Gắn đào tạo tiến sĩ với nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo

Dự thảo Nghị định được đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Bộ để lấy ý kiến rộng rãi theo quy định; nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 248/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; đồng thời cụ thể hóa một số quy định về tự chủ, cơ chế tài chính đối với giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp tại Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) và Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) năm 2025.

Nghị định tạo cơ sở pháp lý để thực hiện đổi mới căn bản cơ chế, chính sách tài chính và đầu tư cho giáo dục, đào tạo; phân bổ ngân sách nhà nước cho các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp dựa trên sứ mạng, chất lượng và hiệu quả theo cơ chế thống nhất trong toàn ngành; ưu tiên đặt hàng, giao nhiệm vụ đối với các ngành, lĩnh vực trọng điểm theo kết quả đầu ra; đồng thời quy định về chương trình trọng điểm quốc gia đào tạo tiến sĩ toàn thời gian.

Một trong những vấn đề cốt lõi trong dự thảo Nghị định mới của Bộ GDĐT là đào tạo tiến sĩ gắn với nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo. Ảnh minh họa: Phenikaa

Tăng quyền tự chủ trong đào tạo, hợp tác quốc tế

Dự thảo Nghị định quy định đầy đủ các khía cạnh tự chủ của cơ sở giáo dục không phụ thuộc vào mức độ tự chủ tài chính, bao gồm: tự chủ về học thuật, chuyên môn; tự chủ về nghiên cứu khoa học; tự chủ về cơ cấu tổ chức, nhân sự; tự chủ về hợp tác quốc tế; tự chủ về tài chính, tài sản, đầu tư.

Theo đó, người đứng đầu cơ sở giáo dục được toàn quyền quyết định việc sử dụng các nguồn tài chính đặt hàng hoặc giao nhiệm vụ để hoàn thành nhiệm vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển cơ sở giáo dục. Việc chi tiêu phải tuân thủ nguyên tắc gắn với hiệu quả hoạt động, bảo đảm tiến độ, chất lượng; thực hiện công khai, minh bạch và được quy định trong Quy chế chi tiêu nội bộ. Song song với việc đảm bảo chi tiêu, các đơn vị đào tạo phải đảm bảo việc giải trình minh bạch về nguồn chi và phương thức chi.

Cơ chế tài chính, giáo dục nghề nghiệp có nhiều điểm mới

Bên cạnh quy định về tự chủ chi tiêu, dự thảo Nghị định cũng quy định nguyên tắc phân bổ ngân sách nhà nước cho giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp theo quy định tại Luật Giáo dục, pháp luật có liên quan và dựa trên sứ mạng, chất lượng, hiệu quả hoạt động của cơ sở giáo dục. Cụ thể hóa về đối tượng, điều kiện, chính sách và mức hỗ trợ, học bổng đối với người học các nhóm ngành đào tạo giáo viên, đào tạo tài năng, nghệ thuật, thể thao; các ngành đào tạo khoa học cơ bản, ngành, nghề đặc thù; chương trình đào tạo trình độ tiến sĩ, các ngành, nghề kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược, công nghệ lõi.

Các phương thức thực hiện trên tinh thần cụ thể hóa và thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục đào tạo sớm đi vào cuộc sống.

Xác định mục tiêu đào tạo tiến sĩ là Chương trình trọng điểm quốc gia

Các đối tượng được đào tạo theo Chương trình được xét duyệt đúng theo quy định của Thủ tướng Chính phủ; quy định của Bộ GDĐT với hình thức đào tạo chính quy, tập trung toàn thời gian; gắn đào tạo tiến sĩ với nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Việc triển khai thực hiện tại các cơ sở giáo dục đại học đáp ứng chuẩn cơ sở đào tạo trình độ tiến sĩ theo quy định hiện hành.

Dự thảo Nghị định quy định nguyên tắc hỗ trợ cho nghiên cứu sinh được thực hiện theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước, khoa học công nghệ và các quy định liên quan. Đáng chú ý, nghiên cứu sinh không đồng thời hưởng chính sách hỗ trợ khác từ ngân sách nhà nước trong thời gian học tập, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.