AI phát hiện 13 loại ung thư chết người với độ chính xác hơn 98% từ mẫu mô

Trí tuệ nhân tạo
24/06/2024 13:48
Các mô hình AI có thể giúp phát hiện ung thư sớm bằng cách xác định các dấu hiệu methyl hóa DNA đặc trưng từ đó cải thiện kết quả điều trị cho bệnh nhân.
aa

Shamith Samarajiwa – giảng viên cao cấp của Imperial College London, tác giả của bài báo được xuất bản bởi tạp chí Biology Methods & Protocols mới đây đã cho biết, các mô hình AI có thể giúp phát hiện ung thư sớm bằng cách xác định các dấu hiệu methyl hóa DNA đặc trưng từ đó cải thiện kết quả điều trị cho bệnh nhân.

ai phat hien 13 loai ung thu chet nguoi voi do chinh xac hon 98 tu mau mo
Minh họa 3D của các tế bào ung thư trên nền sợi DNA.

Theo bài báo, một nghiên cứu gần đây cho thấy rằng các bác sĩ có thể sớm sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phát hiện và chẩn đoán ung thư ở bệnh nhân, cho phép điều trị sớm hơn.

Nghiên cứu nhấn mạnh rằng việc phát hiện và phân loại ung thư bằng các phương pháp dựa trên methyl hóa là một lĩnh vực đang mở rộng, hiện nay đã kết hợp sử dụng AI.

Cuộc chiến chống ung thư vẫn tiếp diễn vì nó vẫn là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới. 19 triệu trường hợp mắc và 10 triệu ca tử vong được báo cáo mỗi năm khiến việc tiên lượng và chẩn đoán giai đoạn sớm trở nên cấp bách.

“Hầu hết các bệnh ung thư đều có thể điều trị và chữa khỏi nếu được phát hiện đủ sớm”, nghiên cứu cho biết. Tuy nhiên, hầu hết các bệnh ung thư được phát hiện ở giai đoạn muộn. Nhưng một điểm chung giữa nhiều loại ung thư là một hiện tượng di truyền được gọi là methyl hóa DNA bất thường. Mô hình đó đã thúc đẩy nghiên cứu sâu hơn. Nó có thể giúp phát hiện ung thư trước khi nó bắt đầu.

Phát hiện ung thư trong DNA

DNA bao gồm bốn bazơ A, C, G, và T, theo thông cáo báo chí. Do thay đổi môi trường bên ngoài tế bào, một số bazơ này có thể thêm một nhóm methyl, gọi là “methyl hóa DNA”.

Trong hóa học hữu cơ, điều này có nghĩa là ba nguyên tử hydro bao quanh một nguyên tử carbon.

Thực tế, mỗi tế bào có hàng triệu nhóm methyl này. Do đó, việc phân biệt mô không ung thư và mô ung thư trở thành nhiệm vụ đầy thách thức, đặc biệt khi yêu cầu về tốc độ.

Do tính chất đồ sộ của nhiệm vụ, các nhà nghiên cứu đã “sử dụng các phương pháp học máy để xác định những thay đổi đặc trưng của ung thư từ methyl hóa đặc trưng của mô bình thường.”

“Việc xác định các dấu hiệu methyl hóa DNA cụ thể cho thấy các loại ung thư khác nhau cũng giống như việc mò kim đáy bể” – theo nghiên cứu.

Các nhà nghiên cứu từ Đại học Cambridge và Imperial College London đã sử dụng công nghệ tính toán nhanh. Họ quan sát các thay đổi trong các dấu hiệu DNA này ở giai đoạn phát triển sớm của ung thư và xác định “13 loại ung thư khác nhau từ mô không ung thư với độ chính xác 98.2%.”

AI có thể dự đoán ung thư trước khi nó bắt đầu

Các nhà nghiên cứu đã làm việc với bốn loại mô hình khác nhau nhưng trình bày kết quả từ hai mô hình mà họ đã sử dụng để tạo ra EMethylNET. Nó bao gồm một mô hình DNN được đào tạo về các tính năng học được từ XGBoost đa lớp.

Họ đã sử dụng các mô hình học máy nhị phân và đa lớp để phân loại 13 loại ung thư và các mô bình thường tương ứng.

“Phương pháp của chúng tôi đạt hiệu suất tốt cho tất cả các mô hình XGBoost,” họ viết, “cụ thể là độ chính xác trung bình là 0.987 và 0.982 cho các mô hình nhị phân và đa lớp, tương ứng.”

Họ đã kiểm tra các mẫu mô thay vì các mảnh DNA trong máu, điều này dường như là chìa khóa cho thành công của nó.

“Chúng tôi đã chứng minh rằng các mô hình XGBoost phù hợp để phân loại nhiều loại ung thư chỉ sử dụng dữ liệu methyl hóa DNA làm đầu vào.”

Họ lưu ý rằng mô hình cần được huấn luyện và kiểm tra. Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng “khía cạnh quan trọng của nghiên cứu này là sử dụng một mô hình AI cốt lõi có thể giải thích và dễ hiểu. Thậm chí cung cấp những hiểu biết về lý do tại sao nó đưa ra các dự đoán.

Họ cho rằng mô hình này có thể giúp y học hiểu rõ “các cơ chế cơ bản góp phần vào sự phát triển của ung thư.”

Các bác sĩ có thể phát hiện ung thư gần như trong suy nghĩ. Họ có thể hành động ngay lập tức trước khi nó phát triển thành bệnh và thậm chí bắt kịp đủ sớm để chữa trị. Nếu lĩnh vực y học có thể thu hẹp khoảng cách đó, ung thư sẽ có thể bị đánh bại vì hầu hết đều có thể chữa khỏi nếu được phát hiện đủ sớm.

“Điều này sẽ mang lại kết quả tốt hơn cho bệnh nhân,” Shamith Samarajiwa cho biết.

Hồng Minh (Theo interestingengineering)

tan-hoang-minh
Tin bài khác
Hoàn thiện pháp luật, đáp ứng yêu cầu điều tra hình sự trong tình hình mới

Hoàn thiện pháp luật, đáp ứng yêu cầu điều tra hình sự trong tình hình mới

Cùng với sự phát triển của xã hội, phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm ngày càng đa dạng, phức tạp, đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác điều tra hình sự. Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc hoàn thiện các quy định pháp luật về tổ chức và hoạt động của cơ quan điều tra trở thành yêu cầu cấp thiết. Dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ tháo gỡ những vướng mắc từ thực tiễn, tạo cơ sở pháp lý đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm trong tình hình mới.
Phú Thọ: Tăng cường hợp tác với doanh nghiệp Rumani trong ba lĩnh vực trọng tâm

Phú Thọ: Tăng cường hợp tác với doanh nghiệp Rumani trong ba lĩnh vực trọng tâm

Phú Thọ mong muốn thúc đẩy hợp tác với doanh nghiệp Rumani trong các lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo; năng lượng tái tạo, hạ tầng xanh và thương mại, logistics, đồng thời mở rộng cơ hội xuất khẩu hàng hóa sang thị trường châu Âu.
Thị trường chứng khoán ngày 20/11:  VN-Index giảm phiên thứ 4 liên tiếp, mất hơn 46 điểm trong tuần

Thị trường chứng khoán ngày 20/11: VN-Index giảm phiên thứ 4 liên tiếp, mất hơn 46 điểm trong tuần

Thị trường chứng khoán tiếp tục diễn biến tiêu cực khi VN-Index giảm phiên thứ tư liên tiếp, đóng cửa sát 1.689 điểm. Tính chung cả tuần, chỉ số mất hơn 46 điểm, trong khi áp lực bán vẫn lan rộng và khối ngoại nối dài chuỗi bán ròng.
Ứng dụng AI trong doanh nghiệp nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, hiệu quả đầu tư và cơ hội hợp tác

Ứng dụng AI trong doanh nghiệp nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, hiệu quả đầu tư và cơ hội hợp tác

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định vai trò trung tâm của người dân và doanh nghiệp trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Cùng với đó, Nghị quyết số 68-NQ/TW nhấn mạnh yêu cầu đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực quản trị và tăng cường liên kết doanh nghiệp. Tinh thần xuyên suốt này cũng định hướng cho công tác xúc tiến đầu tư là gắn thu hút nguồn lực với nâng cao khả năng tiếp nhận công nghệ, năng lực triển khai và hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp.
VUSTA tìm giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn, phát huy sức mạnh liên kết các Hội ngành toàn quốc

VUSTA tìm giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn, phát huy sức mạnh liên kết các Hội ngành toàn quốc

Sáng 20/11, Liên hiệp hội Việt Nam tổ chức Hội thảo “Giải pháp tăng cường hoạt động phối hợp giữa các Hội ngành toàn quốc và Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam” nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp và phát huy tiềm năng đội ngũ trí thức khoa học, công nghệ.
Tử vi vòng quay công nghệ ngày 21/11/2026: Tuổi Thìn đón tài lộc, tuổi Tý cần đề phòng áp lực

Tử vi vòng quay công nghệ ngày 21/11/2026: Tuổi Thìn đón tài lộc, tuổi Tý cần đề phòng áp lực

Tử vi 12 con giáp ngày 21/11/2026 hé lộ những chuyển biến đáng chú ý trên phương diện công việc, tài chính và tình cảm. Trong khi một số con giáp có cơ hội khẳng định năng lực, đón nhận tin vui về tiền bạc thì những tuổi khác cần thận trọng hơn trong lời nói và cách đưa ra quyết định. Cùng khám phá vận trình của 12 con giáp trong ngày thứ Bảy này!
HHT mở rộng đào tạo công nghệ cao, đón đầu nhu cầu nhân lực tương lai

HHT mở rộng đào tạo công nghệ cao, đón đầu nhu cầu nhân lực tương lai

Việc đưa vào hoạt động Trung tâm STEM AI ROBOT đánh dấu bước tiến mới của Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội trong đổi mới đào tạo, tăng cường thực hành và phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số.
Giữ lửa đam mê, gieo mầm khoa học như Nhà giáo trẻ Nguyễn Thị Vân Anh

Giữ lửa đam mê, gieo mầm khoa học như Nhà giáo trẻ Nguyễn Thị Vân Anh

Từ những câu hỏi về chuyển động của máy móc khi còn nhỏ đến các nghiên cứu chuyên sâu về điều khiển và robot, TS. Nguyễn Thị Vân Anh, giảng viên Khoa Tự động hóa, Trường Điện - Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội, đã từng bước xác định con đường khoa học mình muốn theo đuổi.
[E-Magazine] Trí tuệ nhân tạo soạn bài trong vài phút, vì sao người thầy vẫn bận rộn?

[E-Magazine] Trí tuệ nhân tạo soạn bài trong vài phút, vì sao người thầy vẫn bận rộn?

Chỉ một câu lệnh, trí tuệ nhân tạo (AI) có thể phác thảo giáo án, tạo câu hỏi kiểm tra và thiết kế học liệu trong thời gian ngắn. Nhưng sau sự tiện lợi ấy, giáo viên vẫn phải đọc, kiểm chứng, sửa chữa, chấm điểm và thấu hiểu từng học sinh. Những nghiên cứu mới đang chỉ ra một thực tế là công nghệ rút ngắn thời gian của từng việc, song chưa chắc làm nhẹ đi gánh nặng nghề nghiệp.
Nhận định phiên giao dịch ngày 20/11: Ưu tiên quản trị rủi ro, hạ tỷ trọng ở các nhịp hồi kỹ thuật

Nhận định phiên giao dịch ngày 20/11: Ưu tiên quản trị rủi ro, hạ tỷ trọng ở các nhịp hồi kỹ thuật

VN-Index tiếp tục giảm trong phiên 19/11 và đóng cửa dưới mốc 1.700 điểm. Các chỉ báo kỹ thuật cho thấy động lực tăng và dòng tiền đều suy yếu, khiến rủi ro điều chỉnh vẫn hiện hữu. Nhà đầu tư được khuyến nghị ưu tiên quản trị rủi ro, hạn chế sử dụng đòn bẩy và cân nhắc hạ tỷ trọng cổ phiếu khi thị trường xuất hiện các nhịp hồi kỹ thuật.
master