Trung Quốc ban hành bộ tiêu chuẩn quốc gia đầu tiên cho robot hình người

Trung Quốc vừa ghi dấu một bước tiến quan trọng trong quá trình chuẩn hóa ngành công nghiệp robot hình người và trí tuệ hiện thân (embodied intelligence) - lĩnh vực đang phát triển nhanh chóng, khi ban hành hệ thống tiêu chuẩn quốc gia đầu tiên mang tính toàn diện, dẫn dắt và bao trùm toàn bộ chuỗi công nghiệp cũng như vòng đời của sản phẩm.

Hệ thống tiêu chuẩn robot hình người và trí tuệ hiện thân phiên bản 2026 bao gồm 6 cấu phần chính: các quy định chung; tính toán thông minh và mô phỏng não bộ; linh kiện phần cứng; hệ thống máy hoàn chỉnh; ứng dụng; cùng các tiêu chuẩn về an toàn và đạo đức. Khuôn khổ này được xây dựng nhằm định hướng phát triển ngành trong bối cảnh quá trình thương mại hóa đang được đẩy nhanh.

Trung Quốc mới đây đã công bố hệ thống tiêu chuẩn quốc gia toàn diện cho robot hình người và trí tuệ hiện thân. Ảnh: Tân Hoa Xã

Bộ tiêu chuẩn được phát triển với sự tham gia của hơn 120 viện nghiên cứu, doanh nghiệp và người dùng trong ngành, dưới sự điều phối của Ủy ban Kỹ thuật Tiêu chuẩn hóa Robot hình người và Trí tuệ hiện thân (HEIS) thuộc Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc. Theo đó, nhóm tiêu chuẩn về tính toán thông minh và mô phỏng não bộ đưa ra các thông số kỹ thuật cốt lõi cho “não bộ” và “tiểu não” của hệ thống trí tuệ hiện thân, đồng thời quy định toàn bộ vòng đời dữ liệu cũng như quy trình huấn luyện và triển khai mô hình.

Ở khía cạnh ứng dụng, các tiêu chuẩn tập trung quản lý quá trình phát triển, vận hành và bảo trì robot trong nhiều kịch bản khác nhau. Trong khi đó, các tiêu chuẩn về an toàn và đạo đức đóng vai trò như nền tảng pháp lý xuyên suốt vòng đời công nghiệp, bảo đảm quá trình phát triển công nghệ diễn ra có kiểm soát.

Theo Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc, năm 2025 được xem là cột mốc khi nước này chính thức bước vào giai đoạn sản xuất hàng loạt robot hình người, với hơn 140 nhà sản xuất tung ra trên 330 mẫu sản phẩm. Ngành công nghiệp đang chuyển dịch rõ rệt từ các nguyên mẫu trong phòng thí nghiệm sang cạnh tranh quy mô công nghiệp và triển khai trong các kịch bản thực tế.

Trong bối cảnh đó, hệ thống tiêu chuẩn mới được kỳ vọng sẽ đóng vai trò kim chỉ nam cho ngành đang tăng trưởng nhanh, thúc đẩy phát triển chất lượng cao thông qua các yêu cầu kỹ thuật thống nhất và các giao thức an toàn chặt chẽ.

Sự ra đời của bộ tiêu chuẩn này cũng nối tiếp đà tăng trưởng mạnh mẽ của ngành robot hình người Trung Quốc trong năm 2025, khi lĩnh vực này được xác định là trọng tâm chiến lược trong các kế hoạch trung và dài hạn ở cả cấp trung ương và địa phương.