Xây dựng và phát triển Măng Đen trở thành điểm đến du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng quốc gia

Thác tự nhiên Pa Sỹ, Măng Đen, Quảng Ngãi - Ảnh: VGP/Nhật Anh

Xã Măng Đen (tỉnh Quảng Ngãi) có diện tích tự nhiên 39.692 ha, dân số 9.150 người, trong đó gần 80% là đồng bào dân tộc thiểu số. Măng Đen nằm ở độ cao trung bình 1.200 m so với mực nước biển, khí hậu ôn đới, mát mẻ quanh năm.

Với độ che phủ rừng trên 75%, Măng Đen sở hữu hệ sinh thái rừng phong phú, nhiều loài động thực vật quý hiếm, cùng với hệ thống hồ, thác tự nhiên như thác Pa Sỹ, hồ Đắk Ke, Toong Đam, Toong Zơ Ri gắn với truyền thuyết Mơ Nâm "Bảy hồ, ba thác". Đây cũng là nơi sinh sống của cộng đồng các dân tộc thiểu số Kdong, Mơ Nâm, Xê Đăng, Hre… với bản sắc văn hóa đa dạng, giàu truyền thống.

Măng Đen chuyển mình mạnh mẽ

Theo ông Đặng Quang Hà, Bí thư Đảng ủy xã Măng Đen, trong những năm qua, dưới sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của các cấp ủy, chính quyền địa phương và sự đồng hành của nhân dân và doanh nghiệp, ngành du lịch Măng Đen đã có sự chuyển mình mạnh mẽ, từ một điểm đến còn ít người biết đến trở thành trung tâm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, văn hóa đặc sắc của khu vực, thu hút hàng triệu lượt khách mỗi năm.

Nếu như năm 2021, lượng khách du lịch đến Măng Đen chỉ đạt 120.000 lượt khách, đến năm 2024 đạt 1,2 triệu lượt khách và dự kiến đến hết năm 2025 đạt khoảng 1,5 triệu lượt khách; tăng trưởng bình quân giai đoạn 2021-2025 đạt trên 40%, tổng doanh thu du lịch ước tính đạt khoảng 1.345 tỷ đồng. Du lịch đã tạo việc làm, nâng cao thu nhập, thúc đẩy phát triển nông nghiệp công nghệ cao và dịch vụ.

Trong đó, hạ tầng du lịch được quan tâm đầu tư đồng bộ và phát triển mạnh. Các cơ sở lưu trú và dịch vụ du lịch tăng nhanh về số lượng và chất lượng. Đến nay, xã có 143 cơ sở lưu trú với 1.280 phòng, đáp ứng hơn 6.000 khách/ngày. Công suất sử dụng phòng bình quân đạt 70–75%, cao điểm đạt trên 90%. Nhiều khách sạn, resort chất lượng cao đã tạo dựng thương hiệu riêng cho Măng Đen.

Hệ sinh thái sản phẩm du lịch mới được quan tâm đầu tư phát triển, ngày càng đa dạng, đáp ứng nhu cầu của du khách. Bên cạnh du lịch nghỉ dưỡng, sinh thái rừng, Măng Đen đã hình thành các sản phẩm du lịch khám phá thiên nhiên, du lịch nông nghiệp, du lịch cộng đồng, du lịch gắn với các hoạt động thể thao, giáo dục và bảo vệ môi trường, phát triển các sản phẩm dịch vụ mới như phố đi bộ, khu kinh tế đêm, chợ phiên, vườn đá nghệ thuật... đã góp phần giữ chân du khách.

Măng Đen là nơi sinh sống của cộng đồng các dân tộc thiểu số với bản sắc văn hóa đa dạng, giàu truyền thống - Ảnh: VGP/Nhật Anh

Sức sống du lịch cộng đồng

Bí thư Đảng ủy xã Măng Đen Đặng Quang Hà cho biết, địa phương đã tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền, vận động các hộ gia đình tham gia làm du lịch cộng đồng trên cơ sở giữ gìn truyền thống gia đình, duy trì môi trường sống, bảo tồn các giá trị văn hóa, phát triển nghề gắn với giá trị văn hoá.

Đến nay đã có 2 làng du lịch cộng đồng (Vi Rơ Ngheo, Kon Pring) được công nhận và hiện đang tiếp tục đầu tư phát triển thêm 3 làng du lịch cộng đồng (Kon Chênh, Kon Vơng Kia, Kon Tu Ma), đặc biệt, mỗi làng du lịch cộng đồng được định hướng phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng riêng để tạo sản phẩm du lịch đa dạng cho du khách trải nghiệm.

Các làng du lịch cộng đồng đã có gần 50 cơ sở lưu trú với khoảng 130 phòng do chính người đồng bào dân tộc thiểu số xây dựng và quản lý, thu hút khoảng 300.000 lượt khách đến lưu trú, tham quan, trải nghiệm hằng năm, tạo việc làm và thu nhập bền vững cho người dân.

Công tác truyền thông, quảng bá hình ảnh, xúc tiến du lịch được tăng cường và tổ chức bằng nhiều hình thức đa dạng, chuyên nghiệp; hình ảnh, thương hiệu du lịch Măng Đen ngày càng được khẳng định trên bản đồ du lịch Việt Nam.

Du khách tham quan mô hình nông nghiệp công nghệ cao tại Măng Đen - Ảnh: VGP/Nhật Anh

Xây dựng Măng Đen trở thành một mô hình du lịch sinh thái chuẩn mực

Theo Bí thư Đảng ủy xã Măng Đen Đặng Quang Hà, Quy hoạch chung xây dựng Khu du lịch Măng Đen đến năm 2045 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt với mục tiêu xây dựng Măng Đen trở thành một trong những trọng điểm du lịch của cả nước; các dự án trọng điểm (cao tốc Kon Tum-Quảng Ngãi, sân bay Măng Đen và các dự án phát triển đô thị, du lịch quy mô lớn) đang và sẽ triển khai là tiền đề vững chắc, tạo thế và lực cho Măng Đen phát triển mạnh mẽ, bền vững.

Tỉnh Quảng Ngãi xác định Măng Đen là cực tăng trưởng phía tây, trong đó du lịch là nền tảng, là động lực phát triển kinh tế-xã hội, kết nối trục biển-rừng của Quảng Ngãi. Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Măng Đen lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 cũng đã xác định mục tiêu: Xây dựng và phát triển Măng Đen trở thành điểm đến du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng quốc gia với hệ sinh thái du lịch đặc sắc, bền vững, lấy thiên nhiên, văn hóa bản địa và cộng đồng làm nền tảng. Phấn đấu đưa xã Măng Đen đạt tiêu chí Khu du lịch Quốc gia vào năm 2030, là trung tâm nghỉ dưỡng thiên nhiên của Việt Nam.

Để đạt được mục tiêu này, ông Đặng Quang Hà cho biết, trong thời gian tới địa phương sẽ nỗ lực khắc phục khó khăn và thách thức, tập trung quy hoạch không gian sinh thái Măng Đen gắn với bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển dịch vụ; giữ gìn hệ sinh thái rừng, môi trường cảnh quan thiên nhiên, đẩy mạnh triển khai các chương trình trồng rừng phủ xanh, phát động Chương trình "Một triệu cây xanh vì Măng Đen xanh". Đẩy nhanh tiến độ đầu tư hệ thống kết cấu hạ tầng, đặc biệt là các dự án trọng điểm kết nối vùng (cảng hàng không Măng Đen, cao tốc Quảng Ngãi-Kon Tum) và hạ tầng khu vực đô thị, trong đó chú trọng phát triển hạ tầng công cộng xanh-thông minh.

Phát triển đa dạng các loại hình, sản phẩm du lịch, ưu tiên sản phẩm du lịch ít tác động làm suy giảm tài nguyên. Chú trọng xây dựng các điểm, khu du lịch đạt tiêu chuẩn quốc tế về quản lý môi trường, dịch vụ, an toàn và trách nhiệm xã hội. Liên kết, hợp tác với trung tâm du lịch lớn trong nước hình thành chuỗi du lịch "rừng – biển – văn hóa" kết nối Măng Đen với Sa Huỳnh, Lý Sơn, Hội An, Đà Nẵng...

Tiếp tục đầu tư xây dựng và hoàn thiện các làng du lịch cộng đồng gắn khai thác giá trị văn hóa cồng chiêng, lễ hội truyền thống, ẩm thực bản địa, nghệ thuật dân gian, kết hợp trình diễn. Phấn đấu đến năm 2030, công nhận mới 3 làng du lịch cộng đồng (Kon Chênh, Kon Vơng Kia, Kon Tu Ma), xây dựng làng du lịch cộng đồng Vi Rơ Ngheo đạt tiêu chuẩn du lịch cộng đồng ASEAN. Đồng thời xây dựng và ban hành Bộ quy tắc ứng xử Khu du lịch Măng Đen; tăng cường truyền thông, quảng bá hình ảnh tại thị trường trong nước và quốc tế; đẩy mạnh đào tạo, phát triển nguồn nhân lực du lịch…

"Với quyết tâm chính trị cao, cơ chế chính sách đồng bộ và sự đồng hành của người dân – doanh nghiệp, chúng ta hoàn toàn có thể xây dựng Măng Đen trở thành một mô hình du lịch sinh thái chuẩn mực, đóng góp vào tăng trưởng xanh của tỉnh trong kỷ nguyên mới, gìn giữ vốn tự nhiên quý giá cho các thế hệ mai sau", Bí thư Đảng ủy xã Măng Đen nhấn mạnh.