| Hàng trăm tỷ đô đổ vào năng lượng tái tạo châu Á có nguy cơ phân bổ lệch hướng |
Khoản đầu tư này nhằm kết nối lưới điện quốc gia, truyền tải năng lượng tái tạo xuyên biên giới và giảm chi phí hạ tầng. Bên cạnh năng lượng, ADB dành 20 tỷ USD phát triển hạ tầng dữ liệu và AI.
Sáng kiến Lưới điện Liên Á tập trung xây dựng đường dây truyền tải, trạm biến áp, hệ thống lưu trữ và số hóa lưới điện, tạo điều kiện trao đổi năng lượng sạch giữa các quốc gia. Nhằm mục tiêu xây dựng hệ thống lưới điện thông minh, tích hợp năng lượng tái tạo quy mô lớn, tăng cường ổn định hệ thống điện cũng như kỳ vọng giảm chi phí kết nối ở các khu vực xa xôi, tăng khả năng tiếp cận điện năng và tạo ra 840.000 việc làm.
 |
| Khi mức thu nhập và nhu cầu điện năng dự kiến sẽ bùng nổ trong những thập kỷ tới, áp lực lên hệ thống điện của từng quốc gia riêng lẻ là vô cùng lớn. |
Tính đến năm 2023, khu vực vẫn phụ thuộc nặng nề vào nhiên liệu hóa thạch, trong đó than và dầu chiếm tới khoảng 72% tổng nguồn cung năng lượng. Hệ quả tất yếu là lượng phát thải khí CO2 từ đốt nhiên liệu đã tăng vọt 147% trong giai đoạn 2000-2022, đe dọa nghiêm trọng đến cam kết về khí hậu của các quốc gia. Việc chuyển đổi sang năng lượng sạch sẽ giúp các quốc gia giảm thiểu rủi ro tiềm tàng, duy trì an ninh năng lượng và tiếp tục lộ trình khử carbon.
Khoản hỗ trợ của ADB cho các dự án truyền tải điện xuyên biên giới trị giá khoảng 50 tỷ USD đến 2035. Trong đó, ngân hàng này dự kiến tài trợ một nửa bằng vốn tự có, phần còn lại huy động thông qua đồng tài trợ, gồm khu vực tư nhân. Riêng khoản hỗ trợ khoảng 10 triệu USD sẽ được ADB cung cấp để các quốc gia xây dựng khung tiêu chuẩn kỹ thuật chung.
Lưới điện khu vực, với mục tiêu tích hợp 20 GW điện tái tạo xuyên biên giới, kết nối 22.000 km đường dây truyền tải và giảm 15% khí thải.
Sáng kiến lưới điện liên Á được ADB đưa ra trong bối cảnh khu vực châu Á - Thái Bình Dương đối diện với cú sốc năng lượng từ xung đột Trung Đông. Theo công ty nghiên cứu thị trường Ember, các quốc gia sử dụng khí cho phát điện đang đối diện thách thức lớn về nguồn cung nhiên liệu. Ví dụ, tại Singapore, khí tự nhiên chiếm tới hơn 90% cơ cấu nguồn điện. Giá LNG tăng đột biến do xung đột Trung Đông có thể đẩy chi phí sản xuất điện của nước này đắt gần gấp đôi, lên khoảng 260 USD mỗi MWh.
| Tại Việt Nam, ADB đã cung cấp hơn 2,6 tỷ USD vốn vay có bảo lãnh chính phủ, 1,4 tỷ USD vốn vay không có bảo lãnh chính phủ, 35 triệu USD hỗ trợ kỹ thuật và 3 triệu USD viện trợ không hoàn lại. Năm 2021, trong khuôn khổ Đối tác Chuyển đổi Năng lượng Công bằng (JETP), ADB tiếp tục cam kết thêm 2,1 tỷ USD hỗ trợ Việt Nam. Bộ Công thương và Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) đã ký kết Bản ghi nhớ (MOU) năm 2025 về hợp tác trong lĩnh vực năng lượng và điện lực, thúc đẩy chuyển đổi năng lượng công bằng, hiện đại và bền vững cho Việt Nam trị giá tới 1,4 triệu USD, bao gồm nghiên cứu khả thi về chuyển đổi nhiên liệu, tăng cường kết nối lưới điện ASEAN và phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng. |
