AI và tự động hóa: Động lực nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp ô tô SME

Diễn ra trong khuôn khổ Triển lãm quốc tế MTA Vietnam 2026 tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), hội thảo do Informa Markets Việt Nam phối hợp cùng Hội Ô tô và Thiết bị động lực TP.HCM (HCMC-SAE) tổ chức đã thu hút sự quan tâm của đông đảo chuyên gia, doanh nghiệp và các nhà quản lý trong lĩnh vực công nghiệp ô tô.

Phát biểu khai mạc, PGS.TS Đỗ Văn Dũng - Chủ tịch Hội Ô tô và Thiết bị động lực TP.HCM (HCMC-SAE), nhấn mạnh rằng: “Quá trình chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với toàn bộ chuỗi giá trị ngành ô tô, từ nghiên cứu phát triển sản phẩm, sản xuất, quản trị doanh nghiệp đến dịch vụ sau bán hàng. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, việc ứng dụng công nghệ số không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp muốn duy trì và phát triển”.

PGS.TS Đỗ Văn Dũng - Chủ tịch Hội Ô tô và Thiết bị động lực TP.Hồ Chí Minh (HCMC-SAE) phát biểu khai mạc

Theo các chuyên gia tham dự hội thảo, xu hướng điện khí hóa, xe thông minh, sản xuất linh hoạt và kết nối dữ liệu đang thúc đẩy ngành công nghiệp ô tô toàn cầu bước sang một giai đoạn phát triển mới. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với doanh nghiệp Việt Nam trong việc nâng cao năng lực quản trị, tối ưu hóa sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Dữ liệu trước, AI sau

Trong tham luận “Tổng quan chuyển đổi số ngành ô tô Việt Nam giai đoạn 2026-2030”, PGS.TS. Đàm Hoàng Phúc - Giám đốc Chương trình Đào tạo Kỹ thuật Ô tô, Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng nhiều doanh nghiệp hiện nay đang có xu hướng quan tâm đến AI nhưng chưa đầu tư đúng mức cho nền tảng dữ liệu và quy trình số hóa.

Ông giới thiệu mô hình “ba tầng công nghệ” gồm số hóa nền tảng, kết nối hệ thống và trí tuệ nhân tạo. Theo đó, tầng đầu tiên bao gồm dữ liệu, quy trình và con người - những yếu tố cốt lõi quyết định hiệu quả của toàn bộ quá trình chuyển đổi số. Tầng thứ hai là kết nối giữa các hệ thống sản xuất, quản trị và chuỗi cung ứng. Trên cơ sở đó, doanh nghiệp mới có thể triển khai các công nghệ cao hơn như AI, Digital Twin hay các hệ thống tự động ra quyết định.

Một trong những thông điệp đáng chú ý được đưa ra tại hội thảo là “dữ liệu trước, AI sau”. Các chuyên gia cho rằng việc đầu tư vào AI khi dữ liệu còn phân tán, thiếu chuẩn hóa hoặc chưa được quản trị hiệu quả sẽ rất khó tạo ra giá trị thực tế.

Từ kinh nghiệm nghiên cứu và tư vấn doanh nghiệp, PGS.TS. Đàm Hoàng Phúc cũng chia sẻ năm nguyên tắc giúp doanh nghiệp SME tránh bị tụt lại trong quá trình chuyển đổi số. Đó là ưu tiên xây dựng dữ liệu, xác định đúng bài toán cần giải quyết, triển khai từ những quy trình nhỏ nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt, chú trọng phát triển năng lực con người và xem chuyển đổi số là điều kiện tồn tại trong chuỗi giá trị hiện đại.

PGS.TS. Đàm Hoàng Phúc - Giám đốc Chương trình Đào tạo Kỹ thuật Ô tô, Đại học Bách khoa Hà Nội trình bày tham luận

AI và tự động hóa mở rộng khả năng cạnh tranh cho doanh nghiệp

Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm tại hội thảo là tham luận về các giải pháp ứng dụng AI và tự động hóa trong lĩnh vực ô tô do ông Lê Hoàng Dũng - Phó Giám đốc phụ trách Công cụ, Tự động hóa và AI của Bosch Global Software Technologies Việt Nam trình bày.

Theo ông, AI hiện nay đã có khả năng tham gia vào hầu hết các khâu trong chuỗi giá trị ngành ô tô, từ nghiên cứu, phát triển sản phẩm, sản xuất đến dịch vụ sau bán hàng.

Ở giai đoạn tiền bán hàng, AI hỗ trợ xây dựng báo giá, phân tích nhu cầu và phát triển ý tưởng sản phẩm. Trong lĩnh vực phát triển phần mềm ô tô, AI giúp tăng tốc quá trình lập trình, kiểm thử, đánh giá tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật và quản lý tri thức doanh nghiệp. Tại nhà máy sản xuất, các công nghệ như bảo trì dự đoán (Predictive Maintenance), phát hiện bất thường trong vận hành hệ thống, chatbot hỗ trợ bảo trì hay camera AI giám sát an toàn lao động đang ngày càng được ứng dụng rộng rãi.

Sự kết hợp ngày càng chặt chẽ giữa AI và tự động hóa công nghiệp đang ngày càng mạnh mẽ, thay vì hoạt động độc lập, các hệ thống robot, cảm biến, phần mềm quản trị sản xuất và nền tảng phân tích dữ liệu đang được tích hợp thành các hệ sinh thái thông minh, cho phép doanh nghiệp theo dõi, phân tích và tối ưu hoạt động theo thời gian thực.

Đối với doanh nghiệp SME, AI không nhất thiết phải bắt đầu từ những dự án quy mô lớn. Việc lựa chọn những bài toán cụ thể như quản lý tri thức nội bộ, dự báo nhu cầu, tối ưu chất lượng sản phẩm hay tự động hóa các công việc lặp lại có thể mang lại hiệu quả nhanh hơn và phù hợp hơn với nguồn lực hiện có.

MTA Vietnam 2026 quy tụ nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp chế tạo, tự động hóa và công nghệ số

Hội thảo cho thấy chuyển đổi số trong ngành ô tô Việt Nam đang chuyển từ giai đoạn nhận thức sang triển khai thực tế. Trong bối cảnh AI và tự động hóa ngày càng trở thành những công cụ quan trọng để nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh, doanh nghiệp vừa và nhỏ cần chủ động xây dựng nền tảng dữ liệu, chuẩn hóa quy trình và từng bước ứng dụng công nghệ phù hợp với năng lực của mình.

Việc bắt đầu từ những bài toán cụ thể, lấy hiệu quả sản xuất kinh doanh làm trung tâm và coi con người là yếu tố quyết định sẽ là chìa khóa giúp doanh nghiệp khai thác hiệu quả tiềm năng của AI, tự động hóa và sản xuất thông minh trong giai đoạn phát triển mới.