VCCA 2026 - trí tuệ kỹ nghệ tìm đến Quy Nhơn - Gia Lai

Với Hội Tự động hóa Việt Nam (VAA), việc đưa VCCA 2026 về Quy Nhơn - Gia Lai không phải lựa chọn địa điểm đơn thuần. Nhìn lại các kỳ VCCA, có thể thấy một tinh thần nhất quán - mỗi kỳ VCCA là một lần VAA tìm đến không gian phát triển cụ thể, phối hợp với địa phương để lan tỏa khoa học & công nghệ vào sản xuất, quản trị và kinh doanh. VCCA không chỉ để trình bày báo cáo khoa học, mà còn để hỏi thẳng rằng công nghệ nào có thể đi vào nhà máy, nông trại, đô thị, cảng biển; doanh nghiệp địa phương cần gì?!

Chủ đề năm nay, “Tự động hóa thông minh - Công nghệ chiến lược của Kỷ nguyên số”, có âm vang đặc biệt khi đặt trong bối cảnh Gia Lai mới. Địa phương này không còn chỉ gợi nhớ đến cao nguyên, nông nghiệp và năng lượng. Trong hình dung phát triển mới, Gia Lai có thêm Quy Nhơn, cảng biển, khu kinh tế, khu công nghiệp hướng xanh, đại học, trung tâm khoa học quốc tế, tham vọng trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu số và đổi mới sáng tạo. Tỉnh đang có thêm những mảnh ghép để đặt lại câu hỏi về mô hình tăng trưởng.

Khu công nghiệp Becamex VSIP Quy Nhơn - Gia Lai trọng tâm thu hút FDI của tỉnh.

Ba dòng chảy gặp nhau

Ở Quy Nhơn - Gia Lai hiện nay, có thể nhìn thấy ba dòng chảy đang dần nhập lại. Dòng thứ nhất là khoa học và giáo dục. ICISE, Trường Đại học Quy Nhơn, các chương trình hợp tác nghiên cứu, những kết nối với giới khoa học quốc tế đã tạo cho vùng đất này “vốn biểu tượng” hiếm có. Không nhiều địa phương ngoài các trung tâm lớn có được khí hậu tri thức như vậy.

Dòng thứ hai là công nghiệp, đầu tư và chuyển đổi số. Những khu công nghiệp như Becamex VSIP, các định hướng logistics, công nghiệp hỗ trợ, cơ khí chính xác, chế biến, chế tạo, năng lượng tái tạo và sản xuất xanh đang đặt ra một nhu cầu cụ thể là doanh nghiệp phải nâng cấp cách vận hành. Một dây chuyền không thể mãi dựa vào kinh nghiệm thủ công. Một nhà máy không thể chỉ quản trị bằng báo cáo cuối ngày. Chuyển đổi số không phải là đưa phần mềm vào cho đủ hồ sơ, mà là tổ chức lại dòng dữ liệu để ra quyết định nhanh hơn, ít sai hơn.

Dòng thứ ba là công nghệ thông minh. Trung tâm nghiên cứu AI của FPT tại Quy Nhơn - Gia Lai, các hợp tác về dữ liệu số, viễn thám, tự động hóa, bán dẫn cho thấy địa phương đang muốn bước vào những lĩnh vực không dễ nhưng có giá trị kéo dài. AI không tự động biến địa phương thành trung tâm công nghệ. Bán dẫn cũng không thể mọc lên chỉ bằng khẩu hiệu. Nhưng một địa phương biết chuẩn bị đất, người, chính sách và kết nối doanh nghiệp với viện trường thì có quyền mở những cánh cửa mới.

Chính ở giao điểm ấy, VCCA 2026 trở nên quan trọng. Hội nghị khoa học với hơn 150 báo cáo, 22 tiểu ban chuyên môn không chỉ là phần “hàn lâm” của sự kiện. Đó là kho tri thức kỹ thuật về cảm biến, điều khiển, PLC, SCADA, robot, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, quản trị năng lượng, tự động hóa nhà máy, đô thị thông minh, nông nghiệp thông minh. Nếu biết kết nối đúng, mỗi báo cáo có thể thành gợi ý giải pháp cho doanh nghiệp địa phương.

Trung tâm Trí tuệ nhân tạo của FPT tại Quy Nhơn được khởi công vào tháng 12 năm 2025 với tổng mức đầu tư 613 tỷ đồng, dự kiến vận hành vào năm 2027.

Điều đáng chú ý ở VCCA 2026 là bên cạnh hội nghị khoa học còn có Diễn đàn Doanh nghiệp - Xúc tiến đầu tư và Triển lãm quốc tế. Cấu trúc “kiềng ba chân” này phản ánh bản chất của tự động hóa hiện đại. Một bài toán sản xuất có thể gợi mở đề tài nghiên cứu. Một doanh nghiệp thiết bị có thể kéo trường đại học vào đào tạo theo nhu cầu mới.

Với lãnh đạo tỉnh Gia Lai, VCCA 2026 là dịp nhìn công nghệ bằng con mắt chính sách cụ thể. Tự động hóa thông minh có thể giúp địa phương nâng chất lượng thu hút đầu tư, nhất là các dự án công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, chế biến sâu, năng lượng tái tạo, nông nghiệp chính xác, logistics và đô thị thông minh. Với doanh nghiệp trong tỉnh, đây là cơ hội gặp trực tiếp các nhà khoa học, doanh nghiệp công nghệ, nhà cung cấp giải pháp để bàn những việc tưởng nhỏ nhưng quyết định sức cạnh tranh.

Một nhà máy thông minh không bắt đầu bằng màn hình lớn treo trên tường. Nó bắt đầu từ việc hiểu đúng quy trình, đo đúng dữ liệu, thiết kế đúng vòng điều khiển, phân quyền đúng cho con người và máy móc. Tự động hóa không thay con người bằng máy. Nó giải phóng con người khỏi phần lặp lại, mù mờ và dễ sai, để con người làm tốt hơn phần phán đoán, sáng tạo và chịu trách nhiệm.

Quy Nhơn - Gia Lai đang hội tụ ba dòng chảy là khoa học quốc tế, công nghiệp công nghệ cao và khát vọng chuyển đổi mô hình tăng trưởng. VCCA 2026 vì thế không chỉ là một sự kiện của giới tự động hóa, mà là một điểm gặp của trí tuệ kỹ nghệ với nhu cầu phát triển mới của địa phương.

Nam Hà