Chuẩn hóa dữ liệu - nền tảng để ai thúc đẩy tự động hóa sản xuất

Trong xu hướng chuyển đổi số công nghiệp, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật công nghiệp (IIoT) và mô hình kỹ thuật số đang được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong các nhà máy. Tuy nhiên, một thách thức lớn đặt ra không nằm ở năng lực xử lý của thuật toán mà ở chất lượng và tính nhất quán của dữ liệu đầu vào. Đây cũng là yếu tố quyết định khả năng khai thác AI hiệu quả trong hoạt động sản xuất.
Chuẩn hóa dữ liệu và AI: hành động mở đường cho thế hệ doanh nghiệp tự vận hành mới Tiêu chuẩn GRI: “Hộ chiếu xanh” giúp doanh nghiệp Việt chuẩn hóa dữ liệu phát triển bền vững
Chuẩn hóa dữ liệu - nền tảng để ai thúc đẩy tự động hóa sản xuất
IIoT và chuyển đổi số được thúc đẩy bởi các chiến lược dữ liệu hiệu quả

Trên thực tế, một thông số như “50” có thể đại diện cho 50°C, 50 Hz hoặc 50 psi tùy theo thiết bị và quy trình. Nếu không có đơn vị đo, ngữ cảnh và định nghĩa rõ ràng, hệ thống AI rất dễ diễn giải sai thông tin, dẫn đến kết quả phân tích thiếu chính xác. Vì vậy, xây dựng mô hình dữ liệu thống nhất đang trở thành yêu cầu quan trọng đối với các kỹ sư tự động hóa.

Theo các chuyên gia John S. Rinaldi và David Schultz, dữ liệu cần được chuẩn hóa về cấu trúc, tên gọi và ý nghĩa trước khi đưa vào các mô hình AI. Bên cạnh giá trị đo, dữ liệu công nghiệp cần có đầy đủ đơn vị, dấu thời gian, trạng thái chất lượng, phạm vi đo và lịch sử thay đổi. Những thông tin này giúp AI hiểu đúng trạng thái thiết bị và đưa ra phân tích đáng tin cậy.

Dữ liệu chuẩn hóa nâng cao hiệu quả vận hành

Việc xây dựng chiến lược dữ liệu nên bắt đầu từ nhu cầu thực tế của bộ phận vận hành. Chẳng hạn, một mô hình dự báo bảo trì máy bơm cần được cung cấp thông tin về thời gian hoạt động, số chu kỳ vận hành, mức tiêu thụ năng lượng, mã nhận diện và vị trí thiết bị. Khi dữ liệu được tổ chức đầy đủ, hệ thống có thể hỗ trợ phát hiện bất thường và dự báo nhu cầu bảo trì hiệu quả hơn.

Trong ngành khoa học sự sống, dữ liệu khách hàng và nhà cung cấp được chuẩn hóa giúp AI xác thực thông tin chính xác, hạn chế cảnh báo sai. Với ngành thực phẩm, việc liên kết nhiệm vụ kiểm tra chất gây dị ứng với dây chuyền, ca sản xuất, thiết bị và quy trình vận hành giúp theo dõi công việc liên tục, tránh bỏ sót các bước kiểm soát an toàn.

Đối với ngành năng lượng, việc thống nhất định dạng dữ liệu ngay từ giai đoạn thiết kế, mua sắm và bàn giao dự án giúp doanh nghiệp xây dựng nền tảng dữ liệu dùng chung, thuận lợi cho quản lý và mở rộng hệ thống.

Tiêu chuẩn hóa thay thế các mô hình dữ liệu riêng lẻ

Một trong những vấn đề phổ biến tại các nhà máy là cách đặt tên tag và quy ước đơn vị không thống nhất. Chẳng hạn, cùng một thông số nhiệt độ lò có thể được đặt tên là “Oven21Temp” hoặc “Oven_21_Temperature”. Sự khác biệt này khiến việc tổng hợp và so sánh dữ liệu giữa các hệ thống trở nên phức tạp.

Các tiêu chuẩn như ISA-95, ISA-88 và PackML giúp thống nhất cấu trúc thông tin, quy trình sản xuất và cách trao đổi dữ liệu. Trong kiến trúc tự động hóa, mô hình dữ liệu doanh nghiệp cần đóng vai trò chuẩn tham chiếu, từ đó các cấu trúc dữ liệu trong PLC và hệ thống SCADA được xây dựng đồng bộ.

Trong giai đoạn tới, lợi thế cạnh tranh của nhà máy không chỉ đến từ những thuật toán AI tiên tiến mà còn phụ thuộc vào khả năng quản trị dữ liệu. Khi thông tin được chuẩn hóa, có nguồn gốc rõ ràng và được quản lý xuyên suốt vòng đời, doanh nghiệp sẽ khai thác tốt hơn AI, nâng cao hiệu quả tự động hóa và từng bước xây dựng mô hình sản xuất thông minh.

Theo automation.com

Trang Hoàng

Đường dẫn bài viết: https://tudonghoangaynay.vn/chuan-hoa-du-lieu-nen-tang-de-ai-thuc-day-tu-dong-hoa-san-xuat-24685.htmlIn bài viết

Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản. Copyright © 2024 https://tudonghoangaynay.vn/ All right reserved.