VLAN: Một tiến bộ thực sự cho các hệ thống điều khiển

An ninh an toàn mạng
20/10/2024 06:07
VLAN là mạng nội bộ trong cơ sở hạ tầng mạng công nghệ thông tin, được hoạt động độc lập, miền phát sóng cục bộ với bộ quy tắc, chính sách bảo mật, có an toàn mạng và miền phát sóng riêng. Nhưng VLAN có thực sự mang lại lợi ích tiềm năng cho ngành điều khiển công nghiệp?
aa
VLAN: Một tiến bộ thực sự cho các hệ thống điều khiển?

Kể từ cuối những năm 1990, mạng cục bộ gọi tắt là VLAN đã là một thành phần quan trọng của các chiến lược mạng hiện đại. Trước khi phát triển VLAN, các kỹ sư mạng phải tạo ra nhiều mạng khác và xây dựng các mạng LAN riêng biệt về mặt vật lý, bất cứ khi nào một tổ chức cần phân vùng và cô lập lưu lượng mạng đa hướng đều có thể đáp ứng ngay. VLAN cho phép các kỹ sư nhóm các trạm cuối thành các phân đoạn ở lớp liên kết dữ liệu, về cơ bản chia một mạng LAN vật lý duy nhất thành nhiều mạng LAN logic hoặc ảo, mỗi mạng có miền phát sóng riêng.

Do đó, các tín hiệu phát sóng có thể bị hạn chế đối với một số thiết bị, tạo điều kiện kiểm soát truy cập một các chi tiết đối với những người có thể truy cập những thông tin mạng.

Ngày nay, VLAN được sử dụng rộng rãi trong các mạng thương mại từ lưu lượng trung bình đến lưu lượng lớn để giảm tắc nghẽn, cải thiện an ninh mạng, đơn giản hóa cấu hình, quản trị và mở rộng mạng. Giống như nhiều mạng kỹ thuật khác, VLAN mang lại nhiều nhiều lợi thế cho các cơ sở công nghiệp.

VLAN là gì?

Nói một cách đơn giản, VLAN là các mạng công nghệ nội bộ trong cơ sở hạ tầng mạng vật lý. Mỗi VLAN hoạt động độc lập như một mạng khép kín với bộ quy tắc riêng, chính sách bảo mật, tài nguyên mạng và miền phát sóng riêng. Các thiết bị được nhóm thành một VLAN dựa trên các yếu tố như bộ phận, chức năng hoặc yêu cầu bảo mật.

Ví dụ như mạng LAN vật lý duy nhất của công ty được phân chia thành ba mạng VLAN bị độc lập, mỗi mạng cho sản xuất, bán hàng và phụ trách công việc thống kê, mỗi bộ phận trong số ba bộ phận này có hai thiết bị mạng cần được kết nối với bộ chuyển mạch được quản lý hỗ trợ VLAN 12 cổng.

VLAN có thể có nhiều hình thức khác nhau tùy thuộc vào nhu cầu hoạt động. VLAN dựa trên cổng (loại phổ biến nhất) nhóm các thiết bị dựa trên kết nối vật lý của chúng với bộ chuyển mạch mạng. Một phương pháp linh hoạt hơn được cung cấp bởi các VLAN dựa trên địa chỉ MAC, phân chia mạng theo địa chỉ MAC của thiết bị. Mặc dù ít phổ biến hơn, các VLAN dựa trên giao thức cung cấp phân đoạn dựa trên giao thức mạng, cho phép kiểm soát lưu lượng chính xác hơn.

Quản trị viên mạng truy cập giao diện quản lý của bộ chuyển mạch để tạo các VLAN mới. Ví dụ: VLAN 10 cho sản xuất, VLAN 20 cho bán hàng và VLAN 30 cho kế toán - sau đó chỉ định hai cổng có liên quan của công tắc 12 cổng cho một VLAN cho mỗi bộ phận.

Quản trị viên sau đó cắm từng thiết bị từ ba bộ phận vào cổng VLAN được chỉ định của họ và liên kết chúng với ID VLAN tương ứng của họ. Để đánh dấu tin nhắn là lưu lượng VLAN, công tắc chèn thẻ VLAN vào khung của tiêu đề lớp IP. Mỗi VLAN có một ID VLAN duy nhất, là giá trị 12 bit được nhúng (từ 1 đến 4.095) trong thẻ VLAN.

Cổng có thể là cổng truy cập hoặc cổng trung kế. Các thiết bị chủ được kết nối thông qua các cổng truy cập, là một phần của một VLAN duy nhất, như trường hợp trong ví dụ này. Cổng trunk là những cổng có thể được gán cho nhiều VLAN.

Để truyền tải lưu lượng cho nhiều VLAN qua một kết nối vật lý duy nhất bằng thiết bị mạng như thiết bị chuyển mạch hoặc bộ định tuyến, chúng tôi thường tạo một trung kế VLAN, là một liên kết hoặc kết nối có thể mang nhiều VLAN cùng một lúc. Được gọi là định tuyến liên VLAN, điều này liên quan đến việc tạo các giao diện phụ cho mỗi VLAN trên bộ định tuyến và gắn địa chỉ IP cho chúng.

Khi một công ty mở rộng, các phân khúc mới có thể được thêm dễ dàng vào cùng một mạng hoặc các phân khúc cũ được cấu hình lại mà không cần phải làm gián đoạn toàn bộ mạng hoặc đầu tư vào phần cứng bổ sung. VLAN cho phép mạng mở rộng quy mô nhanh chóng và tiết kiệm chi phí.

VLANS trong ICS

Trong các hệ thống điều khiển công nghiệp (ICS), không có gì lạ khi có hàng trăm thiết bị I/O được kết nối, chẳng hạn như RTU, PLC, cảm biến, HMI, rơle và máy chủ cho các ứng dụng, kỹ thuật, giao diện người dùng và lưu trữ.

Trong một môi trường đầy thách thức, VLAN nổi lên như một công cụ chính trong kho vũ khí mạng của bạn, đáp ứng nhu cầu kép của quản trị viên mạng về quản lý lưu lượng và bảo mật:

Quản lý giao thông ICS: Khả năng đáp ứng của ICS và năng suất hoạt động bị ảnh hưởng trực tiếp bởi hiệu quả của quản lý lưu lượng mạng. Bằng cách phân đoạn mạng, VLAN làm giảm lưu lượng phát sóng không cần thiết, điều này có thể đặc biệt gây gián đoạn trong môi trường ICS. Do đó, các ứng dụng quan trọng có thể chạy trơn tru hơn trên mạng và ít bị tắc nghẽn hơn. Các hệ thống điều khiển thời gian thực phụ thuộc vào việc truyền nhanh các lệnh điều khiển và dữ liệu thời gian thực, điều này có thể thực hiện được nhờ khả năng ưu tiên lưu lượng truy cập cho các hệ thống quan trọng thông qua VLAN.

An ninh mạng ICS: Bằng cách chia một mạng vật lý thành nhiều mạng ảo bị cô lập, VLAN giúp thực thi các chính sách an ninh mạng, điều chỉnh quyền truy cập và hạn chế sự lây lan của các hoạt động có hại đến một khu vực hạn chế bằng cách thiết lập ranh giới ảo. Một ICS thường có vô số các hệ thống và thiết bị khác nhau, tất cả đều có mức độ nhạy và yêu cầu bảo mật khác nhau. Quản trị viên có thể điều chỉnh các biện pháp bảo mật theo nhu cầu khác nhau của từng phân khúc, cải thiện bảo mật mà không ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của mạng. Ngoài ra, VLAN có thể được thiết lập để hạn chế quyền truy cập theo vai trò và trách nhiệm của người dùng, làm giảm khả năng xảy ra các mối đe dọa nội bộ hoặc vô tình làm gián đoạn các hệ thống quan trọng.

VLAN: Một tiến bộ thực sự cho các hệ thống điều khiển?

Đối với tất cả các lợi thế của chúng, VLAN yêu cầu cấu hình và quản lý nhiều hơn các kỹ thuật mạng con hoặc định tuyến mà bạn có thể quen thuộc hơn. Một sự hiểu biết đầy đủ về cơ sở hạ tầng mạng và các yêu cầu hoạt động của ICS là cần thiết trước khi triển khai VLAN trên đó.

Bước đầu tiên là đánh giá mạng, bao gồm xác định các tài sản quan trọng và tìm ra cách tiếp cận tốt nhất để phân đoạn chúng bằng VLAN. Xác định các mẫu lưu lượng mạng sẽ hiển thị thiết bị nào cần giao tiếp với nhau. Để ngăn chặn sự chậm trễ định tuyến giữa các VLAN, các thiết bị yêu cầu giao tiếp thời gian thực phải được kết nối với cùng một VLAN. Hãy nhớ rằng, vì các VLAN không bị giới hạn bởi khoảng cách hoặc vị trí vật lý, các thiết bị thuộc cùng một VLAN có thể được phân phối trên toàn mạng vật lý ICS và vẫn hoạt động như thể chúng được liên kết với cùng một bộ chuyển mạch mạng cục bộ.

Đạt được sự cân bằng giữa việc đáp ứng mọi yêu cầu và tránh sự phức tạp có thể là nhiệm vụ khó khăn nhất. Cấu hình VLAN quá phức tạp có thể khó quản lý và giám sát, điều này có thể dẫn đến lỗi bảo mật. Khi đã sẵn sàng, điều quan trọng là phải thường xuyên cập nhật và kiểm tra cấu hình VLAN. Những thay đổi trong môi trường ICS, chẳng hạn như bổ sung các thiết bị mới hoặc tái sử dụng các thiết bị hiện có, yêu cầu thiết lập VLAN phải được điều chỉnh.

Theo Rives & Controls

vcca2026
Tin bài khác
AI chủ quyền: từ bảo vệ dữ liệu đến làm chủ hạ tầng số của doanh nghiệp

AI chủ quyền: từ bảo vệ dữ liệu đến làm chủ hạ tầng số của doanh nghiệp

Làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những thay đổi sâu rộng trong mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, cùng với cơ hội nâng cao năng suất và đổi mới sáng tạo là hàng loạt thách thức về bảo mật, quyền sở hữu dữ liệu và khả năng kiểm soát các mô hình AI. Trong bối cảnh đó, AI chủ quyền (Sovereign AI) đang trở thành xu hướng được nhiều quốc gia và doanh nghiệp theo đuổi nhằm bảo đảm dữ liệu chiến lược được quản lý an toàn, tuân thủ pháp luật và phục vụ mục tiêu phát triển bền vững.
Thị trường chứng khoán ngày 22/7: VN-Index mất mốc 1.700 điểm sau phiên bán tháo dữ dội

Thị trường chứng khoán ngày 22/7: VN-Index mất mốc 1.700 điểm sau phiên bán tháo dữ dội

Thị trường chứng khoán tiếp tục trải qua một phiên giao dịch đầy biến động khi áp lực bán lan rộng trên diện rộng, đặc biệt ở nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn. VN-Index giảm hơn 62 điểm, xuyên thủng ngưỡng tâm lý 1.700 điểm và lùi xuống mức thấp nhất trong gần 4 tháng, trong bối cảnh dòng tiền bắt đáy chưa đủ sức hấp thụ lượng cung gia tăng.
BSR tăng tốc xây dựng Nhà máy Lọc dầu Dung Quất thông minh

BSR tăng tốc xây dựng Nhà máy Lọc dầu Dung Quất thông minh

Lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm nền tảng phát triển, Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Nhà máy Lọc dầu Dung Quất trở thành nhà máy thông minh.
Những điều đọng lại từ VCCA 2026

Những điều đọng lại từ VCCA 2026

VCCA 2026 diễn ra tại Trường Đại học Quy Nhơn đánh dấu tròn 15 năm Hội Tự động hóa Việt Nam chủ trì tổ chức Hội nghị khoa học và Triển lãm về Điều khiển và Tự động hóa. Đây cũng là kỳ VCCA để lại nhiều ấn tượng cho Ban Tổ chức cũng như các đại biểu tham dự trên nhiều phương diện khác nhau.
Nhận định phiên giao dịch ngày 22/7: Xem xét đầu tư vào các doanh nghiệp chất lượng, tăng trưởng

Nhận định phiên giao dịch ngày 22/7: Xem xét đầu tư vào các doanh nghiệp chất lượng, tăng trưởng

Thị trường chứng khoán tiếp tục chịu áp lực điều chỉnh trong phiên giao dịch gần nhất khi lực bán gia tăng trên diện rộng, đặc biệt tại nhóm cổ phiếu dầu khí. Tuy nhiên, nhiều công ty chứng khoán cho rằng mặt bằng định giá của thị trường đã trở nên hấp dẫn, mở ra cơ hội để nhà đầu tư dài hạn xem xét giải ngân vào các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt và triển vọng tăng trưởng.
Cảm biến thông minh mở đường nâng cấp nhà máy cũ với chi phí thấp

Cảm biến thông minh mở đường nâng cấp nhà máy cũ với chi phí thấp

Trong nhiều nhà máy hiện nay, máy móc hiện đại vẫn đang vận hành song song với những thiết bị đã sử dụng hàng chục năm. Đây là thực trạng phổ biến khiến quá trình chuyển đổi số trong sản xuất gặp nhiều trở ngại, bởi các hệ thống cũ thường thiếu khả năng kết nối và không cung cấp dữ liệu theo thời gian thực. Tuy nhiên, sự xuất hiện của thế hệ cảm biến thông minh mới đang tạo ra giải pháp hiệu quả, giúp doanh nghiệp khai thác dữ liệu từ thiết bị cũ mà không cần đầu tư thay thế toàn bộ dây chuyền.
TP.Hồ Chí Minh hoàn thiện hệ sinh thái bán dẫn, tăng tốc kết nối chuỗi giá trị toàn cầu

TP.Hồ Chí Minh hoàn thiện hệ sinh thái bán dẫn, tăng tốc kết nối chuỗi giá trị toàn cầu

Trong bối cảnh ngành công nghiệp bán dẫn thế giới đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ dưới tác động của trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển dịch chuỗi cung ứng và cạnh tranh công nghệ, việc tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, hiệp hội ngành nghề, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo đang trở thành yêu cầu cấp thiết.
Sự kiện AI hàng đầu Việt Nam trở lại TP.HCM với mùa thứ IV

Sự kiện AI hàng đầu Việt Nam trở lại TP.HCM với mùa thứ IV

Tháng 8/2026, TP. Hồ Chí Minh sẽ trở thành điểm hẹn của hơn 1.000 lãnh đạo doanh nghiệp, chuyên gia công nghệ và nhà đầu tư từ khắp Đông Nam Á khi The Future of Artificial Intelligence: Chapter 4 chính thức diễn ra. Là một trong những sự kiện AI thường niên nổi bật của khu vực, chương trình do JDI và Hiệp hội Doanh nghiệp Hồng Kông tại Việt Nam đồng tổ chức, với sự hỗ trợ của NVIDIA AI Technology Centre (NVAITC) và Singapore Global Network.
Thị trường chứng khoán ngày 21/7: Áp lực bán chưa dứt, VN Index rơi sâu vào vùng quá bán sau hai phiên lao dốc

Thị trường chứng khoán ngày 21/7: Áp lực bán chưa dứt, VN Index rơi sâu vào vùng quá bán sau hai phiên lao dốc

Sau cú sốc đầu tuần, thị trường vẫn chưa thể tìm được điểm cân bằng. VN Index tiếp tục lao dốc khi mất gần 13 điểm, trong khi chỉ báo kỹ thuật đồng loạt phát tín hiệu quá bán, khiến giới đầu tư chờ đợi một cú hồi sau chuỗi phiên “đỏ lửa”.
HP, Lenovo, Dell cạnh tranh mạnh: Người mua laptop được lợi gì?

HP, Lenovo, Dell cạnh tranh mạnh: Người mua laptop được lợi gì?

Thị trường máy tính xách tay đang sôi động hơn khi HP, Lenovo, Dell và nhiều thương hiệu khác liên tục làm mới sản phẩm. Với người mua, cuộc cạnh tranh này không chỉ nằm ở cấu hình mạnh hơn mà còn mở ra cơ hội chọn máy đúng nhu cầu, giá dễ tiếp cận hơn và chính sách mua hàng linh hoạt hơn.
song-gia-tri