Đại học Nam Cần Thơ thành lập Viện Nghiên cứu Robot và Trí tuệ nhân tạo

Ngày 18/8, Trường Đại học Nam Cần Thơ vừa công bố quyết định thành lập Viện Nghiên cứu Robot và Trí tuệ nhân tạo DNC (DNC-IRAI), đồng thời ra mắt Công ty Cổ phần Công nghệ số và Đổi mới sáng tạo DNC.

Viện DNC-IRAI được định hướng trở thành trung tâm nghiên cứu, đào tạo và phát triển các sản phẩm robot, trí tuệ nhân tạo có tính ứng dụng cao, phục vụ nhu cầu thực tế của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và từng bước mở rộng ra thị trường cả nước.

Theo định hướng của nhà trường, DNC-IRAI hoạt động theo phương châm "đứng trên vai người khổng lồ”, tập trung vào những thị trường ngách có tính ứng dụng cao, đồng thời tận dụng hệ sinh thái sẵn có của Trường Đại học Nam Cần Thơ để phát triển sản phẩm.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khai trương Viện Nghiên cứu Robot và Trí tuệ nhân tạo DNC (DNC-IRAI). Ảnh: DNC

Từ đào tạo STEM đến nghiên cứu, chế tạo robot

DNC-IRAI được xác định có ba nhóm chức năng chính gồm nghiên cứu và phát triển công nghệ robot, AI; hỗ trợ đào tạo, thực hành và tổ chức các hoạt động học thuật; chuyển giao công nghệ và phát triển các giải pháp phục vụ doanh nghiệp, tổ chức.

Viện sẽ nghiên cứu các giải pháp, công nghệ liên quan đến robot và AI, tự động hóa quy trình và từng bước tự chủ phát triển các sản phẩm khoa học công nghệ có tính ứng dụng cao.

Trong đào tạo, Viện phối hợp với các khoa chuyên ngành của trường để cung cấp không gian thực hành, thực tập, hướng dẫn đồ án, luận văn đại học, luận văn cao học và luận án tiến sĩ. Viện cũng dự kiến phối hợp với các trường, viện trong khu vực để hướng dẫn tại chỗ một số luận án tiến sĩ thuộc các lĩnh vực Công nghệ thông tin, Kỹ thuật điện, Kỹ thuật điều khiển và Tự động hóa.

Bên cạnh đó, DNC-IRAI sẽ phối hợp với doanh nghiệp và các đối tác xây dựng các chương trình đào tạo ngắn hạn về ứng dụng AI, lập trình robot, vận hành hệ thống tự động, ứng dụng robot trong lập bản đồ số, bản sao số và các lĩnh vực liên quan cho người học và cộng đồng tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Viện cũng hướng tới thành lập Câu lạc bộ Robocon và Câu lạc bộ AI, lựa chọn sinh viên nòng cốt để lan tỏa hoạt động STEM thông qua các lớp lập trình robot, lập trình AI cho học sinh THPT vào dịp hè.

NSƯT. GS. TS. Nguyễn Chí Ngôn, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Nam Cần Thơ, Giám đốc DNC-IRAI cho biết, nhà trường mong muốn sinh viên không chỉ được học lý thuyết mà còn trực tiếp tham gia thiết kế, lập trình và phát triển ứng dụng. Sau đó, mô hình có thể mở rộng tới học sinh phổ thông thông qua sự phối hợp với ngành giáo dục địa phương.

Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên (giữa) chúc mừng các thành viên Viện Nghiên cứu robot và trí tuệ nhân tạo DNC. Ảnh: DNC

Làm chủ công nghệ, nội địa hóa robot trên 60%

Về nghiên cứu và phát triển sản phẩm, Viện Nghiên cứu Robot và Trí tuệ nhân tạo tập trung vào hai nhánh cốt lõi.

Nhánh thứ nhất là robot bánh lốp dáng người tích hợp AI, hướng tới các ứng dụng như robot lễ tân, tuyển sinh, văn phòng và hỗ trợ y tế. Các sản phẩm có thể đảm nhiệm những nhiệm vụ như vận chuyển vật tư, thuốc men, hỗ trợ vật lý trị liệu, hỗ trợ người cao tuổi và trẻ tự kỷ.

Robot cũng được định hướng tích hợp các mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, cùng khả năng xử lý giọng nói, tạo thành các "chatbot" hoặc "trợ lý ảo" dưới hình hài vật lý, có khả năng tương tác liên tục trong môi trường trường học, bệnh viện, văn phòng và các không gian dịch vụ.

Nhánh thứ hai là ứng dụng robot tích hợp AI trong thu thập dữ liệu phục vụ lập bản đồ số, bản sao số và Digital Twin. Theo đó, Viện nghiên cứu, phát triển các thiết bị tự hành như AGV, UAV tích hợp cảm biến LiDAR, camera quét 3D và thiết bị quét SLAM để số hóa đô thị và quản lý hạ tầng kỹ thuật.

Nguồn dữ liệu hình ảnh và đám mây điểm 3D do robot thu thập sẽ được xử lý bằng các thuật toán thị giác máy tính nhằm tự động phân tích không gian, nhận diện vật thể, lập bản đồ di chuyển cho robot tự hành và phục vụ các nhu cầu phát triển đô thị thông minh.

Viện cũng đặt mục tiêu xây dựng các mô hình thử nghiệm, phối hợp với các đơn vị thành viên của trường để hoàn thiện sản phẩm trước khi chuyển giao. Đồng thời, Viện tiếp nhận các đơn đặt hàng tư vấn giải pháp kỹ thuật, tích hợp hệ thống từ doanh nghiệp và các đơn vị trong, ngoài hệ sinh thái DNC.

Theo GS. TS. Nguyễn Chí Ngôn, mục tiêu đặt ra năm 2026, DNC-IRAI tập trung xây dựng đội ngũ chuyên môn, tổ chức huấn luyện cơ bản, đầu tư cơ sở vật chất và đưa các phòng chức năng vào hoạt động.

Viện được tổ chức với bốn tổ chuyên môn gồm Tổ Robot, Tổ Trí tuệ nhân tạo, Tổ BIM/GIS/Bản sao số và Tổ Truyền thông và Dịch vụ. Hệ thống cơ sở vật chất gồm Văn phòng Viện, ba phòng thí nghiệm và một xưởng chế tạo robot tích hợp không gian sân thi đấu Robocon.

Năm 2027-2028, Viện đặt mục tiêu làm chủ các nền tảng robot và AI mã nguồn mở cốt lõi. Đến năm 2029, DNC-IRAI hướng tới tự chủ thiết kế kiểu dáng, chế tạo khung vỏ cơ khí, mạch điều khiển và tích hợp AI nội địa, với tỷ lệ nội địa hóa trên 60%. Cùng thời điểm, Viện đặt mục tiêu làm chủ quy trình và công nghệ lập bản đồ số, bản sao số để đáp ứng nhu cầu cung cấp dịch vụ kỹ thuật.

Năm 2030, Viện hướng tới thương mại hóa các sản phẩm robot tích hợp AI cho hệ sinh thái DNC và thị trường cả nước, đồng thời thương mại hóa các giải pháp chuyển đổi số hạ tầng đô thị bằng robot.

Sau năm 2030, Viện dự kiến phối hợp với các doanh nghiệp có năng lực để đưa robot vào sản xuất theo quy trình công nghiệp, qua đó mở rộng quy mô và góp phần giảm giá thành sản phẩm.

Viện DNC-IRAI hướng tới thương mại hóa các sản phẩm robot tích hợp AI cho hệ sinh thái DNC và thị trường cả nước, hướng tới phát triển TP Cần Thơ và Vùng Đồng bằng Sông Cửu Long. Ảnh: DNC

Hướng tới hệ sinh thái Robot và AI tại Đồng bằng sông Cửu Long

Để hiện thực hóa các mục tiêu, GS. TS. Nguyễn Chí Ngôn mong muốn, kêu gọi sinh viên Trường Đại học Nam Cần Thơ và sinh viên các viện, trường tham gia Câu lạc bộ Robot và Câu lạc bộ AI.

Các doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học được mời phối hợp nghiên cứu, chế tạo sản phẩm robot tích hợp AI; hướng dẫn luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ trong các lĩnh vực như Tự động hóa, Trí tuệ nhân tạo và các ngành liên quan.

Theo kế hoạch đào tạo, từ năm 2027, Trường Đại học Nam Cần Thơ dự kiến tuyển sinh ngành Kỹ thuật Robot, mã ngành 7520107; từ năm 2029, dự kiến tuyển sinh chương trình thạc sĩ ngành Trí tuệ nhân tạo.

Viện cũng đặt mục tiêu tổ chức các cuộc thi công nghệ cấp khu vực, quốc gia và các hội nghị khoa học về robot, AI; qua đó tạo không gian kết nối giữa nhà trường, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, chuyên gia và người học. Mục tiêu lâu dài là hình thành một hệ sinh thái Robot và AI có khả năng kết nối đào tạo với nghiên cứu, sản xuất và thương mại hóa. Thông qua hệ sinh thái này, DNC-IRAI kỳ vọng góp phần lan tỏa tình yêu STEM, phát triển nguồn nhân lực công nghệ và thúc đẩy ứng dụng robot, AI vào sản xuất, dịch vụ, y tế, đô thị và các lĩnh vực đời sống tại Cần Thơ cũng như khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Bên cạnh Viện Nghiên cứu robot và trí tuệ nhân tạo DNC-IRAI, Trường Đại học Nam Cân Thơ ra mắt Công ty Cổ phần Công nghệ số và Đổi mới sáng tạo nhằm tạo hệ sinh thái thúc đẩy chuỗi Đào tạo - Nghiên cứu - Phát triển công nghệ - Thử nghiệm - Chuyển giao - Thương mại hóa. Tiến sĩ Nguyễn Văn Quang - Hiệu trưởng Trường Đại học Nam Cần Thơ cho biết Công ty Cổ phần Công nghệ số và Đổi mới sáng tạo sẽ đóng vai trò là cầu nối giữa nghiên cứu và chuyển giao áp dụng thực tế ra thị trường, cung cấp các giải pháp công nghệ phục vụ doanh nghiệp và cộng đồng.