Từ Block đến PayPal: AI đang viết lại "luật chơi" ngành thanh toán

Các chuyên gia nhận định trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra tiềm năng lớn trong ngành thanh toán, đặc biệt ở các hoạt động nghiệp vụ hậu trường, nhận diện khách hàng (KYC) và phòng chống gian lận. Tuy nhiên, cùng với cơ hội nâng cao hiệu quả vận hành, AI cũng đang tạo ra những biến động mạnh mẽ về nhân sự trong lĩnh vực này.

Theo nhật báo kinh tế Pháp Les Echos, quyết định của Block - tập đoàn công nghệ tài chính do Jack Dorsey sáng lập về việc thay thế khoảng 4.000 nhân viên, tương đương 40% lực lượng lao động, bằng AI đang gây chấn động ngành thanh toán toàn cầu. Block hiện là chủ sở hữu các nền tảng thanh toán phổ biến như Cash App, Square và Afterpay.

Giới phân tích cho rằng động thái này không xuất phát từ khó khăn tài chính mà là bước chuyển chiến lược nhằm xây dựng mô hình doanh nghiệp vận hành dựa trên AI, hướng tới tăng tốc phát triển và tối ưu hiệu quả. Dù trước đây đã có nhiều công ty fintech cắt giảm nhân sự nhờ AI, quy mô lên tới 4.000 người của Block được đánh giá là chưa từng có.

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra tiềm năng lớn trong ngành thanh toán

Trước đó, Klarna - tập đoàn thanh toán trả góp của Thụy Điển từng tuyên bố AI có thể thay thế khoảng 700 nhân viên chăm sóc khách hàng. Sau đó, doanh nghiệp này điều chỉnh chiến lược để duy trì yếu tố con người trong trải nghiệm khách hàng, song vẫn cắt giảm mạnh nhân sự, từ 7.000 người năm 2022 xuống còn khoảng 3.000 hiện nay, đồng thời đặt mục tiêu dưới 2.000 người vào năm 2030.

Tại Mỹ, PayPal cũng đã cắt giảm khoảng 2.500 việc làm vào đầu năm 2024, tương đương 9% lực lượng lao động, với lý do đẩy mạnh tự động hóa. Trong khi đó, Stripe - doanh nghiệp hợp tác với OpenAI để triển khai trải nghiệm mua sắm trong ChatGPT và phối hợp với Microsoft trên nền tảng Copilot hiện chưa có kế hoạch cắt giảm quy mô lớn. Dù vậy, Stripe cũng từng tinh giản khoảng 300 vị trí đầu năm 2025, đồng thời tiếp tục tuyển dụng để hướng tới quy mô 10.000 nhân sự.

Các tổ chức thanh toán lớn như Visa, Mastercard và PayPal đã đẩy mạnh đầu tư vào AI trong những năm gần đây. Theo lãnh đạo Worldline, AI giúp tối ưu mã lập trình, phát triển sản phẩm, quản lý giao dịch và phát hiện gian lận. Doanh nghiệp này đã triển khai công cụ GitHub Copilot cho toàn bộ đội ngũ phát triển, song chưa có kế hoạch thay thế nhân sự bằng AI.

Diễn biến tại Block cho thấy AI đang từng bước định hình lại mô hình tổ chức và vận hành của ngành thanh toán toàn cầu. Tuy nhiên, mức độ ứng dụng và tác động tới thị trường lao động sẽ phụ thuộc vào chiến lược riêng của từng doanh nghiệp, trong bối cảnh cân bằng giữa tự động hóa và yếu tố con người vẫn là bài toán then chốt.