Dự án Giải pháp Tương lai: 10 startup trình diễn sáng kiến đổi mới sáng tạo mở

Chiều 15/1 tại Hà Nội, Demo Day của Dự án Giải pháp Tương lai - Shinhan Square Bridge Việt Nam 2025 diễn ra với sự tham gia của 10 startup Việt Nam - Hàn Quốc. Dự án được tài trợ bởi Quỹ Hy vọng Tập đoàn Tài chính Shinhan thông qua United Way Worldwide, do Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển bền vững MSD - MSD United Way Việt Nam điều phối và triển khai theo định hướng hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đã được phê duyệt theo Nghị định 80/2021/NĐ-CP của Chính phủ, với sự phối hợp đồng hành của Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp Sáng tạo Quốc gia (NSSC).

Điểm làm nên dấu ấn riêng của Giải pháp Tương lai nằm ở cách tiếp cận đổi mới sáng tạo mở xã hội (Social Open Innovation), trong đó cộng đồng và toàn bộ hệ sinh thái được đặt ở vị trí trung tâm của tiến trình đổi mới. Trên nền tảng đó, sáng kiến BAY LÊN - SOAR của Viện MSD trở thành triết lý xuyên suốt, kiến tạo một “bệ phóng” để các giải pháp không chỉ cất cánh mà còn bay cùng hệ sinh thái, dựa trên bốn trụ cột: tạo tác động xã hội - môi trường rõ nét; đồng kiến tạo mở; hành động dựa trên dữ liệu và bằng chứng; và mở rộng có trách nhiệm, phù hợp với bối cảnh địa phương.

Phát biểu tại chương trình, ông Phạm Hồng Quất, Viện trưởng Viện Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh đổi mới sáng tạo chỉ có thể bền vững khi được đặt trong một hệ sinh thái đồng bộ, nơi các giải pháp được thử nghiệm thực tế và kết nối chặt chẽ với chính sách, thị trường và cộng đồng. Theo ông, các startup tham gia Shinhan Square Bridge không chỉ phát triển công nghệ mà còn trực tiếp giải quyết những thách thức của Việt Nam trong giáo dục, nông nghiệp và phát triển bền vững, tạo ra dữ liệu và tác động xã hội cụ thể. Quan trọng hơn, chương trình đã hình thành nền tảng hợp tác đa bên giữa Nhà nước, viện - trường, doanh nghiệp, nhà đầu tư, tổ chức xã hội và cộng đồng, tạo động lực để startup phát triển, mở rộng và đóng góp lâu dài cho mục tiêu đổi mới sáng tạo quốc gia.

Ông Phạm Hồng Quất - Viện trưởng Viện Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ phát biểu tại chương trình

Chia sẻ về ý nghĩa của cơ chế cộng đồng trong đánh giá giải pháp, bà Nguyễn Phương Linh, Viện trưởng Viện MSD, Giám đốc Dự án Giải pháp Tương lai khẳng định: “Sự tham gia của giám khảo cộng đồng không chỉ giúp xác nhận giá trị thực tiễn, tác động xã hội và mức độ phù hợp của các giải pháp với bối cảnh Việt Nam, mà còn thể hiện rõ tinh thần đổi mới sáng tạo mở xã hội. Chúng tôi tin rằng đổi mới sáng tạo chỉ thực sự có ý nghĩa khi được đồng kiến tạo với nhiều bên liên quan, khi tiếng nói của cộng đồng và những người hưởng lợi cuối cùng được lắng nghe, và khi không ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình phát triển”.

Ông Sukkun Sun, Giám đốc Shinhan Square Bridge, Quỹ Hy vọng Tập đoàn Tài chính Shinhan cho biết Demo Day là thời điểm các startup chứng minh hiệu quả hành trình Proof of Concept (PoC) bằng kết quả và dữ liệu thực tế, đồng thời ghi nhận sự trưởng thành nhanh chóng của các giải pháp trong quá trình triển khai tại Việt Nam. Theo ông, những kết quả này có được nhờ sự đồng hành của các cơ quan quản lý, đối tác, chuyên gia, tổ chức xã hội và cộng đồng.

Các đại biểu tham quan, trải nghiệm các sản phẩm tại sự kiện

Từ nền tảng đối thoại và kết nối đa bên tại sự kiện, Ban Tổ chức cũng chứng kiến và công bố các hợp tác được hình thành trong khuôn khổ dự án như một kết quả “hữu hình” của cách tiếp cận đổi mới sáng tạo mở xã hội, khi thử nghiệm được chuyển hóa thành cam kết đồng hành dài hạn giữa startup và đối tác.

Tại Demo Day, 10 startup hoạt động trong hai lĩnh vực Giáo dục trong kỷ nguyên mới và Nông nghiệp hiệu quả - bền vững đã trình bày kết quả triển khai PoC tại Việt Nam. Trong 5 tháng, các startup trực tiếp làm việc với trường học, cộng đồng, nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp địa phương; thu thập dữ liệu và bằng chứng tác động xã hội - môi trường, làm cơ sở hoàn thiện mô hình kinh doanh và chiến lược mở rộng.

Sau phần trình bày của các startup, Ban Tổ chức đã công bố kết quả giải thưởng. Giải Quán quân (10.000 USD) thuộc về Vandalsoft với giải pháp nông nghiệp thông minh cho mô hình nuôi côn trùng làm thực phẩm. Vandalsoft cung cấp giải pháp quản lý/chuyển đổi số cho mô hình nuôi côn trùng, đồng thời nghiên cứu tối ưu thức ăn từ phụ phẩm nông nghiệp và tận dụng chất thải để tạo đầu vào nông nghiệp. PoC tập trung thử nghiệm nguồn thức ăn thay thế từ phụ phẩm, tối ưu công thức và đánh giá khả năng tạo phân bón hữu cơ từ chất thải của mô hình nuôi.

Giải Á quân (7.500 USD) được trao cho Shoes Agtech - Airboots, robot nông nghiệp siêu nhẹ đa năng trong nông nghiệp. Shoes Agtech phát triển robot nông nghiệp siêu nhẹ phục vụ gieo sạ/bón/phun nhằm tự động hóa một phần quy trình canh tác và tối ưu sử dụng đầu vào. PoC so sánh Airboots S30 với phun truyền thống và drone tại An Giang (mỗi phương án 750 m²), ghi nhận tiêu thụ năng lượng thấp hơn 87% so với drone, giảm 60% gãy thân lúa so với phun truyền thống và hiệu quả kiểm soát sâu cuốn lá sau 01 ngày đạt 95,5%.

Hai giải Quý quân (5.000 USD/giải) thuộc về:

• Plantner - phân bón thân thiện môi trường từ nguyên liệu tự nhiên/phụ phẩm: Plantner phát triển phân bón thiết kế theo nhu cầu cây trồng, hướng tới tận dụng nguyên liệu tự nhiên và phụ phẩm địa phương nhằm giảm tác động của hóa chất nông nghiệp. PoC triển khai trên 14 ha với các nhóm cây trồng (dưa hấu, lúa, rau lá tại Hà Nội và cây có múi); doanh nghiệp ghi nhận kế hoạch mở rộng theo giai đoạn với quy mô dự kiến trên 1.000 ha, phối hợp Trung tâm Khuyến nông Cần Thơ và SunRice, đồng thời báo cáo tăng 13% hàm lượng chất hữu cơ trong đất sau sử dụng theo theo dõi nội bộ.
• Recycle Ledger - nền tảng giao dịch B2B cho dầu ăn đã qua sử dụng (UCO): Recycle Ledger xây dựng nền tảng thu gom và giao dịch UCO, kèm dữ liệu truy xuất phục vụ chuỗi lọc - tái chế và chứng nhận nhiên liệu sinh học. PoC thử nghiệm với 30 nhà hàng, 2 doanh nghiệp thu mua và 10 cá nhân thu mua, theo dõi 25,1 tấn UCO, ước tính đóng góp giảm 138 tCO₂e, và giúp tỷ lệ thu hồi UCO trong nhóm thử nghiệm tăng từ 12,7% lên 30%.

Giải Bình chọn từ Cộng đồng được trao cho Ecosoi, dự án chuyển đổi lá dứa phế phẩm thành sợi dệt bền vững, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và giảm chất thải nông nghiệp. PoC thử nghiệm chuỗi thu gom - xử lý sợi - kéo sợi - phát triển mẫu, mục tiêu chuyển hướng 60 tấn lá dứa tươi/tháng và tăng tỷ lệ pha sợi dứa lên 30-40%; kết quả ghi nhận 02 tấn sợi pha 40/60 (dứa-cotton), giảm 20% chi phí so với sản phẩm trước đó.

Giải Quán quân (10.000 USD) thuộc về Vandalsoft với giải pháp nông nghiệp thông minh cho mô hình nuôi côn trùng

Khép lại Demo Day, chương trình tiếp tục khẳng định tinh thần BAY LÊN - SOAR: các giải pháp chỉ thực sự cất cánh khi xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, được kiểm chứng bằng dữ liệu và được nâng đỡ bởi sự đồng hành của hệ sinh thái, hướng tới mở rộng tác động xã hội - môi trường bền vững và đóng góp cho các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs).