Trường Đại học Điện lực:

Điểm tựa tri thức trong chuyển dịch năng lượng

Chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi số và những bất định toàn cầu đang đặt ra các bài toán phát triển chưa từng có, vai trò của giáo dục đại học được nhìn nhận lại như một trụ cột kiến tạo năng lực dài hạn cho xã hội. Trong dòng chảy ấy, Trường Đại học Điện lực, với hơn 125 năm lịch sử đồng hành cùng ngành năng lượng, đang đứng trước một ngã rẽ quan trọng - vừa kế thừa truyền thống, vừa đổi mới để đáp ứng yêu cầu của thời đại.

Trước thềm Xuân mới Bính Ngọ 2026, PGS.TS. Đinh Văn Châu, Hiệu trưởng Trường Đại học Điện lực chia sẻ với Tạp chí Tự động hóa Ngày nay về sứ mệnh đại học trong thời cuộc mới, từ di sản hơn một thế kỷ đến khát vọng kiến tạo tương lai bền vững.

Bước sang năm 2026, nếu phải gói gọn vai trò của Trường Đại học Điện lực trong một mệnh đề ngắn nhất, ông sẽ chọn mệnh đề nào để nói về đóng góp của nhà trường đối với đất nước hôm nay?

PGS.TS. Đinh Văn Châu: Tôi cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, Trường Đại học Điện lực đang hướng tới vai trò một điểm tựa tri thức gắn với thực tiễn phát triển của ngành năng lượng và nền kinh tế. Đất nước đang đứng trước những yêu cầu rất mới, vừa đảm bảo an ninh năng lượng, vừa chuyển dịch sang các mô hình xanh và bền vững, vừa phải nâng cao năng lực cạnh tranh. Với một trường đại học công lập có lịch sử hơn 125 năm gắn bó với ngành điện lực, chúng tôi không thể đứng ngoài các chuyển động đó. Đào tạo nhân lực là nhiệm vụ cốt lõi, nhưng quan trọng hơn là phải chuẩn bị cho xã hội một lực lượng lao động hiểu việc, làm được việc và thích ứng nhanh với thực tiễn.

Trong bối cảnh chuyển đổi năng lượng và chuyển đổi số đang diễn ra song hành, đâu là thách thức lớn nhất đang trực diện đặt ra cho giáo dục đại học nói chung và Đại học Điện lực nói riêng, thưa PGS.TS?

PGS.TS. Đinh Văn Châu: Theo tôi, thách thức lớn nhất hiện nay nằm ở mô hình quản lý và tư duy tổ chức đại học. Nếu vẫn vận hành theo những khuôn mẫu cũ, rất khó để các trường công lập phát huy được tính chủ động, sáng tạo và trách nhiệm giải trình. Tôi đánh giá cao những điều chỉnh chính sách gần đây của Nhà nước trong việc hoàn thiện mô hình quản trị đại học, theo hướng tinh gọn, rõ trách nhiệm và trao quyền nhiều hơn cho người đứng đầu. Điều quan trọng không phải là áp dụng một mô hình cứng nhắc cho tất cả, mà là tạo không gian để mỗi trường tự tìm con đường phù hợp với sứ mệnh và điều kiện của mình. Với Đại học Điện lực, đổi mới quản trị không phải để “làm khác cho có”, mà để phục vụ tốt hơn mục tiêu đào tạo và phát triển con người.

Giữa nhiều cơ sở đào tạo kỹ thuật - công nghệ cùng nói về đổi mới, chuyển đổi số, đâu là giá trị khác biệt cốt lõi mà Đại học Điện lực đang theo đuổi?

PGS.TS. Đinh Văn Châu: Chúng tôi xác định rất rõ, không đi theo một khuôn mẫu chung, càng không chạy theo hình thức. Giá trị khác biệt của Đại học Điện lực nằm ở việc đào tạo sinh viên gắn chặt với thực tiễn nghề nghiệp của ngành năng lượng và công nghiệp. Tôi cho rằng, điều khiến Trường Đại học Điện lực không bị hòa tan trong bức tranh chung của đổi mới giáo dục hiện nay nằm ở chỗ chúng tôi không bắt đầu từ khẩu hiệu, mà bắt đầu từ nhu cầu thật của nền kinh tế và người sử dụng lao động. Đổi mới, chuyển đổi số hay nghiên cứu ứng dụng đều là những xu thế tất yếu, nhưng nếu chỉ dừng ở bề mặt công nghệ thì rất dễ giống nhau. Với chúng tôi, cốt lõi là đào tạo ra những con người làm được việc trong những ngành then chốt của đất nước, đặc biệt là năng lượng, công nghiệp và hạ tầng kỹ thuật.

Triết lý “Giáo dục toàn diện, vững nền tảng, bền tương lai” được nhắc đến nhiều trong khuôn viên của nhà trường, nhưng nếu nhìn từ góc độ người sử dụng lao động, triết lý ấy được hiện thực hóa cụ thể nhất ở sinh viên Đại học Điện lực ra sao?

PGS.TS. Đinh Văn Châu: Triết lý “Giáo dục toàn diện, vững nền tảng, bền tương lai” được hiện thực hóa không phải bằng những tuyên ngôn lớn, mà bằng cấu trúc chương trình đào tạo và môi trường học tập rất cụ thể. Sinh viên Đại học Điện lực được trang bị nền tảng kỹ thuật vững chắc, nhưng đồng thời được tiếp cận sớm với thực tiễn sản xuất, kinh doanh thông qua các chương trình thực tập dài hạn tại doanh nghiệp, nhà máy, tập đoàn công nghệ lớn. Các em không chỉ học để biết, mà học để hiểu quy trình, kỷ luật công nghiệp và văn hóa nghề nghiệp. Với chúng tôi, sinh viên ra trường phải có 66% năng lực lý thuyết và 34% kỹ năng tay nghề. Điều này giúp các em không chỉ hiểu lý thuyết, mà còn hiểu môi trường làm việc, kỷ luật công nghiệp và yêu cầu thực tế của nhà tuyển dụng. Các nhà tuyển dụng nhân lực kỹ thuật cao chính là nơi đánh giá chính xác nhất chất lượng đầu ra của sinh viên. Từ góc nhìn của người sử dụng lao động, sự khác biệt thể hiện rõ ở chỗ sinh viên Đại học Điện lực khi tốt nghiệp thường không bỡ ngỡ trước môi trường làm việc thực tế, có khả năng thích ứng nhanh, chịu được áp lực công việc và sẵn sàng học hỏi. Chúng tôi không kỳ vọng đào tạo ra những con người hoàn hảo, mà hướng tới những kỹ sư, cử nhân có nền móng vững, thái độ nghề nghiệp đúng và tiềm năng phát triển dài hạn. Đó chính là cách chúng tôi chuẩn bị cho các em một tương lai bền vững, không chỉ cho bản thân người học, mà cho cả xã hội.

Với lịch sử hơn 125 năm, làm thế nào để nhà trường vừa giữ được truyền thống, vừa không bị truyền thống níu chân trong tiến trình đổi mới?

PGS.TS. Đinh Văn Châu: Truyền thống, theo tôi, không phải là những gì để trưng bày, mà là nền tảng để hành động có trách nhiệm hơn trong hiện tại. Đại học Điện lực có truyền thống kỷ luật, tinh thần kỹ thuật và sự gắn bó với ngành, đó là những giá trị vẫn còn nguyên giá trị hôm nay. Nhưng truyền thống chỉ thực sự sống khi nó được làm mới bằng tư duy hiện đại. Vì vậy, nhà trường luôn đặt câu hỏi, cái gì cần giữ, cái gì cần thay đổi, và thay đổi đến đâu để không đánh mất bản sắc. Đổi mới, trong cách hiểu của tôi, không phải là phá bỏ quá khứ, mà là tiếp nối quá khứ bằng một cách làm phù hợp với thời đại.

Nhìn về năm 2030 - 2045, thầy hiệu trưởng mong muốn xã hội sẽ nhớ đến Trường Đại học Điện lực như một trường đại học như thế nào và thầy muốn gửi gắm thông điệp gì tới sinh viên trong những ngày đầu Xuân?

PGS.TS. Đinh Văn Châu: Tôi mong rằng, khi nhìn lại, xã hội sẽ nhớ đến Đại học Điện lực như một trường đại học công lập biết đổi mới đúng lúc, đào tạo ra những con người làm được việc và có trách nhiệm với đất nước. Không nhất thiết phải là lớn nhất hay ồn ào nhất, nhưng là một địa chỉ tin cậy của người học và của các nhà tuyển dụng. Với sinh viên, tôi chỉ muốn nhắn gửi rằng, kiến thức là điều kiện cần, nhưng thái độ nghề nghiệp và ý thức học hỏi suốt đời mới là điều quyết định. Nhà trường sẽ cố gắng tạo điều kiện tốt nhất để các em va chạm với thực tiễn, còn con đường đi xa đến đâu, phụ thuộc rất nhiều vào sự nỗ lực và bản lĩnh của chính các em.

Xin cảm ơn những chia sẻ của thầy hiệu trưởng! Chúc thầy và nhà trường đón một mùa xuân mới với khí thế và nhiều thành tự mới!

Thực hiện: Vân Anh

Đồ họa: Nhật Khang