Hội Tự động hóa Việt Nam (VAA) tham gia vào dự án nông nghiệp xanh tại Cần Thơ

Trong khuôn khổ Hội thảo “Chuyển đổi xanh trong nông nghiệp: Từ công nghệ đến thị trường” do Báo Tuổi Trẻ phối hợp cùng UBND TP. Cần Thơ, Đại học Cần Thơ và các sở, ngành liên quan tổ chức, Hội Tự động hóa Việt Nam (VAA) đã cùng các bên ký kết hợp tác chuỗi giá trị chăn nuôi không kháng sinh.

Đồng bằng sông Cửu Long - vùng sản xuất nông nghiệp đóng góp khoảng 31% GDP toàn ngành nông nghiệp, chiếm khoảng 50% sản lượng lúa, 95% lượng gạo xuất khẩu và gần 70% sản lượng trái cây cả nước đang đối mặt với áp lực kép từ biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên và yêu cầu phát triển bền vững. Trong bối cảnh đó, câu chuyện chuyển đổi xanh đang vượt ra ngoài phạm vi thay đổi kỹ thuật canh tác để trở thành bài toán tái cấu trúc toàn bộ hệ sinh thái sản xuất.

Việc ký kết hợp tác thể hiện Hội Tự động hóa Việt Nam (VAA) được nhìn nhận như một trong những mắt xích công nghệ quan trọng, thúc đẩy kết nối giữa nghiên cứu, doanh nghiệp và thực tiễn sản xuất nhằm đưa tự động hóa, dữ liệu và các công nghệ số tiến sâu hơn vào lĩnh vực nông nghiệp.

GS. Lê Hùng Lân - Phó Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam và ông Vũ Ngọc Đỉnh - Tổng giám đốc Công ty Techpal Group cùng tham dự hội thảo

Tự động hóa trở thành nền tảng của nông nghiệp xanh

Chuyển đổi xanh trong nông nghiệp hiện không còn dừng ở mục tiêu giảm phát thải mà đang chuyển dịch sang mô hình sản xuất dựa trên dữ liệu, khả năng dự báo và tối ưu tài nguyên.

Theo các tham luận tại hội thảo, nông nghiệp carbon thấp được xác định là hệ thống sản xuất giảm phát thải khí nhà kính nhưng vẫn duy trì hoặc nâng cao năng suất, khả năng chống chịu và tính bền vững môi trường. Các giải pháp như tối ưu quản lý phân bón, quản lý rơm rạ, tiết kiệm nước tưới, cải tiến hệ thống cây trồng - vật nuôi và ứng dụng công nghệ được xem là các trụ cột quan trọng của mô hình này.

Điều này cũng mở ra vai trò mới cho các tổ chức công nghệ và tự động hóa: không chỉ cung cấp thiết bị mà tham gia xây dựng hạ tầng dữ liệu, hệ thống giám sát và nền tảng điều hành sản xuất.

Một trong những điểm đáng chú ý tại hội thảo là các ví dụ thực tế cho thấy công nghệ không còn là khái niệm xa vời mà đã tạo ra các hiệu quả định lượng rõ ràng trong sản xuất.

Các mô hình ứng dụng cảm biến độ ẩm đất Chameleon trong trồng trọt cho thấy khả năng tiết kiệm đáng kể lượng nước tưới nhưng vẫn duy trì năng suất cây trồng. Với mô hình dưa hấu, lượng nước tưới giảm tới 58%; cây bắp giảm khoảng 49%; củ dền giảm khoảng 43%, đồng thời góp phần hạn chế tích lũy mặn trong đất và thích ứng tốt hơn với điều kiện hạn hán, xâm nhập mặn.

Các kết quả này cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của IoT, cảm biến và hệ thống giám sát dữ liệu trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên - yếu tố đang trở thành yêu cầu sống còn đối với nông nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long.

Từ góc độ tự động hóa, đây không đơn thuần là câu chuyện thiết bị mà là quá trình xây dựng hệ thống quản trị thông minh, nơi dữ liệu thời gian thực trở thành cơ sở cho các quyết định vận hành.

Chăn nuôi không kháng sinh: Case study cho chuỗi giá trị nông nghiệp sạch

Điểm nhấn quan trọng của chương trình là lễ ký kết hợp tác chiến lược giữa Công ty TNHH Techpal Sóc Trăng, Công ty Cổ phần Liên doanh Kỹ nghệ Việt Nhật, Trường Đại học Cần Thơ, Hội Tự động hóa Việt Nam và Công ty TNHH MTV Phân phối Sài Gòn Co.op nhằm phát triển chuỗi giá trị chăn nuôi không kháng sinh theo hướng hiện đại và bền vững.

Lễ ký kết hợp tác giữa doanh nghiệp, trường đại học, tổ chức khoa học công nghệ và đơn vị phân phối nhằm hình thành chuỗi liên kết từ nghiên cứu, cung ứng đầu vào, ứng dụng công nghệ, tổ chức sản xuất đến phân phối sản phẩm ra thị trường

Theo định hướng dự án, mô hình hướng tới xây dựng chuỗi chăn nuôi quy mô lớn dựa trên nguyên tắc kiểm soát toàn diện từ đầu vào đến tiêu thụ sản phẩm, kết hợp truy xuất nguồn gốc và quản trị dữ liệu xuyên suốt chuỗi giá trị.

Trong mô hình này, Hội Tự động hóa Việt Nam (VAA) giữ vai trò tư vấn và hỗ trợ triển khai các hệ thống giám sát, điều khiển tự động, giải pháp cảm biến và quản lý dữ liệu nhằm nâng cao khả năng kiểm soát môi trường chăn nuôi, cảnh báo sớm rủi ro và tối ưu vận hành.

GS.TS. Lê Hùng Lân (thứ 2 từ trái vào), đại diện Hội Tự động hóa Việt Nam ký kết hợp tác cùng các đơn vị phát triển chuỗi giá trị chăn nuôi không kháng sinh theo hướng hiện đại và bền vững

Đối với các mô hình không kháng sinh, công nghệ trở thành điều kiện tiên quyết bởi việc giảm phụ thuộc vào kháng sinh đồng nghĩa với yêu cầu kiểm soát chính xác hơn các biến số môi trường, dịch bệnh, dinh dưỡng và an toàn sinh học.

Việc xây dựng chuỗi “từ trang trại đến bàn ăn” dựa trên dữ liệu và truy xuất minh bạch cũng được kỳ vọng mở ra khả năng nâng cao giá trị sản phẩm, đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

GS.TS. Lê Hùng Lân - Phó Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam cho rằng chuyển đổi xanh trong nông nghiệp sẽ khó đạt hiệu quả nếu thiếu sự tham gia của công nghệ tự động hóa và quản trị thông minh. Theo ông, việc thúc đẩy ứng dụng các giải pháp số, tự động hóa và quản trị dữ liệu trong toàn bộ chuỗi giá trị sẽ góp phần tối ưu sản xuất, giảm phát thải, nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và tăng sức cạnh tranh cho nông sản Việt Nam trong bối cảnh thị trường ngày càng đặt ra yêu cầu cao về phát triển bền vững.

Kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cho nông nghiệp tương lai

Một trong những điểm đáng chú ý từ các tham luận và trao đổi tại hội thảo là sự dịch chuyển từ tư duy sản xuất đơn lẻ sang mô hình hệ sinh thái tích hợp.

Trong hệ sinh thái này, công nghệ không còn là một cấu phần độc lập mà trở thành lớp nền kết nối các hoạt động từ sản xuất, chăn nuôi, trồng trọt đến chế biến sâu, logistics và thương mại hóa.

Thảo luận “Công nghệ nâng tầm giá trị nông sản - Động lực mới cho chuỗi giá trị xanh, phát triển bền vững”

Trong bối cảnh Nghị quyết 57-NQ/TW đang thúc đẩy mạnh mẽ đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, việc đưa tự động hóa, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo vào chuỗi giá trị nông nghiệp không chỉ góp phần giảm phát thải mà còn mở ra hướng phát triển mới cho nông nghiệp Việt Nam - nơi công nghệ trở thành nền tảng của tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Bài: Đinh Thanh Hòa/ Ảnh: Nart Thái