Tiêu chuẩn GRI: “Hộ chiếu xanh” giúp doanh nghiệp Việt chuẩn hóa dữ liệu phát triển bền vững

Trong bối cảnh các yêu cầu về phát triển bền vững ngày càng trở thành điều kiện tiên quyết đối với hoạt động đầu tư, thương mại và xuất khẩu, việc sở hữu một hệ thống dữ liệu minh bạch không còn là lợi thế mà đang dần trở thành yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp. Đây cũng là thông điệp nổi bật được chia sẻ tại Lễ công bố bản dịch tiếng Việt Bộ Tiêu chuẩn GRI do Tổ chức Sáng kiến Báo cáo toàn cầu (GRI) diễn ra tại TP.Hồ Chí Minh ngày 29/7.

Ông Werner Bardill - Tổng Lãnh sự Thụy Sĩ tại TP.Hồ Chí Minh phát biểu khai mạc nhấn mạnh tầm quan trọng của hội nhập thương mại toàn cầu và sự hỗ trợ chiến lược của Thuỵ Sĩ đối với chương trình GRI tại Việt Nam. Ảnh: Nart Thái

Sự kiện đánh dấu việc toàn bộ Bộ Tiêu chuẩn GRI, bao gồm Tiêu chuẩn tổng thể (Universal Standards), Tiêu chuẩn ngành (Sector Standards) và Tiêu chuẩn chủ đề (Topic Standards), chính thức được cung cấp bằng tiếng Việt, giúp cộng đồng doanh nghiệp trong nước tiếp cận thuận lợi hơn với bộ tiêu chuẩn báo cáo phát triển bền vững được sử dụng rộng rãi nhất thế giới.

Từ báo cáo phát triển bền vững đến quản trị dữ liệu doanh nghiệp

Trong nhiều năm, báo cáo phát triển bền vững thường được nhìn nhận như một hoạt động công bố thông tin phục vụ truyền thông hoặc đáp ứng yêu cầu của đối tác. Tuy nhiên, dưới tác động của biến đổi khí hậu, các quy định thương mại mới cùng xu hướng đầu tư xanh, dữ liệu phát triển bền vững đang trở thành một phần trong hệ thống quản trị doanh nghiệp.

Theo các chuyên gia GRI, rủi ro khí hậu hiện không chỉ tác động tới môi trường mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, chuỗi cung ứng, chi phí vận hành và khả năng tiếp cận nguồn vốn. Vì vậy, doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống dữ liệu để nhận diện, đo lường và quản trị các tác động về môi trường, xã hội và quản trị (ESG), thay vì chỉ dừng lại ở các cam kết định tính.

Phát biểu trực tuyến từ Singapore, bà Esther An - Thành viên Hội đồng Giám sát GRI, Giám đốc Phát triển bền vững của City Developments Limited, cho rằng “báo cáo phát triển bền vững không chỉ là công bố thông tin mà còn góp phần xây dựng niềm tin, hỗ trợ các bên liên quan đưa ra quyết định tốt hơn, đồng thời nâng cao khả năng chống chịu, thu hút đầu tư và tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp trong nền kinh tế toàn cầu.”

Tự động hóa - nền tảng để chuẩn hóa dữ liệu ESG

Một điểm đáng chú ý là các tiêu chuẩn quốc tế như GRI đều yêu cầu dữ liệu phải có tính chính xác, nhất quán và có thể kiểm chứng. Điều đó đồng nghĩa với việc doanh nghiệp cần chuyển từ phương thức thu thập dữ liệu thủ công sang các hệ thống quản trị số.

Đây cũng là không gian để các giải pháp tự động hóa phát huy vai trò. Hệ thống cảm biến IoT có thể giám sát mức tiêu thụ điện, nước, phát thải khí nhà kính hay chất lượng môi trường theo thời gian thực; các nền tảng SCADA, MES, ERP giúp liên kết dữ liệu từ sản xuất đến quản trị; trong khi trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ phân tích xu hướng, đánh giá rủi ro và lập báo cáo tự động.

Thay vì mất nhiều tuần để tổng hợp số liệu từ nhiều phòng ban, doanh nghiệp có thể hình thành một hệ thống dữ liệu tập trung, phục vụ đồng thời cho quản trị sản xuất, quản trị năng lượng và báo cáo phát triển bền vững.

Theo GRI, hiện khoảng 90% các doanh nghiệp lớn trên thế giới thực hiện báo cáo phát triển bền vững sử dụng Bộ Tiêu chuẩn GRI, trong khi 77% trong số 250 doanh nghiệp lớn nhất toàn cầu cũng áp dụng bộ tiêu chuẩn này. Các tiêu chuẩn GRI hiện được tham chiếu trong chính sách của 128 quốc gia, phản ánh xu hướng ngày càng phổ biến của hệ thống báo cáo phát triển bền vững trên phạm vi toàn cầu.

Minh bạch dữ liệu để mở rộng chuỗi giá trị và tiếp cận vốn xanh

Tại sự kiện, bà Allinnettes Go Adigue - Giám đốc Mạng lưới GRI ASEAN, nhấn mạnh “biến đổi khí hậu đang tạo ra những rủi ro ngày càng lớn đối với hoạt động sản xuất và chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp không chỉ cần đánh giá các tác động từ môi trường mà còn phải xem xét tính trọng yếu tài chính (Double Materiality) nhằm nhận diện đầy đủ các cơ hội và rủi ro trong dài hạn.”

Các nội dung trình bày của GRI cũng cho thấy xu hướng các tổ chức tài chính và nhà đầu tư ngày càng coi thông tin về rủi ro khí hậu có vai trò tương đương dữ liệu tài chính trong quá trình ra quyết định. Minh bạch dữ liệu ESG vì vậy không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu mà còn mở rộng khả năng tiếp cận các nguồn tài chính xanh, trái phiếu xanh và các quỹ đầu tư phát triển bền vững.

Theo ông Nguyễn Công Minh Bảo - Giám đốc Quốc gia GRI tại Việt Nam thì “các yếu tố phát triển bền vững đang ngày càng ảnh hưởng đến quyết định đầu tư và năng lực cạnh tranh dài hạn”. Việc doanh nghiệp Việt Nam có thể tiếp cận đầy đủ Bộ Tiêu chuẩn GRI bằng tiếng Việt sẽ góp phần giúp các tổ chức xây dựng hệ thống thông tin có khả năng so sánh với thông lệ quốc tế, đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của nhà đầu tư, tổ chức tín dụng và đối tác kinh doanh.

Ông Nguyễn Công Minh Bảo - Giám đốc Quốc gia GRI Việt Nam trình bày về chiến lược chương trình GRI tại Việt Nam và bản dịch tiếng Việt của bộ tiêu chuẩn GRI. Ảnh: Nart Thái

Gỡ bỏ rào cản ngôn ngữ, thúc đẩy chuyển đổi kép

Theo GRI, rào cản lớn đối với doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, chính là việc tiếp cận các tiêu chuẩn quốc tế bằng tiếng Anh. Bản dịch tiếng Việt của Bộ Tiêu chuẩn GRI được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng triển khai các hoạt động đánh giá, quản trị và công bố dữ liệu phát triển bền vững, đồng thời nâng cao khả năng đáp ứng các quy định quốc tế như yêu cầu truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải và minh bạch chuỗi cung ứng.

Bên cạnh việc công bố bản dịch tiếng Việt, GRI cũng tiếp tục triển khai Chương trình STAR Accelerator nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa xây dựng năng lực báo cáo phát triển bền vững, tiếp cận thị trường toàn cầu và các nguồn tài chính xanh thông qua quá trình chuyển đổi kép giữa chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Sự kiện cũng ghi nhận việc mở rộng hợp tác khu vực thông qua Liên minh ASEAN Sustainability & Impact Alliance (ASIA), với sự tham gia của Golden Gate BCE Group, hướng tới thúc đẩy các chuỗi giá trị nông nghiệp - thực phẩm minh bạch, có khả năng truy xuất nguồn gốc và nâng cao sức chống chịu trước biến đổi khí hậu.

Lễ ký kết mở rộng hợp tác khu vực thông qua Liên minh ASEAN Sustainability & Impact Alliance (ASIA) và Golden Gate BCE Group. Ảnh: Nart Thái

Dữ liệu sẽ trở thành "tài sản" mới của doanh nghiệp

Chuyển đổi xanh không chỉ là đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng hay giảm phát thải, mà còn là quá trình xây dựng một hệ thống dữ liệu đáng tin cậy để phục vụ quản trị và ra quyết định. Trong bối cảnh các tiêu chuẩn ESG ngày càng được tích hợp vào hoạt động đầu tư, thương mại và tài chính quốc tế, khả năng thu thập, phân tích và công bố dữ liệu theo chuẩn mực quốc tế sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp.

Từ góc nhìn đó, việc Bộ Tiêu chuẩn GRI được Việt hóa không đơn thuần là bổ sung một bộ tài liệu tham khảo, mà góp phần tạo nền tảng để doanh nghiệp chuẩn hóa dữ liệu, đẩy mạnh tự động hóa trong quản trị ESG, tăng cường khả năng thích ứng với rủi ro khí hậu và từng bước khẳng định vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.