Việt Nam tiếp tục thúc đẩy nghiên cứu khoa học cơ bản, đóng góp cho phát triển bền vững

Hội nghị khoa học quốc tế Pascos: “Hạt, Dây và Vũ trụ học lần thứ 29” với sự tham dự của khoảng 110 giáo sư, nhà khoa học, các đại biểu đến từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới đang diễn ra tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định.

Đây là một sự kiện quan trọng trong khuôn khổ chương trình “Gặp gỡ Việt Nam” năm 2024 do Hội Khoa học Gặp gỡ Việt Nam và Trung tâm quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) tổ chức.

Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ KH&CN Huỳnh Thành Đạt cho biết, Chính phủ Việt Nam luôn quan tâm phát triển các ngành khoa học cơ bản. Các chương trình nghiên cứu khoa học cơ bản trong nhiều lĩnh vực đã được triển khai từ nhiều năm nay.

Từ năm 2009, Quỹ Phát triển KH&CN Quốc gia (Nafosted) luôn ưu tiên dành phần lớn kinh phí tài trợ các đề tài nghiên cứu khoa học cơ bản, đồng hành hỗ trợ các nhà khoa học thực hiện và hợp tác quốc tế trong nghiên cứu khoa học cơ bản.

Các chương trình phát triển khoa học cơ bản cấp quốc gia, trong đó bao gồm Chương trình phát triển Vật lý đã được thực hiện liên tục từ năm 2016, với các hướng ưu tiên nghiên cứu cơ bản về vật lý trong một số lĩnh vực mà Việt Nam có thế mạnh như: Vật lý lý thuyết và tính toán, vật lý các chất đậm đặc, quang lượng tử, vật lý hạt nhân…

Đồng thời, Chương trình cũng đẩy mạnh nghiên cứu cơ bản định hướng ứng dụng như quan trắc xử lý môi trường, khoa học vật liệu…

Ngoài ra, ứng dụng các phương pháp, kỹ thuật vật lý trong các đề tài nghiên cứu thuộc các chương trình KH&CN cấp Quốc gia trong thời gian qua đã gia tăng và đạt nhiều kết quả tốt, có thể kể tới như: Ứng dụng hạt nhân trong công nghiệp, ứng dụng vật lý-kỹ thuật hạt nhân trong môi trường, ứng dụng đồng vị phóng xạ trong ngành thủy văn, trong xác định tuổi mẫu vật; ứng dụng vật lý trong y khoa…

Theo Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt, Việt Nam đang tiếp tục thúc đẩy nghiên cứu khoa học cơ bản hướng đến các kết quả nghiên cứu xuất sắc, đóng góp tích cực cho phát triển bền vững đất nước cũng như đóng góp chung vào kho tàng tri thức của nhân loại.

Bên cạnh việc đẩy mạnh nuôi dưỡng, phát triển nguồn nhân lực nghiên cứu khoa học cơ bản, từng bước tăng cường đầu tư cho hạ tầng nghiên cứu KH&CN, tăng cường tài trợ cho các nhiệm vụ nghiên cứu KH&CN, một trong số những giải pháp quan trọng Chính phủ Việt Nam, Bộ KH&CN luôn quan tâm, ưu tiên là tiếp tục tăng cường hợp tác quốc tế.

Việc hợp tác quốc tế thực hiện thông qua trao đổi khoa học, tổ chức các nhiệm vụ nghiên cứu chung giữa nhà khoa học Việt Nam và quốc tế; tổ chức các hội nghị, hội thảo quốc tế lớn, thu hút các nhà khoa học xuất sắc đến thực hiện nghiên cứu và trình bày các báo cáo khoa học tại Việt Nam ở tất cả các ngành, lĩnh vực, trong đó có khoa học vật lý.

Theo xếp hạng của Tổ chức xếp hạng các cơ sở nghiên cứu khoa học Scimago, dựa trên số lượng bài báo quốc tế trong lĩnh vực Vật lý và Thiên văn học của các quốc gia, Việt Nam đã vươn lên từ vị trí thứ 60 năm 2013, lên vị trí thứ 46 vào năm 2023. Việt Nam cũng đã có một Trung tâm Vật lý quốc tế được UNESCO công nhận và bảo trợ từ năm 2018.

Để có được những thành tựu trên, bên cạnh các chính sách, Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt khẳng định, Bộ KH&CN luôn ghi nhận và đánh giá cao nỗ lực, những đóng góp vô cùng quan trọng của các nhà khoa học trong và ngoài nước, cũng như hoạt động của Trung tâm quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành và Hội Gặp gỡ Việt Nam đối với hoạt động nghiên cứu khoa học của Việt Nam.

Trong đó, Trung tâm quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành đã và đang thực hiện rất tốt sứ mệnh của mình, đó là nơi phát triển khoa học và giáo dục, giúp đỡ các sinh viên và nhà khoa học trẻ Việt Nam hội nhập vào cộng đồng khoa học quốc tế, mang lại cơ hội cho các thế hệ trẻ Việt Nam nâng cao trình độ hiểu biết của mình thông qua việc tham dự các cuộc gặp gỡ và chia sẻ ý tưởng với các đồng nghiệp quốc tế có trình độ cao.

Hội nghị Pascos “Hạt, Dây và Vũ trụ học lần thứ 29” sẽ kéo dài từ ngày 8 đến hết ngày 13/7 để các nhà khoa học uy tín cập nhật kết quả nghiên cứu, các khám phá mới nhất về vật lí hạt cơ bản, vũ trụ học và tiếp tục củng cố sự hợp tác cho nghiên cứu, giáo dục giữa các nhà khoa học giữa các quốc gia.

Hồng Minh