Xây dựng Trung tâm tài chính: Hạ tầng số 5G, AI, dữ liệu lớn là nền tảng cốt lõi

Trung tâm tài chính quốc tế tại TPHCM dự kiến đặt ở Khu đô thị mới Thủ Thiêm, TP. Thủ Đức

Ngày 15/11/2024, Bộ Chính trị đã ra Thông báo kết luận 47-TB/TW về việc xây dựng trung tâm tài chính khu vực và quốc tế tại Việt Nam. Theo đó, thành lập Trung tâm tài chính quốc tế toàn diện tại TPHCM và Trung tâm tài chính khu vực tại thành phố Đà Nẵng.

Thực hiện chủ trương này, ngày 31/12/2024, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 259/NQ-CP phê duyệt Kế hoạch hành động triển khai xây dựng trung tâm tài chính khu vực và quốc tế tại Việt Nam. Tiếp đó, ngày 5/3/2025, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 42/NQ-CP về đề nghị xây dựng Nghị quyết của Quốc hội về Trung tâm tài chính tại Việt Nam.

Bên cạnh các chính sách trong nước, Việt Nam cũng tích cực học hỏi kinh nghiệm quốc tế. Từ ngày 16-25/3, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình đã dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm và làm việc tại Anh, Luxembourg và Đức nhằm thúc đẩy hợp tác, tìm hiểu mô hình xây dựng, vận hành và phát triển các trung tâm tài chính.

Có thể nói, việc xây dựng trung tâm tài chính được Đảng, Nhà nước, Quốc hội và Chính phủ xác định là một trong những đột phá về thể chế, là quyết sách nhằm giải phóng các nguồn lực, thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng gắn với cơ cấu lại nền kinh tế nhằm nâng cao năng suất, hiệu quả và năng lực cạnh tranh để chuẩn bị cho kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, đồng thời tạo ra cơ chế, nguồn lực mới, là "cú hích" mạnh đối với nền kinh tế đất nước.

Theo các chuyên gia, muốn hiện thực hóa mục tiêu này, hạ tầng số phải hiện đại, đồng bộ, an toàn, đóng vai trò nền tảng cho sự phát triển mạnh mẽ của hệ sinh thái tài chính hiện đại.

Tuy nhiên, bài toán về hạ tầng số cũng đặt ra nhiều thách thức, đòi hỏi sự đầu tư mạnh mẽ và chiến lược dài hạn để đưa Việt Nam bắt kịp các trung tâm tài chính lớn trên thế giới.

Tăng tốc triển khai hạ tầng viễn thông

Đại diện Cục Viễn thông (Bộ KH&CN) cho biết, để phát triển các trung tâm tài chính, sẽ cần phải có những chính sách ưu tiên bố trí quỹ đất, năng lượng (nguồn điện,…) thực hiện xây dựng, phát triển hạ tầng số (hạ tầng viễn thông, trung tâm dữ liệu, trung tâm AI,…). Đồng thời cần có chính sách miễn/giảm thủ tục xây dựng với các trạm thu phát sóng di động (4G/5G) trong khu vực xây dựng, phục vụ Trung tâm tài chính.

Cục Viễn thông dẫn kinh nghiệm quốc tế cho thấy các trung tâm tài chính lớn tại New York, London, Singapore hay nhiều quỹ đầu tư lớn trên thế giới đều đã và đang áp dụng công nghệ số, AI để thực hiện phân tích đánh giá, tối ưu hoá đầu tư, giảm thiểu rủi ro với các danh mục đầu tư hàng tỷ USD.

Do đó, bên cạnh các chính sách về tài chính, ngân hàng, để hình thành một Trung tâm tài chính hiện đại, một Trung tâm tài chính đẳng cấp quốc tế thì hạ tầng số, hạ tầng viễn thông 5G/6G tốc độ cao, trung tâm dữ liệu điện toán đám mây, trung tâm tính toán hiệu năng cao AI là nền tảng quan trọng và phải được ưu tiên đầu tư phát triển.

Một Trung tâm tài chính đẳng cấp quốc tế thì hạ tầng số phải thuộc các nhóm phát triển, với phương thức nhà nước đầu tư hạ tầng đi trước, tạo môi trường để các doanh nghiệp phát triển.

Tuy nhiên, hiện nay, tỉ lệ phủ sóng mạng 5G trên toàn quốc mới đạt khoảng 25,5%. Hiện TPHCM và Đà Nẵng chưa có Trung tâm dữ liệu lớn và siêu lớn (từ 30-100 MW).

Để triển khai nhanh 5G, Bộ KH&CN đã chỉ đạo doanh nghiệp viễn thông xây dựng kế hoạch đẩy nhanh tiến độ mở rộng vùng phủ sóng mạng 5G trên toàn quốc, hướng đến mục tiêu số trạm 5G đạt bằng 50% số trạm 4G.

Đồng thời đã và đang chỉ đạo các doanh nghiệp viễn thông di động triển khai phủ sóng 5G bảo đảm phục vụ 100% dân số tại TPHCM và Đà Nẵng, trong đó sẽ ưu tiên tại các khu vực triển khai xây dựng các Trung tâm tài chính.

"Khi đó, mạng 5G của 2 địa phương này sẽ đạt mức tương đương các nước phát triển", đại diện Cục Viễn thông nhận định.

Bên cạnh đó, Bộ KH&CN cũng đang thúc đẩy các doanh nghiệp từ nay đến 2030 triển khai thêm 9 tuyến cáp quang biển (hiện có 6 tuyến). Điều này sẽ giúp bảo đảm kết nối ổn định, an toàn, bảo mật thông tin cũng như hỗ trợ các trung tâm tài chính trở thành trung tâm công nghệ tài chính hàng đầu khu vực thông qua việc bảo đảm kết nối liên thông với các trung tâm tài chính quốc tế như: New York (Mỹ), Tokyo (Nhật Bản), Hong Kong (Trung Quốc), Singapore…

Trong thời gian tới, các đơn vị của Bộ KH&CN sẽ chỉ đạo, đôn đốc các doanh nghiệp viễn thông hỗ trợ hai thành phố TPHCM và Đà Nẵng xây dựng hạ tầng số hiện đại, dung lượng siêu lớn, băng thông siêu rộng, thông minh - xanh và bền vững để đạt mục tiêu xây dựng trung tâm tài chính đẳng cấp quốc tế và khu vực.

Hy vọng với những bước đi chiến lược và sự đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng số, Việt Nam sẽ từng bước hiện thực hóa khát vọng trở thành một trung tâm tài chính tầm cỡ khu vực và thế giới, mở ra cơ hội phát triển kinh tế số và nâng cao vị thế quốc gia trong kỷ nguyên công nghệ.