triển 2-3 mô-đun đào tạo chuyên sâu về thiết kế vi mạch, hệ thống nhúng, tự động hóa và AI công nghiệp, gắn đào tạo với hoạt động phòng thí nghiệm và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Đối với AI và hạ tầng số công cộng, các bên hướng tới lựa chọn 2-3 lĩnh vực ứng dụng ưu tiên để nghiên cứu triển khai thí điểm, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ công, năng lực doanh nghiệp và khả năng tiếp cận dịch vụ của người dân, đồng thời bảo đảm các yêu cầu về an toàn dữ liệu và an ninh mạng.

Một hướng hợp tác khác được đề cập là ứng dụng công nghệ viễn thám, dữ liệu địa không gian và AI trong quy hoạch đô thị, quản lý môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu, phát triển cảng biển và logistics. Chương trình định hướng lựa chọn một bài toán thực tiễn của TP. Hồ Chí Minh để nghiên cứu thí điểm, đánh giá hiệu quả và khả năng nhân rộng.

Ấn Độ đề cao hợp tác đổi mới sáng tạo và phát triển nhân lực

Tại diễn đàn, ngài Ajit Kumar - Vụ trưởng thuộc Bộ Điện tử và Công nghệ thông tin Ấn Độ, đánh giá cao tiềm năng hợp tác giữa hai nước trong bối cảnh kỷ niệm 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện.

Theo ông Ajit Kumar, những thế mạnh bổ trợ giữa Việt Nam và Ấn Độ tạo nền tảng thuận lợi để thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong các lĩnh vực AI, hạ tầng số quốc gia, thiết kế bán dẫn và mạng 6G, đồng thời góp phần xây dựng chuỗi cung ứng vững chắc hơn. Đại diện Ấn Độ nhấn mạnh nhu cầu tăng cường kết nối giữa các viện nghiên cứu, doanh nghiệp, thúc đẩy chương trình trao đổi khởi nghiệp, triển khai dự án chung và chia sẻ chuyên môn. Bên cạnh đó, bảo đảm an ninh mạng và phát triển nguồn nhân lực là những yếu tố quan trọng để hai nước mở rộng hợp tác công nghệ trong dài hạn.

Ngài Ajit Kumar - Vụ trưởng thuộc Bộ Điện tử và Công nghệ thông tin Ấn Độ phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: Đạm Lê Quang.

Các chương trình hợp tác mới được kỳ vọng góp phần phát huy thế mạnh của mỗi bên, thúc đẩy phát triển bao trùm và mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng doanh nghiệp, người dân Việt Nam và Ấn Độ.

Hướng tới các dự án hợp tác cụ thể trong 12-24 tháng

Theo mục tiêu đề ra, Diễn đàn Công nghệ tương lai Việt Nam - Ấn Độ hướng tới xác định 3-5 sáng kiến hợp tác ưu tiên, đồng thời xem xét lựa chọn 1-2 dự án thí điểm với đối tác, phạm vi và nguồn lực phù hợp để triển khai trong 12-24 tháng tới.

Các chuyên gia, diễn giả chia sẻ thông tin tại diễn đàn. Ảnh: Đạm Lê Quang.

Trong vòng 30 ngày sau diễn đàn, các bên dự kiến tổng hợp kết quả thảo luận, thống nhất đầu mối liên hệ và xây dựng kế hoạch công tác đối với những sáng kiến được quan tâm. Cơ chế phối hợp trung hạn sẽ được nghiên cứu nhằm theo dõi tiến độ, đánh giá kết quả và từng bước chuyển hóa các định hướng hợp tác thành chương trình, dự án cụ thể.

“TP. Hồ Chí Minh mong muốn những trao đổi giữa các cơ quan, tổ chức, viện nghiên cứu và doanh nghiệp hai nước không chỉ dừng ở chia sẻ kinh nghiệm mà được chuyển thành những sáng kiến cụ thể về nghiên cứu, đào tạo, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ, với đối tác, điều kiện và bước triển khai rõ ràng”, ông Nguyễn Mạnh Cường khẳng định.

Ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh (thứ 7 từ phải qua) chụp hình lưu niệm cùng các đại biểu tham dự diễn đàn. : Đạm Lê Quang.

TP. Hồ Chí Minh giao Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư tại TP. Hồ Chí Minh cùng các cơ quan liên quan làm đầu mối, cầu nối thúc đẩy tiến trình hợp tác, góp phần nâng cao năng lực công nghệ, sức cạnh tranh của doanh nghiệp và phát triển các ngành công nghiệp mới. Diễn đàn Công nghệ tương lai Việt Nam - Ấn Độ là một trong những hoạt động kết nối hợp tác quốc tế trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, góp phần cụ thể hóa tinh thần hợp tác trong kỷ nguyên mới, hướng tới đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực phát triển của TP. HCM và tăng cường quan hệ hợp tác Việt Nam - Ấn Độ.