Những rủi ro phổ biến khi ứng dụng AI trong các doanh nghiệp

Các công ty không chủ động theo dõi những thay đổi về quy định liên quan đến AI

Tuy nhiên, song song với những lợi ích rõ rệt, việc ứng dụng AI cũng mang lại nhiều rủi ro pháp lý và vận hành mà doanh nghiệp không thể xem nhẹ. Một nghiên cứu chuyên sâu đánh giá hơn 3.000 phản hồi do AI tạo ra cho thấy khoảng 45% nội dung có ít nhất một vấn đề nghiêm trọng. Đáng chú ý, khoảng 31% phản hồi chứa các trích dẫn bị thiếu hoặc gây hiểu nhầm. Thực tế, vào đầu năm 2024, một thẩm phán liên bang tại Kansas đã phạt các luật sư đại diện cho một công ty nắm giữ bằng sáng chế tổng cộng 12.000 USD sau khi họ nộp tài liệu pháp lý có các dẫn chứng vụ án hoàn toàn bịa đặt do AI tạo ra.

Theo các chuyên gia pháp lý, trong năm 2026, các doanh nghiệp công nghiệp cần đặc biệt lưu ý một số rủi ro phổ biến khi triển khai AI.

Rủi ro về quyền sở hữu và bản quyền

Khi doanh nghiệp sử dụng AI để tạo nội dung, thiết kế hoặc dữ liệu kỹ thuật, quyền sở hữu đối với sản phẩm đầu ra có thể không rõ ràng. Điều này làm gia tăng nguy cơ vi phạm bản quyền hoặc phát sinh tranh chấp pháp lý. Một ví dụ nổi bật là vụ kiện giữa Getty Images và Stability AI liên quan đến việc sử dụng hàng triệu hình ảnh có bản quyền để huấn luyện mô hình AI. Vụ việc này đã làm dấy lên nhiều tranh luận về quyền sở hữu dữ liệu và tính hợp pháp của nguồn dữ liệu huấn luyện AI. Do đó, doanh nghiệp cần xem xét kỹ điều khoản sử dụng của các nền tảng AI và thiết lập quy trình kiểm tra nội dung trước khi đưa vào sử dụng thương mại.

“Ảo giác AI” và rủi ro thông tin sai lệch

Một thách thức khác là hiện tượng “ảo giác AI” - khi hệ thống tạo ra các thông tin không chính xác hoặc hoàn toàn bịa đặt. Khoảng 20% kết quả do AI tạo ra được ghi nhận có vấn đề nghiêm trọng về độ chính xác. Nếu doanh nghiệp sử dụng các thông tin này để đưa ra quyết định pháp lý, tài chính hoặc chiến lược, hậu quả có thể rất nghiêm trọng. Trong một trường hợp năm 2024, chatbot MyCity đã đưa ra lời khuyên sai lệch về luật lao động, khiến các chủ doanh nghiệp có nguy cơ vi phạm quy định. Vì vậy, các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần duy trì quy trình kiểm chứng thông tin và không phụ thuộc hoàn toàn vào AI.

Thiếu chính sách quản trị AI nội bộ

Nhiều tổ chức triển khai AI một cách tự phát mà chưa xây dựng các chính sách quản trị rõ ràng. Điều này có thể dẫn đến việc nhân viên sử dụng AI sai mục đích, nhập dữ liệu nhạy cảm hoặc chia sẻ thông tin nội bộ lên các nền tảng bên ngoài. Nếu không được kiểm soát, những hành vi này có thể gây rò rỉ dữ liệu hoặc dẫn đến các tranh chấp pháp lý tốn kém.

Vi phạm quyền riêng tư dữ liệu

AI hoạt động dựa trên khối lượng dữ liệu khổng lồ, trong đó có thể bao gồm thông tin cá nhân của khách hàng hoặc nhân viên. Nếu dữ liệu được thu thập hoặc xử lý mà không có sự đồng ý hợp lệ, doanh nghiệp có thể vi phạm các quy định về bảo vệ dữ liệu và đối mặt với các khoản phạt nặng cũng như tổn hại uy tín thương hiệu.

Áp lực tuân thủ các quy định mới về AI

Trong bối cảnh AI phát triển nhanh chóng, nhiều quốc gia đang ban hành các khung pháp lý mới nhằm kiểm soát công nghệ này. Các quy định như Đạo luật AI của Liên minh châu Âu hay các luật quản lý dữ liệu mới đang đặt ra yêu cầu tuân thủ ngày càng chặt chẽ đối với doanh nghiệp. Những tổ chức không theo kịp các thay đổi này có thể đối mặt với các rủi ro pháp lý nghiêm trọng.

Các chuyên gia cho rằng để khai thác hiệu quả AI mà vẫn đảm bảo an toàn pháp lý, doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược quản trị AI rõ ràng, thiết lập quy trình kiểm soát nội dung và thường xuyên cập nhật các quy định pháp lý mới. Chỉ khi được triển khai một cách có trách nhiệm và kiểm soát chặt chẽ, AI mới thực sự trở thành động lực thúc đẩy đổi mới trong ngành công nghiệp.

Theo automation.com