Phát triển vật liệu xây dựng xanh: Đòn bẩy cho kinh tế bền vững

Cần chính sách mạnh hơn để vật liệu xanh đi vào chuỗi cung ứng

Đánh giá về vai trò của vật liệu xanh trong việc hình thành các công trình kiến trúc bền vững, TS.KTS Phan Đăng Sơn - Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam cho rằng, xu hướng kiến trúc xanh đang phát triển mạnh mẽ trên thế giới và sẽ trở thành tiêu chí chủ đạo trong tương lai, khi các quốc gia phát triển ngày càng chú trọng đến yếu tố môi trường và sức khỏe con người.

Theo ông, tại nhiều nước, kiến trúc xanh gắn liền với tiêu chí an toàn sức khỏe, trong khi ở Việt Nam, cần bắt đầu từ việc hoàn thiện chính sách, đẩy mạnh giáo dục và nâng cao nhận thức cộng đồng. Đây là nền tảng để thúc đẩy phát triển kiến trúc xanh, hướng tới mục tiêu bền vững lâu dài.

TS.KTS Phan Đăng Sơn - Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam cho rằng xu hướng kiến trúc xanh đang phát triển mạnh mẽ trên thế giới và sẽ trở thành tiêu chí chủ đạo trong tương lai

Phân tích rõ hơn, ông Phan Đăng Sơn cho biết kiến trúc xanh được cấu thành từ 5 yếu tố cốt lõi gồm: thiết kế thích ứng sinh khí hậu, sử dụng vật liệu xanh, hiệu quả năng lượng và nước, bảo đảm môi trường sống lành mạnh và hài hòa với cảnh quan. Trong đó, vật liệu xanh được xem là mắt xích nền tảng, có vai trò quyết định đến chất lượng và tính bền vững của công trình.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Dương Văn Tú - Giám đốc Kinh doanh miền Bắc, Công ty TNHH cách âm, cách nhiệt Phương Nam (Phương Nam Panel) nhận định, các chính sách thúc đẩy vật liệu xây dựng xanh thời gian qua là chủ trương đúng đắn và mang tính tất yếu. Những định hướng này đã tạo tín hiệu rõ ràng, buộc doanh nghiệp phải rà soát và điều chỉnh toàn bộ chuỗi giá trị, từ nguồn nguyên liệu, công nghệ sản xuất đến cách tiếp cận thị trường.

Chia sẻ về chiến lược phát triển, ông Tú cho biết Phương Nam Panel không coi đây là áp lực mà là cơ hội để tái cấu trúc. Doanh nghiệp đã chủ động tiếp cận thị trường châu Âu, đầu tư vào công nghệ sản xuất tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải; từ đó làm chủ công nghệ và phát triển các dòng sản phẩm panel cách âm, cách nhiệt thân thiện môi trường, định vị thương hiệu theo hướng cung cấp “giải pháp vật liệu xanh - hiệu quả - kinh tế”.

Theo ông Dương Văn Tú, trong thời gian tới, nếu các chính sách được cụ thể hóa mạnh mẽ hơn, đặc biệt là về ưu đãi đầu tư, tín dụng xanh và hệ thống tiêu chuẩn, ngành vật liệu xây dựng xanh Việt Nam sẽ có điều kiện nâng cao năng lực cạnh tranh, không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Toàn cảnh hội thảo. Ảnh: BTC

Về phía cơ quan quản lý, ông Lê Văn Kế, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng cho biết, Bộ Xây dựng đang hoàn thiện dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 09/2021/NĐ-CP và dự kiến trình Chính phủ trong tháng 5 tới.

Theo ông, dự thảo Nghị định mới có 10 điểm đổi mới quan trọng, trong đó nổi bật là chuyển từ cách tiếp cận khuyến khích chung sang xây dựng một khung chính sách phát triển vật liệu xây dựng xanh có cấu trúc đầy đủ. Dự thảo xác định rõ 7 nhóm vật liệu trọng tâm, gồm vật liệu mới, vật liệu tái chế, vật liệu xanh, vật liệu nhẹ, vật liệu thân thiện môi trường và các loại vật liệu phù hợp với khu vực ven biển, hải đảo.

Đáng chú ý, yêu cầu xanh hóa được cụ thể hóa đến cấp địa phương, theo đó các kế hoạch phát triển xây dựng bắt buộc phải lồng ghép nội dung phát triển vật liệu xanh với lộ trình triển khai rõ ràng.

Ông Lê Văn Kế, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng.

Ở góc độ chuyên gia, ông Lê Quang Hùng, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, cho rằng cần sớm chuẩn hóa khái niệm và xây dựng hệ thống mã định danh thống nhất đối với vật liệu xanh. Đồng thời, việc thiết lập bộ tiêu chí chung, minh bạch cho dán nhãn sản phẩm là cần thiết, nhằm khắc phục tình trạng thiếu đồng bộ như hiện nay.

Bên cạnh đó, để vật liệu xanh thực sự đi vào thực tiễn, các chuyên gia đề xuất cần có cơ chế ưu tiên sử dụng trong các công trình đầu tư công, kết hợp với chính sách hỗ trợ giảm giá thành, đẩy mạnh truyền thông và nâng cao nhận thức xã hội.

Hội thảo không đặt mục tiêu lặp lại các nội dung về cơ chế, chính sách, mà hướng tới tạo lập một không gian trao đổi cởi mở, thực chất, nơi các bên cùng chia sẻ góc nhìn từ thực tiễn, từ cơ quan quản lý, giới chuyên gia đến cộng đồng doanh nghiệp.

Thông qua các tham luận và thảo luận, nhiều vấn đề đặt ra từ thực tiễn đã được làm rõ, từ diễn biến thị trường, công nghệ sản xuất, chi phí đầu tư đến hành vi tiêu dùng. Trên cơ sở đó, các đại biểu đã gợi mở thêm nhiều giải pháp khả thi, bám sát thực tế, góp phần thúc đẩy phát triển vật liệu xây dựng xanh trong thời gian tới.

Văn Thuỳ - Quang Huy