Việt Nam lần đầu công bố sản phẩm nhôm thỏi

Sáng 26/7, tại Lâm Đồng, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng dự Lễ công bố sản phẩm nhôm thỏi đầu tiên của Việt Nam.

Đại tướng Phan Văn Giang dự Lễ công bố sản phẩm nhôm thỏi đầu tiên của Việt Nam - Ảnh: VGP/Nguyễn Hoàng

Đây là lần đầu tiên Việt Nam sản xuất thành công nhôm thỏi bằng công nghệ điện phân nhôm sử dụng cường độ dòng điện 500 kA. Sự kiện đánh dấu việc hoàn thiện mắt xích cuối cùng trong chuỗi giá trị từ khai thác bauxite, sản xuất alumin đến luyện nhôm, hiện thực hóa chủ trương phát triển công nghiệp chế biến sâu, nâng cao giá trị tài nguyên và từng bước tăng cường năng lực tự chủ của nền kinh tế.

Mặc dù nằm trong nhóm quốc gia có trữ lượng bauxite lớn trên thế giới, nhiều năm qua Việt Nam mới chỉ dừng ở khâu khai thác quặng và sản xuất alumin. Công đoạn điện phân để tạo ra nhôm kim loại, khâu mang lại giá trị gia tăng cao nhất, vẫn phụ thuộc vào nguồn cung từ nước ngoài.

Nhà máy Điện phân nhôm Đắk Nông là dự án sản xuất nhôm kim loại thí điểm đầu tiên của Việt Nam, được đầu tư nhằm hiện thực hóa chủ trương chế biến sâu khoáng sản bauxite của Đảng và Chính phủ.

Trong quá trình triển khai, dự án gặp nhiều khó khăn do điều kiện thời tiết Tây Nguyên khắc nghiệt và ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 giai đoạn 2019-2021. Tuy nhiên, với sự chỉ đạo của Trung ương, chính quyền địa phương cùng nỗ lực của chủ đầu tư và các nhà thầu, phân kỳ 1 của nhà máy với công suất 150.000 tấn mỗi năm đã hoàn thành lắp đặt và đưa vào vận hành.

Theo kế hoạch, phân kỳ 2 với công suất 300.000 tấn mỗi năm sẽ đi vào hoạt động trong quý IV/2026, trước khi hoàn thành phân kỳ 3, nâng tổng công suất thiết kế lên 450.000 tấn mỗi năm vào quý I/2027.

Việc sản xuất thành công nhôm thỏi được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng phát triển cho nhiều ngành công nghiệp sử dụng nhôm như cơ khí chế tạo, ô tô, điện - điện tử, xây dựng, năng lượng tái tạo và hàng không; đồng thời giảm phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu, nâng cao giá trị tài nguyên và tăng khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Khi vận hành toàn bộ dự án, nhà máy dự kiến tạo việc làm trực tiếp và gián tiếp cho khoảng 3.500 lao động địa phương, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Lâm Đồng và khu vực Tây Nguyên.

Đại tướng Phan Văn Giang cùng các đại biểu thực hiện nghi thức công bố sản phẩm nhôm thỏi đầu tiên của Việt Nam - Ảnh: VGP/Nguyễn Hoàng

Sản phẩm nhôm thỏi đầu tiên là kết quả của hơn 11 năm đầu tư, nghiên cứu và làm chủ công nghệ của đội ngũ chuyên gia, kỹ sư và người lao động Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân. Sản phẩm đạt độ tinh khiết 99,71%, khẳng định khả năng tiếp cận, vận hành và từng bước làm chủ công nghệ luyện nhôm hiện đại của doanh nghiệp Việt Nam.

Nhà máy điện phân nhôm đi vào vận hành và đạt công suất thiết kế sẽ có vai trò, ý nghĩa hết sức quan trọng trong thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Lâm Đồng và khu vực Tây Nguyên.

Sản phẩm nhôm thỏi đầu tiên của Việt Nam - Ảnh: VGP/Nguyễn Hoàng

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phan Văn Giang đánh giá cao nỗ lực của doanh nghiệp cùng các bộ, ngành và địa phương trong hơn 10 năm triển khai dự án.

Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững, việc chủ động nguồn cung nhôm kim loại trong nước có ý nghĩa chiến lược, góp phần giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, hạn chế rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng, cải thiện cán cân thương mại, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và tăng sức chống chịu của nền kinh tế.

Với công suất thiết kế 450.000 tấn nhôm kim loại mỗi năm, dự án dự kiến tạo ra giá trị sản xuất khoảng 1,35-1,4 tỷ USD, tương đương 35.000-36.000 tỷ đồng mỗi năm. Bên cạnh hơn 1.000 lao động trực tiếp, dự án còn có khả năng tạo thêm khoảng 3.500-4.000 việc làm trong các lĩnh vực cung ứng nguyên liệu, năng lượng, logistics, cơ khí, dịch vụ kỹ thuật và thương mại.

Quan trọng hơn, sự hình thành ngành sản xuất nhôm kim loại sẽ tạo thị trường đầu vào ổn định cho các ngành cán, kéo, đúc, ép đùn, sản xuất hợp kim và chế tạo sản phẩm nhôm, từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp vật liệu có giá trị gia tăng cao.

Theo đó, Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển ngành công nghiệp nhôm theo hướng hiện đại; hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu, làm chủ công nghệ luyện kim tiên tiến, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và đẩy mạnh chuyển đổi số, tự động hóa trong sản xuất.

Đối với tỉnh Lâm Đồng, ông yêu cầu tiếp tục hoàn thiện quy hoạch hạ tầng công nghiệp, năng lượng và logistics; cải cách thủ tục hành chính, thu hút các dự án chế biến sâu để hình thành cụm liên kết ngành nhôm ngay tại địa phương.

Chủ đầu tư cần tập trung nguồn lực hoàn thành các giai đoạn tiếp theo đúng tiến độ, bảo đảm nhà máy vận hành an toàn, hiệu quả; đồng thời thực hiện nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường, tiết kiệm năng lượng và xây dựng mô hình nhà máy xanh, nhà máy thông minh đạt tiêu chuẩn quốc tế.

Bên cạnh đó, các viện nghiên cứu, trường đại học và cộng đồng doanh nghiệp được đề nghị tăng cường hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, đào tạo đội ngũ kỹ sư và chuyên gia trình độ cao, góp phần hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực vật liệu mới.

"Chính phủ tin tưởng Khu công nghiệp Nhân Cơ sẽ trở thành trung tâm công nghiệp nhôm và vật liệu mới hàng đầu Việt Nam, tạo động lực phát triển cho Tây Nguyên và cả nước", Phó Thủ tướng Phan Văn Giang nhấn mạnh.